گاردین با اشاره به اینکه اسحاق، پسر محمدباقر قالیباف که این روزها بیشتر نامش در سیاست رژیم ایران شنیده میشود، در ملبورن زندگی و کار کرده مینویسد که این موضوع پرسشهایی درباره امنیت ملی و تحریمها در استرالیا ایجاد کرده است.
به گزارش گاردین، قالیباف در بیش از از یک دهه، روابط گستردهای با استرالیا ایجاد کرده است؛ از جمله درآمد اجارهای از دستکم یک ملک سرمایهگذاری که توسط پسرش دریافت میشده است.
به گزارش گاردین استرالیا، رئیس مجلس شورای اسلامی و پسرش با یک مرکز تحقیقاتی در دانشگاه ملبورن ارتباط داشتهاند. پسر ۳۸ ساله او، اسحاق قالیباف، همچنین موفق به دریافت اقامت بلندمدت استرالیا شده، در حالی که کانادا دو بار درخواست ویزای او را رد کرده بود.
این ارتباطها پرسشهایی درباره چگونگی دریافت درآمد از املاک استرالیا و اخذ اقامت موقت توسط پسر او ایجاد کرده است؛ فردی که بعدتر به دلیل نگرانیها درباره اقدامات حکومت، از دریافت ویزای کانادا محروم شد. این در حالی است که قالیباف پیشتر فرمانده نیروی هوایی سپاه پاسداران و رئیس پلیس بوده و به نقش خود در سرکوب معترضان دانشجویی افتخار کرده است.
این موضوع همچنین پرسشهایی درباره نحوه اجرای تحریمها در استرالیا علیه اعضای فعلی و سابق سپاه پاسداران و خانوادههای آنان مطرح میکند. سپاه پاسداران تنها در نوامبر توسط دولت فدرال بهطور رسمی به عنوان «حامی دولتی تروریسم» معرفی شد. در مورد قالیباف، برخلاف کانادا، هیچ تحریمی از سوی دولت استرالیا علیه او اعمال نشده است.
گاردین مینویسد، مشخص نیست دقیقا چه زمانی خانواده قالیباف ارتباط خود با استرالیا را آغاز کردهاند و مقامهای مسئول چه میزان از فعالیتهای آنان اطلاع داشتهاند.
بخش زیادی از اطلاعات موجود در اسناد ارائهشده به دادگاه فدرال کانادا توسط اسحاق قالیباف ثبت شده است؛ بخشی از پروندهای که او در یک نبرد پنجساله ناموفق برای دریافت اقامت دائم در کانادا ارائه کرده بود.
او در این اسناد شرح دقیقی از محل زندگی، کار، تحصیل و وضعیت مالی خود ارائه داده و گفته نخستین بار در اوایل سال ۲۰۱۴ وارد ملبورن شده و ابتدا زبان انگلیسی و دورههای آمادگی تحصیلی گذرانده است.
بر اساس اسناد دادگاه انتاریو، او در ادامه بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸ در محله ساوت یارا در ملبورن زندگی کرده و همزمان در مقطع کارشناسی ارشد مهندسی در دانشگاه ملبورن تحصیل کرده و دو آدرس ملکی را به عنوان محل سکونت ثبت کرده است.
او همچنین صورتحسابهای بانکی خود در بانکهای انزدلی و انایبی را ارائه داده که نشان میدهد در اواخر سال ۲۰۱۸ دو پرداخت ماهانه به مبلغ ۱۳۵۳ دلار و ۶۳ سنت از یک آژانس املاک در ملبورن دریافت کرده است. او این پرداختها را «اجاره جمعآوریشده از مستاجران» توصیف کرده است.
در این اسناد مشخص نشده که کدام ملک متعلق به چه کسی بوده، چه زمانی خریداری شده و چگونه به دست آمده است.
یک منبع در آژانس املاک گفته است اسناد مربوط به آن دوره طبق قوانین ایالت ویکتوریا حذف شدهاند. تنها سرنخ دیگر، واژه «افضلی» در توضیحات تراکنشهای بانکی است، اما گاردین نتوانسته فردی با این نام که مستاجر آن آژانس باشد شناسایی کند.
آخرین اسناد بانکی ارائهشده مربوط به اوایل سال ۲۰۱۹ است. با این حال، اسحاق به دادگاه گفته پس از پایان تحصیلات کارشناسی ارشد، بیش از چهار سال ویزای استرالیا داشته است.
او در یک سوگندنامه مربوط به سپتامبر ۲۰۲۲ گفته است: «من تا پایان سپتامبر ۲۰۲۲ اقامت موقت استرالیا داشتم و آن را به اقامت دائم تبدیل نکردهام، زیرا در سه سال گذشته هر هفته منتظر اقامت دائم کانادا بودهام.»
او در همان سند همچنین گفته در ایران نیز مالک زمینی بوده که در سه سال گذشته فرصت توسعه آن را از دست داده و به دلیل نامشخص بودن وضعیت اقامت دائم در کانادا، نتوانسته آن را بفروشد.
در فوریه ۲۰۲۴، چند ماه پس از آنکه دادگاه فدرال انتاریو دستور تسریع در رسیدگی به پرونده ویزای او را صادر کرد، وزیر مهاجرت وقت کانادا در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد:
«در ۶ فوریه، درخواست اقامت دائم اسحاق قالیباف، پسر رئیس مجلس شورای اسلامی، محمدباقر قالیباف، رد شد. حکومت ایران دست به اقدامات تروریستی و نقض سیستماتیک حقوق بشر زده است. ما در کنار مردم ایران هستیم.»
