جام جهانی امسال از هر دوره دیگری بزرگتر بوده است. افزایش تعداد کشورهای شرکتکننده و برگزاری مسابقات بیشتر به رشد تعداد مخاطبان منجر شده و فرصتهای درآمدزایی بیشتری ایجاد کرده است. در حالی که ستارههای فوتبال در زمین لحظات تاریخی رقم میزنند، میلیاردها دلار نیز خارج از زمین جابهجا میشود؛ با این حال، همه از نظر مالی برنده این رقابتها نیستند. سرویس جهانی بیبیسی در مطلبی بررسی کرده است چه کسانی برد و چه کسانی ضرر مالی کردهاند.
فیفا، برنده
فیفا یکی از بزرگترین برندگان مالی جام جهانی است. این سازمان از جام جهانی ۲۰۲۲ قطر ۷.۶ میلیارد دلار درآمد کسب کرد و انتظار میرود درآمدش از جام جهانی ۲۰۲۶ در آمریکا، کانادا و مکزیک، بهویژه با افزایش تعداد شرکتکنندگان به ۴۸ تیم، بیشتر شود.
ماریون لابور، از مرکز پژوهشهای دویچه بانک (DB Research)، میگوید فیفا بیتردید برنده اصلی است و درآمدش در این دوره چهارساله به حدود ۱۳ میلیارد دلار نزدیک شده است.
درآمد فیفا از فروش حقوق پخش، مجوزها و خدمات مهماننوازی، قراردادهای اسپانسری و فروش بلیت تامین میشود. فیفا همچنین با راهاندازی بازار رسمی فروش مجدد بلیت، از خریدار و فروشنده هر کدام ۱۵ درصد کارمزد دریافت میکند.
این سازمان در حال بررسی افزایش تعداد تیمهای جام جهانی به ۶۴ تیم است، که میتواند کشورهایی مانند چین و هند را وارد رقابتها کند و با میلیاردها بیننده بیشتر همراه باشد.
هواداران، بازندگان
اگرچه حضور در جام جهانی برای بسیاری از هواداران تحقق آرزویی دیرینه بوده، این مسابقات از نظر مالی هزینه سنگینی برای آنها داشته است. قیمت بالای بلیتها و سیاست قیمتگذاری فیفا که با افزایش تقاضا قیمتها را بالا میبرد، با انتقادهایی مواجه شده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، درباره احتمال قیمت ۱۰۰۰ دلاری بلیت بازی افتتاحیه تیم کشورش مقابل پاراگوئه گفت خودش چنین مبلغی پرداخت نمیکند. بلیتهای رسمی فینال در ورزشگاه متلایف نیوجرسی با قیمت ۳۲ هزار و ۹۷۰ دلار عرضه شدند و برخی بلیتها در بازار فروش مجدد بیش از دو میلیون دلار قیمتگذاری شدند.
هزینه پرواز، غذا و اقامت نیز بر فشار مالی به هواداران افزوده است. قیمت بلیت قطار نیوجرسی برای سفر ۳۰ دقیقهای به ورزشگاه متلایف از ۱۲.۹۰ دلار رفتوبرگشت به ۱۵۰ دلار در طول مسابقات افزایش پیدا کرد. پس از اعتراضها، قیمت کاهش یافت، اما همچنان بالاتر از نرخ معمول باقی ماند.
شبکههای تلویزیونی و اسپانسرها، برندگان
شبکههای تلویزیونی برای خرید حق پخش جام جهانی مبالغ هنگفتی پرداختهاند، اما تعداد بالای بینندگان و تقاضای اسپانسرها برای نمایش نام تجاریشان فرصت درآمدزایی گستردهای از تبلیغات فراهم کرده است.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
فیفا در این جام جهانی وقفههای موسوم به «استراحت آبخوری» را معرفی کرد. رئیس فیفا گفته است این تصمیم صرفا ورزشی بوده است و درآمد اضافی برای فیفا ایجاد نمیکند، اما این وقفههای سهدقیقهای فرصت تجاری جدیدی برای شبکههای تلویزیونی و اسپانسرها فراهم کردهاند.
فاکس اسپورتس که طبق گزارشها ۴۸۵ میلیون دلار برای حق پخش مسابقات در آمریکا پرداخته، این وقفهها را با عنوان «با حمایت مالی» یک نام تجاری معرفی کرده است. هزینه متوسط یک آگهی ۳۰ ثانیهای جام جهانی در فاکس بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار دلار بوده است و در مسابقات آمریکا در مراحل پایانی به ۷۵۰ هزار دلار رسید.
اسپانسرهای رسمی نیز مبالغ بسیار بالایی برای همراهی نام تجاریشان با جام جهانی میپردازند. آدیداس و کوکاکولا از جمله نامهای تجاریاند که حضور گستردهای در مسابقات دارند. آدیداس حدود ۵۰ میلیون پوند برای تبلیغ «اسطورههای حیاط خلوت» با حضور لامین یامال، جود بلینگام و لیونل مسی هزینه کرده است.
دیوید بکام، برنده
در تبلیغ اصلی آدیداس، دیوید بکام ساختهشده با هوش مصنوعی دیده میشود. بکام، نخستین ورزشکار میلیاردر بریتانیایی، در تبلیغات نامهای تجاری متعددی از «هوم دپو» گرفته تا «بانک آمریکا» حضور داشته است.
