گزارش‌ها از داده‌های رهگیری کشتی‌ها نشان می‌دهد یک نفتکش چینی تحت‌تحریم که قصد داشت از تنگه هرمز عبور کند، ناچار شد مسیرش را برگرداند و به آب‌های ایران بازگردد. 

سفر نافرجام «ریچ استاری»، نفتکشی با پرچم مالاوی و متعلق به چین که سال ۲۰۲۳ در فهرست سیاه آمریکا قرار گرفت، نشان می‌دهد که نیروی دریایی ایالات متحده موفق شده است تردد کشتی‌های حامل نفت ایران را متوقف کند.

از زمان آغاز جنگ تاکنون بیشتر کشتی‌هایی که از تنگه هرمز عبور کرده‌اند، حامل محموله‌های صادراتی جمهوری اسلامی ایران (عمدتا نفت یا مشتقات آن) بوده‌اند که برای این رژیم دچار کمبود نقدینگی، منابع مالی حیاتی فراهم می‌کند.

بر اساس داده‌های شرکت تحلیل تجارت کپلر، در پی اقدام آمریکا در محاصره بخش شرقی تنگه هرمز در خلیج عمان، دست‌کم پنج کشتی از حرکت به سوی آب‌های آزاد بازداشته شده‌اند.

تهران با تهدید به حمله به نفتکش‌هایی که «باج» پرداخت نکنند، تقریبا تمام ترافیک عبوری از تنگه هرمز را پیش‌تر ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور می‌کرد، مختل کرده است.

کشتی «ریچ استاری» که پیش‌تر به کمک به تهران برای دور زدن تحریم‌های نفتی متهم شده بود، پیش از آنکه دوشنبه شب تلاش کند از تنگه هرمز خارج شود، به مدت بیش از ۱۰ روز موقعیتش را در خلیج فارس مخفی کرد بود.

ابتدا به نظر می‌رسید این نفتکش متعلق به شرکت «شانگهای شوان‌رون شیپینگ» که حامل ۲۵۰ هزار بشکه متانول بود، از محاصره عبور کرده باشد، اما داده‌های به‌روزشده نشان داد که کشتی روز سه‌شنبه در خلیج عمان متوقف شد و سپس مسیرش را برگرداند، دوباره از تنگه هرمز عبور کرد و در نهایت در نزدیکی سواحل قشم، در نزدیکی دهانه تنگه، متوقف شد و همچنان همان‌جا باقی مانده است.

فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اعلام کرده که در ۲۴ ساعت نخست اجرای این طرح، شش کشتی تجاری متوقف و مجبور شدند در خلیج عمان پهلو بگیرند. یکی از این کشتی‌ها، کشتی «الپیس» با پرچم کومور و حامل متانول بود که آن هم تحت تحریم آمریکا قرار داشت و در همان نقطه‌ای که «ریچ استاری» رهگیری شده بود، متوقف شد.

داده‌های کلپر نشان می‌دهد که تمامی نفتکش‌هایی که تلاش کردند محاصره را دور بزنند، در سواحل جمهوری اسلامی به حالت بدون حرکت (متوقف) باقی مانده‌اند. یک مقام آمریکایی به رویترز گفت که دست‌کم دو نفتکش را یک ناوشکن آمریکایی که در منطقه گشت‌زنی می‌کرد، متوقف کرد.

سنتکام اعلام کرده است که بیش از ۲۴ ناو جنگی، همراه با ۱۰ هزار نیروی نظامی، در حال اجرای این محاصره در تنگه هرمزند.

هنوز مشخص نیست که آیا این محاصره می‌تواند تجارت دریایی جمهوری اسلامی ایران از طریق تنگه هرمز را به‌طور کامل (۱۰۰ درصد) متوقف کند یا نه، چرا که «ناوگان سایه» ایران سال‌ها است در طراحی و به‌کارگیری تاکتیک‌هایی برای فرار از شناسایی، تجربه کسب کرده است.

تحلیلگران تاکید می‌کنند که تعداد قابل‌توجهی از کشتی‌ها از این روش‌ها استفاده می‌کنند و این مسئله کار نظارت را پیچیده‌تر کرده است. گزارش‌ها نشان می‌دهد که تنها در یک روز دست‌کم ۱۰ کشتی تلاش کردند از تنگه عبور کنند. از جمله کشتی «مانالی» که پیش‌تر هم سابقه دستکاری در موقعیت مکانی خود برای جلوگیری از رهگیری را داشت. بر اساس اعلام سنتکام، تنها کشتی‌هایی که از ایران خارج می‌شوند یا با ایران معامله دارند، مشمول محاصره‌اند و به همین دلیل هم کشتی «مانالی» مقصد خود را یکی از بندرهای امارات متحده عربی اعلام کرده بود.

تحلیلگران نظامی و دریایی هشدار داده‌اند که ناوگان سایه ایران احتمالا تلاش خواهد کرد حدومرزهای این محاصره و توانایی آمریکا را در تحلیل مسیر حرکت و محموله کشتی‌ها بیازماید.

ترامپ پس از آن دستور این محاصره را صادر کرد که مذاکرات صلح با تهران در آخرهفته گذشته به شکست انجامید. هدف آمریکا اعمال فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی ایران برای پذیرش شرایط صلح و باز کردن تنگه هرمز است.