این دومین بار بود که او موفق به دریافت ویزای کانادا نمیشد. او پیشتر گفته بود در سال ۲۰۱۳ نیز برای تحصیل در اتاوا موفق نشده بود و علت را نقص مدارک عنوان کرده بود. پس از آن، به نظر میرسد نگاه او به استرالیا معطوف شده است.
در دوران تحصیل در استرالیا، اسحاق شغل نیز به دست آورد.
او به عنوان دستیار پژوهشی در مرکز زیرساخت دادهها و مدیریت زمین دانشگاه ملبورن بین ژوئیه ۲۰۱۶ تا ژوئن ۲۰۱۸ کار کرده است. این موضوع در نامهای از سوی مدیر بخش در پرونده اقامت کانادا ثبت شده است. بر اساس اسناد، این کار حدود هفت ساعت در هفته در طول ترمها بوده است.
دوستان قدرتمند و پول در دسترس
هنگام اولین درخواست اقامت دائم کانادا، اسحاق منابع مالی خود را برای شروع زندگی در آن کشور اعلام کرده بود. تا ژانویه ۲۰۱۹، او به بیش از ۱۴۸ هزار دلار آمریکا در دو حساب بانکی در ایران و بیش از ۱۵ هزار دلار استرالیا در حسابهای بانکی خود دسترسی داشته است.
در ایران، او برای یک شرکت مهندسی عمران کار میکرده، از جمله در تعطیلات دانشگاهی در استرالیا و پس از فارغالتحصیلی.
کارفرمای او طبق یک معرفینامه کاری ارائهشده در دادگاه، سید ابوذر خزرایی افضلی بوده است.
مشخص نیست آیا او نسبتی با فردی دارد که در تراکنشهای بانکی اجاره ملک دیده میشود یا نه. با این حال، خزرایی افضلی داماد قاسم سلیمانی است؛ فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه.
سلیمانی همچنین متحد نزدیک محمدباقر قالیباف محسوب میشد. پس از مرگ او، رسانههای تهران گزارش دادند که قالیباف از نرجس سلیمانی، دختر او و همسر خزرایی افضلی خواسته است برخلاف خواست پدرش برای ورود به سیاست اقدام نکند.
قالیباف نیز مانند سلیمانی در جنگ ایران و عراق در دهه ۱۹۸۰ حضور داشته و در سپاه پاسداران فعال بوده است. او از سال ۱۹۹۷ فرمانده نیروی هوایی سپاه بود، سپس از سال ۲۰۰۰ ریاست پلیس را بر عهده گرفت. پس از نخستین شکست در انتخابات ریاستجمهوری در سال ۲۰۰۵، از ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۷ شهردار تهران بود و در سال ۲۰۲۰ رئیس مجلس شورای اسلامی شد.
گاردین مینویسد، او اکنون به یکی از رهبران جنگ و مذاکرات کلیدی با آمریکا تبدیل شده و تیمی را هدایت کرده که در ماه آوریل با معاون رئیسجمهور آمریکا جی دی ونس در مذاکرات صلح ناموفق در پاکستان دیدار کرد.
با وجود گمانهزنیهایی درباره اینکه برخی در کاخ سفید او را گزینهای برای رهبری آینده رژیم ایران میدانند، قالیباف مواضع خود را علیه آمریکا تندتر کرده و بارها در شبکه اجتماعی اکس ترامپ و دیگر مقامهای آمریکایی را مورد طعنه قرار داده است.
قطع روابط دیپلماتیک
سال گذشته سفیر رژیم ایران در کانبرا پس از آنکه سازمان اطلاعات استرالیا به «اطلاعات معتبر» درباره هدایت دستکم دو حمله علیه جامعه یهودی در استرالیا دست یافت، اخراج شد. همچنین سفارت استرالیا در ایران فعالیت خود را تعلیق کرد.
چند ماه بعد، دولت فدرال سپاه پاسداران را به عنوان حامی دولتی تروریسم ثبت کرد.
دکتر رادجر شنن، پژوهشگر پیشین موسسه لووی که در امور خاورمیانه تخصص دارد، گفت استرالیا پس از سال ۲۰۱۲ همچنان روابط دیپلماتیک با ایران را ادامه داده، در حالی که کانادا حضور دیپلماتیک خود را قطع کرده و دیپلماتهای ایران را اخراج کرده بود.
او گفت: «طبیعتا انتظار میرود آنها درخواستهای ویزا را متفاوت بررسی کنند.»
او افزود: «هر پرونده باید جداگانه بررسی شود. احتمالا همین کار را کردهاند.»
شنن گفت قطع روابط دیپلماتیک و قرار گرفتن سپاه پاسداران در فهرست حامیان تروریسم باعث میشود درخواستهای ویزای فرزندان مقامات جمهوری اسلامی در آینده با نگاه کاملا متفاوتی بررسی شود.
سخنگوی وزارت خارجه استرالیا اعلام کرد این نهاد درباره اجرای تحریمها یا اقدامات احتمالی آینده اظهارنظر نمیکند.
گاردین در پایان این گزارش مینویسد، از قالیباف و اسحاق برای اظهار نظر درخواست شده است.