با وجود اینکه بیش از یک دهه از بازنشستگی بکام میگذرد، او همچنان یکی از چهرههای اصلی فوتبال در آمریکا است. باشگاه اینتر میامی که بکام یکی از مالکان آن است، با ارزش تخمینی ۱.۴۵ میلیارد دلار، ارزشمندترین باشگاه لیگ فوتبال حرفهای آمریکا محسوب میشود.
شهرهای میزبان، بازندگان
۱۶ شهر میزبان در آمریکا، کانادا و مکزیک پذیرای هواداران و گردشگران بودهاند و کسبوکارهای حوزه پذیرایی از گردشگران، هتلها و مشاغل محلی از ورود آنها بهره بردهاند. با این حال، کارشناسان میگویند مزایای اقتصادی بلندمدت چنین رویدادهایی محدود است.
فیفا برآورد کرده است جام جهانی حدود ۴۱ میلیارد دلار به اقتصاد جهانی اضافه میکند که ۱۷ میلیارد دلار آن نصیب اقتصاد آمریکا خواهد شد و ۱۸۵ هزار شغل، عمدتا در حوزه مهماننوازی و اقامت، ایجاد شده است.
الکساندر بودزیر از دانشگاه آکسفورد، میگوید منافع اقتصادی بلندمدت میزبانی رویدادهای بزرگ ورزشی معمولا محقق نمیشود. به گفته او، شهرهای میزبان ممکن است با کاهش گردشگران معمولی مواجه شوند زیرا برخی افراد برای دوری از شلوغی مسابقات، سفرشان را لغو میکنند. افزایش اشتغال نیز اغلب به مشاغل کمدرآمد حوزه مهماننوازی محدود میشود. آمارهای رسمی نشان میدهد استخدام در میخانهها، بارها و رستورانهای آمریکا پیش از مسابقات افزایش پیدا کرد، اما این رونق کوتاهمدت بود.
فروشندگان محصولات هواداری، برندگان
اشتیاق هواداران فروش لباس تیمهای ملی را افزایش داده است. نایکی اعلام کرد فروش لباس تیمهای ملی این شرکت بیش از دو برابر جام جهانی ۲۰۲۲ بوده است. پیراهن انگلیس پرفروشترین محصول این شرکت بود و فرانسه، برزیل، هلند و آمریکا در رتبههای بعدی قرار گرفتند. برای آدیداس، پیراهن مکزیک بیشترین فروش را داشت.
محبوبیت پیراهنهای فوتبال بهعنوان لباس روزمره، علاقه نسل زد به پیراهنهای قدیمی، و طراحی لباسهای ویژه زنان نیز به افزایش تقاضا کمک کرده است. در مقابل، هزاران کالای تقلبی نیز وارد بازار شدهاند.
هتلها، بازندگان
تقاضای مورد انتظار برای اتاقهای هتل محقق نشد و نهادهای صنعت هتلداری از کاهش رزرو در شهرهای میزبان نسبت به سال گذشته خبر دادند. انجمن هتلهای بریتیش کلمبیا اعلام کرد رزروهای ژوئن و ژوییه، با وجود برگزاری هفت مسابقه در ونکوور، بسیار کمتر از سالهای گذشته بوده است.
انجمن هتلها و اقامتگاههای آمریکا نیز فیفا را متهم کرد که بیش از اندازه اتاق رزرو کرده و تصویری غیرواقعی از تقاضا ایجاد کرده است.
طبق گزارشها، تا آوریل ۸۰ درصد هتلداران آمریکایی اعلام کرده بودند میزان رزرو کمتر از پیشبینی اولیه است.
شرکتهای شرطبندی، برندگان
جام جهانی ۲۰۲۶ در مسیر تبدیل شدن به بزرگترین رویداد شرطبندی تاریخ قرار دارد. برآورد میشود حدود ۵۰ میلیارد دلار، معادل تقریبا ۵۰۰ میلیون دلار برای هر مسابقه، روی نتایج شرطبندی شده باشد.
افزایش تعداد تیمها و برگزاری بیش از ۱۰۰ مسابقه، در مقایسه با ۶۴ بازی در سال ۲۰۲۲، از عوامل اصلی این رشد است. شرکت فلاتر انترتینمنت، مالک پدی پاور، بتفر و اسکای بت، پیشبینی کرده است حجم شرطبندیها بهدلیل رشد بازارهای آمریکا و برزیل، دو برابر دوره قبل باشد.
شرطبندی زنده حین مسابقه نیز جای شرطبندی سنتی پیش از بازی را گرفته است. در آمریکا، شرطبندی ورزشی تا سال ۲۰۱۸ فقط در نوادا قانونی بود، اما پس از حکم دیوان عالی، بسیاری از ایالتها آن را قانونی کردند. با این حال، در ایالتهایی مانند کالیفرنیا و تگزاس همچنان ممنوع است و در این مناطق، «بازارهای پیشبینی» که از نظر قانونی در دسته قمار قرار نمیگیرند، با استقبال زیادی مواجه شدهاند.
