دولت ونزوئلا اعلام کرد الکس ساب، تاجر نزدیک به نیکلاس مادورو را که در آمریکا چندین پرونده کیفری دارد، اخراج کرده است. این در حالی است که کمتر از سه سال پیش، جو بایدن او را در چارچوب توافق تبادل زندانیان عفو کرده بود.

به گزارش اسوشیتدپرس، رئيس‌جمهوری سابق ونزوئلا پس از بازداشت ساب در سال ۲۰۲۰، تلاش زیادی برای بازگرداندنش به ونزوئلا انجام داده بود. مقام‌های آمریکایی سال‌ها از ساب به‌عنوان «کیف مادورو» یاد می‌کردند. اکنون، احتمال دارد ساب در پرونده مادورو، که پس از بازداشت در عملیات نظامی آمریکا در ژانویه در دادگاهی در منهتن با اتهام‌های مرتبط با مواد مخدر روبه‌رو است، شهادت دهد.

در بیانیه کوتاه اداره مهاجرت ونزوئلا مقصد اخراج ساب مشخص نشده، اما آمده است این تصمیم به‌دلیل چند پرونده کیفری جاری در آمریکا اتخاذ شده است. در این بیانیه، ساب «شهروند کلمبیایی» خوانده شده است، که احتمالا به قانون ونزوئلا مربوط می‌شود که استرداد شهروندان این کشور را ممنوع می‌کند.

پس از بازداشت ساب در سال ۲۰۲۰، دولت ونزوئلا نسخه‌ای از گذرنامه ونزوئلایی او را به دادگاه آمریکا ارائه کرده بود. دلسی رودریگز، که آن زمان معاون رئیس‌جمهوری بود و اکنون ریاست دولت را برعهده دارد، ساب را «دیپلمات بی‌گناه ونزوئلایی» توصیف کرده و گفته بود در جریان ماموریتی بشردوستانه به ایران برای دور زدن «تحریم‌های غیراخلاقی و امپریالیستی» آمریکا، «ربوده شده است».

ساب ۵۴ ساله ثروتش را از طریق قراردادهای دولتی در ونزوئلا به دست آورد. اما پس از برکناری مادورو و روی کار آمدن رهبر جدید، جایگاهش را از دست داد. رودریگز که از سوم ژانویه قدرت را در دست گرفته است، ساب را از کابینه کنار گذاشت و سمت او به‌عنوان واسطه اصلی شرکت‌های خارجی علاقه‌مند به سرمایه‌گذاری در ونزوئلا را حذف کرد. در ماه‌های گذشته، گزارش‌های متناقضی درباره بازداشت یا حبس خانگی او منتشر شده بود.

اسوشیتدپرس در ادامه می‌نویسد استرداد ساب به آمریکا می‌تواند شکاف‌ها را در ائتلاف حاکم چاویست‌ها‌ــ برگرفته از جنبش هوگو چاوز‌ــ عمیق‌تر کند. رودریگز در واشنگتن حمایت‌هایی به دست آورده و توانسته است بحث درباره برگزاری انتخابات جدید را متوقف کند؛ در همین حال، دولت رودریگز در برابر خواسته‌های دولت ترامپ برای گشودن صنایع نفت و معدن ونزوئلا به روی سرمایه‌گذاری آمریکا انعطاف نشان داده است.

این امتیازدهی‌ها خشم برخی چهره‌های تندروتر حکومت را برانگیخته است، افرادی مانند دیوسدادو کابیو، وزیر کشور، که نفوذ زیادی در نیروهای امنیتی ونزوئلا دارند و خود نیز در آمریکا با اتهام‌های کیفری مواجه‌اند.

آسوشیتدپرس پیش‌تر در فوریه گزارش داده بود دادستان‌های فدرال آمریکا ماه‌ها است درباره نقش ساب در پرونده‌ای مرتبط با رشوه‌خواری و قراردادهای واردات مواد غذایی دولت ونزوئلا تحقیق می‌کنند. این پرونده به شکایتی در سال ۲۰۲۱ علیه شریک قدیمی ساب، آلوارو پولیدو، مربوط می‌شود.

پرونده به طرحی مربوط است که مادورو برای توزیع اقلام اساسی مانند برنج، آرد ذرت و روغن خوراکی میان قشر فقیر ونزوئلا در دوران تورم شدید و فروپاشی پول ملی معرفی کرده بود. در کیفرخواست، ساب «همدست شماره یک» معرفی شده و متهم است شبکه‌ای از شرکت‌ها را برای پرداخت رشوه به یک فرماندار حامی مادورو ایجاد کرده بود تا قرارداد واردات غذا از مکزیک را با قیمت‌های بالاتر دریافت کنند.

ساب نخستین بار در سال ۲۰۲۰ هنگامی بازداشت شد که هواپیمای شخصی‌اش در مسیر ایران بود و برای سوخت‌گیری در کیپ‌ورد فرود آمده بود. دولت ونزوئلا آن سفر را ماموریتی بشردوستانه برای دور زدن تحریم‌های آمریکا توصیف کرده بود.

رودریگز در سال ۲۰۲۳ بازگشت ساب به ونزوئلا را «پیروزی چشمگیر» در برابر «کارزار دروغ و تهدید آمریکا» توصیف کرد. با این حال، برخی جمهوری‌خواهان آمریکا از توافق آزادی ساب انتقاد کردند.

جو بایدن در سال ۲۰۲۳، با وجود مخالفت برخی نهادها، با آزادی ساب در ازای آزادی چند آمریکایی زندانی و استرداد یک پیمانکار دفاعی خارجی فراری معروف به «فت لئونارد» موافقت کرد. این توافق بخشی از تلاش دولت بایدن برای کاهش تحریم‌ها و ترغیب مادورو به برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری آزاد و عادلانه بود.

عفو بایدن فقط به پرونده‌ای مربوط می‌شد که در سال ۲۰۱۹ علیه ساب و پولیدو درباره دریافت قرارداد ساخت خانه‌های ارزان‌قیمت از طریق رشوه مطرح شده بود، پروژه‌ای که هرگز اجرا نشد.

در صورت بازگشت ساب به بازداشت آمریکا، او می‌تواند شاهدی مهم علیه مادورو باشد. وکلای ساب در جلسه‌ای محرمانه در سال ۲۰۲۲ گفته بودند او سال‌ها به اداره مبارزه با مواد مخدر آمریکا برای بررسی فساد در حلقه نزدیکان مادورو کمک کرده است. ساب در چارچوب این همکاری بیش از ۱۲ میلیون دلار از درآمدهای غیرقانونی‌اش را نیز واگذار کرده بود.