برنامه هوش مصنوعی پنتاگون موسوم به پروژه میون (Project Maven) در مرکز حملات آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران قرار دارد و یکی از مهمترین تحولات جنگهای مدرن به شمار میرود.
پروژه میون چیست؟
به نوشته خبرگزاری فرانسه، پروژه میون برنامه شاخص هوش مصنوعی پنتاگون است که در سال ۲۰۱۷ بهعنوان آزمایشی محدود راهاندازی شد تا به تحلیلگران نظامی کمک کند حجم عظیم تصاویر پهپادی را که از مناطق درگیری دریافت میشد پردازش و تفسیر کنند.
اپراتورها میان انبوه تصاویر غرق شده بودند و باید فریم به فریم دنبال اهداف مورد نظر میگشتند، اهدافی که ممکن بود فقط لحظهای ظاهر و سپس، ناپدید شوند. میون برای یافتن «سوزن در انبار کاه» طراحی شد.
هشت سال بعد، این برنامه بسیار گستردهتر شده است: یک سامانه هوش مصنوعی برای هدفگیری و مدیریت میدان نبرد که «زنجیره کشتار»ــ فرایند شناسایی اولیه تا نابودیــ را به میزان قابلملاحظهای تسریع کرده است.
چگونه کار میکند؟
میون همزمان نقش برج کنترل ترافیک هوایی و کابین هدایت جنگ را ایفا میکند.
آلوک مهتا، مدیر مرکز هوش مصنوعی وادوانی در مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، این سیستم را لایهای پوششی توصیف کرد که دادههای حسگرها، اطلاعات نیروهای دشمن، تصاویر ماهوارهای و اطلاعات مربوط به استقرار نیروها را با هم ادغام میکند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
این بهمعنای اسکن سریع تصاویر ماهوارهای برای شناسایی تحرکات نیروها یا تعیین اهداف، و در عین حال گرفتن تصویر لحظهای از صحنه عملیات برای تعیین بهترین روش حمله به یک هدف مشخص است.
میون تهدید مشاهدهشده را به فرایند هدفگیری تبدیل میکند، منابع موجود را ارزیابی میکند و گزینههایی به فرمانده ارائه میدهد.
ظهور چتجیپیتی نیز جهشی دیگر بود که استفاده از این فناوری را برای طیف بسیار گستردهتری از کاربران ممکن کرد، بهطوری که میتوانند به زبان طبیعی با میون تعامل داشته باشند.
در حال حاضر، این قابلیت از طریق مدل کلود شرکت انتروپیک تامین میشودــ هرچند این همکاری در آستانه پایان است، زیرا پنتاگون با درخواست این شرکت مبنی بر عدم استفاده از مدل کلود برای حملات کاملا خودکار یا ردیابی شهروندان آمریکایی مخالفت کرده است.
چرا گوگل مخالفت کرد؟
مسائل اخلاقی در سالهای اولیه توسعه میون که گوگل پیمانکار اصلی هوش مصنوعی این پروژه بود، نقش مهمی داشت.
در سال ۲۰۱۸، بیش از ۳۰۰۰ کارمند با امضای نامهای سرگشاده به مشارکت گوگل اعتراض کردند و گفتند این قرارداد از خط قرمز عبور کرده است. چندین مهندس نیز استعفا کردند.
گوگل پس از پایان قرارداد، آن را تمدید نکرد و سپس، اصولی برای هوش مصنوعی منتشر کرد که مشارکت در سیستمهای تسلیحاتی را بهصراحت منع میکرد.
این رویداد شکافی در سیلیکونولی را آشکار کرد، میان مهندسانی که هدفگیری خودکار را خط قرمز اخلاقی میدانستند و مقامهای دفاعی که آن را ضروری تلقی میکردند.
گوگل اخیرا محدودیتهای سیاست هوش مصنوعیاش را حذف و اعلام کرده است که بهطور جدیتر وارد حوزه امنیت ملی میشود. پنتاگون نیز اعلام کرده است که گوگل، در کنار اکسایآی و اوپن ایآی، در فهرست گزینههای جایگزین کلود در میون قرار دارد.
پلنتیر چه نقشی دارد؟
در سال ۲۰۲۴، شرکت پلنتیر، که بخشی از سرمایه اولیهاش را از سیآیای دریافت کرده و از ابتدا بر کار اطلاعاتی دولتی تمرکز داشته است، وارد فضایی شد که گوگل ترک کرده بود.
گزارشها حاکی از آن است که این شرکت به پیمانکار اصلی فناوری میون تبدیل شده است و هوش مصنوعیاش اکنون ستون فقرات عملیاتی این برنامه را تشکیل میدهد.
الکس کارپ، مدیرعامل پلنتیر، اهمیت موضوع را بهصراحت بیان کرد: «این جهان دارندگان و نداران است.» او تاکید کرده که برای غرب حیاتی است به توانمندیهایی دست یابد که سایر نقاط جهان از آن برخوردار نیستند.
به گفته کارپ، سیستمی که زنجیره کشتار را از ساعتها به چند ثانیه کاهش میدهد، میتواند دشمن را عملا بیاثر کند.
عملکرد آن چگونه بوده است؟
پنتاگون و پلنتیر از اظهار نظر درباره عملکرد میون در جنگ با جمهوری اسلامی خودداری کردهاند.
حملات آمریکا با سرعتی پایدار انجام شدهاند و احتمالا توانایی میون در تسریع فرایند هدفگیری و شلیک نقش محوری داشته است.
بر اساس گزارش مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، حملات آمریکا پس از سه هفته به سرعتی بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ هدف در روز رسیده است.
