نت‌بلاکس، سازمانی غیردولتی که وضعیت اینترنت در جهان را رصد و تحلیل می‌کند، روز سه‌شنبه دوازدهم مه (۲۲ اردیبهشت) از ادامه قطعی دنباله‌دار اینترنت در ایران خبر داد و اعلام کرد: «امروز هفتادوچهارمین روزی است که ایران تا حد زیادی از اینترنت جهانی قطع شده و این وضعیت اکنون از هزار و ۷۵۲ ساعت گذشته است.»

نت‌بلاکس در ادامه تاکید کرد که از روز ۲۸ فوریه، هم‌زمان با آغاز حملات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، رژیم اینترنت را به روی مردم ایران بسته و در حالی که جهان پیشرفت می‌کند، جمهوری اسلامی در حال بازداشت و اعدام فعالان و متخصصان حوزه فناوری است.

این گزارش پس از آن منتشر می‌شود که روز دوشنبه، دستگاه قضایی جمهوری اسلامی اعلام کرد عرفان شکورزاده را به جرم «همکاری با سرویس اطلاعاتی آمریکا و سرویس جاسوسی موساد» اعدام کرده است.

به نوشته رسانه‌ها، حکم اعدام عرفان شکورزاده، ۲۹ ساله و دانشجوی نخبه دانشگاه علم‌وصنعت، پس از ماه‌ها نگهداری او در سلول انفرادی و اخذ اعترافات اجباری، صادر شد.

کانون حقوق بشر ایران روز جمعه ۱۸ اردیبهشت‌ ۱۴۰۵ گزارش داد که دیوان عالی کشور حکم اعدام این «دانشجوی ممتاز مقطع کارشناسی ارشد مهندسی هوافضای دانشگاه علم و صنعت» را تایید کرده است.

از شروع جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، دستگاه قضایی ایران تاکنون ده‌ها زندانی را که بیشتر آن‌ها جوان بودند، با اتهامات مختلف اعدام کرده است . به گفته تحلیلگران، جمهوری اسلامی از قطعی اینترنت سوءاستفاده می‌کند تا در سکوت خبری به بازداشت، صدور احکام سنگین و اعدام مخالفانش ادامه دهد.

در حالی‌ که محدودیت دسترسی به اینترنت بین‌المللی در ایران به یکی از طولانی‌ترین دوره‌ها وارد شده، اظهارات اخیر مقام‌های دولتی و نمایندگان مجلس نشان می‌دهد این وضعیت نه‌تنها موقتی نیست که بر اساس تصمیم‌گیری‌هایی فراتر از ساختار رسمی وزارت ارتباطات، دائمی است. هم‌زمان، طرح‌هایی مانند «اینترنت طبقاتی» یا «اینترنت پرو» و پیامدهای اقتصادی و اجتماعی آن، به یکی از محورهای اصلی بحث‌های عمومی، رسانه‌ای و کارشناسی بدل شده است.

اختلال در زنجیره تامین، کاهش فعالیت کسب‌وکارهای آنلاین، افزایش بیکاری در حوزه‌های وابسته به اینترنت و کاهش درآمد فعالان اقتصادی، ازجمله پیامدهایی‌اند که در ماه‌های اخیر گزارش شدند. بسیاری از کسب‌وکارهای خرد و خانگی هم که به شبکه‌های اجتماعی وابسته بودند، با کاهش شدید درآمد یا تعطیلی مواجه‌اند.

در تازه‌ترین اظهارنظر درباره وضعیت اینترنت در ایران، روز سه‌شنبه غلامحسین محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضاییه جمهوری اسلامی، در جلسه‌ای با وزیر ارتباطات، درباره «اینترنت پرو» و «سیم‌کارت سفید» اذعان کرد: «موضوعاتی که برای مردم شفاف نمی‌شود، مانند پتک بر افکار عمومی و اذهان جمعی فرود می‌آیند.»

اژه‌ای افزود: «قضیه اینترنت پرو و سیم‌کارت سفید در ذهن مردم مسئله ایجاد کرده است و اگر شفاف‌سازی نکنیم، باعث بدبینی شهروندان خواهد شد.»

گزارش‌ها و براوردهای موجود نشان می‌دهد بازار فروش وی‌پی‌ان، اینترنت ماهواره‌ای، سیم‌کارت‌های خارجی و انواع دسترسی‌های ویژه، به یکی از سودآورترین بخش‌های اقتصاد پنهان جمهوری اسلامی تبدیل شده است.

کارشناسان فناوری اطلاعات می‌گویند جمهوری اسلامی طی سال‌های گذشته به‌تدریج نوعی «اقتصاد سرکوب دیجیتال» ایجاد کرده است که در آن، حکومت ابتدا دسترسی آزادانه به اینترنت را محدود می‌کند و سپس همان امکانات دسترسی را در قالب خدمات پولی و غیررسمی، به مردم می‌فروشد.

این بازار طیف گسترده‌ای دارد؛ از خدماتی شامل فروش اشتراک انواع فیلترشکن و وی‌پی‌ان، فروش کانفیگ‌های اختصاصی برای دور زدن فیلترینگ و عرضه سیم‌کارت‌ کشورهای همسایه مانند ترکیه، عراق و امارات گرفته تا فروش تجهیزات و اشتراک اینترنت ماهواره‌ای استارلینک و اعطای دسترسی‌های ویژه و بدون محدودیت به برخی نهادها و چهره‌های خاص. در نتیجه اینترنت آزاد که در بسیاری از کشورها جزو بدیهی‌ترین حقوق شهروندی است، در ایران به کالایی لوکس و پرهزینه تبدیل شده است.

در حالی که مردم عادی برای اتصال به اینترنت آزاد باید هزینه‌های سنگینی پرداخت کنند، گزارش‌های متعدد نشان می‌دهد چهره‌های حامی سپاه پاسداران در شبکه‌های اجتماعی، سازمان‌ها، بانک‌ها و شرکت‌های خاص به اینترنت پرسرعت و بدون محدودیت دسترسی دارند. این وضعیت که منتقدان از آن با عنوان «اینترنت طبقاتی» یاد می‌کنند، شکاف میان مردم عادی و نهادهای وابسته به حکومت را بیش‌ازپیش آشکار کرده است.