وال‌استریت ژورنال روز سه‌شنبه در گزارشی مدعی شد دیپلماسی پشت‌پرده به رهبری برخی کشورهای خاورمیانه، نظر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، درباره حمله به نیروگاه‌های جمهوری اسلامی ایران را عوض کرد و باعث شد او مهلت ۴۸ ساعته را به فرصتی پنج روزه تبدیل کند.

بر اساس این گزارش، وزرای خارجه مصر، ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان قبل از طلوع آفتاب روز پنجشنبه برای مذاکره با هدف یافتن یک راه‌حل دیپلماتیک درباره جنگ ایران، در ریاض گرد هم آمدند. با این حال، به گفته مقام‌های عربی درگیر در مذاکرات، یک مشکل بزرگ وجود داشت و آن یافتن مقام مسئول در جمهوری اسلامی برای مذاکره بود، زیرا اسرائیل اوایل همان هفته، علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، را ترور کرده بود.

به نوشته وال‌استریت ژورنال، درنهایت مقام‌های اطلاعاتی مصر موفق شدند با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ارتباط بگیرند و برای توقف حمله آمریکا به مدت پنج روز به عنوان مقدمه‌ای برای آتش‌بس، پیشنهادی ارائه دهند. برخی مقام‌ها گفتند که این بحث‌ها زمینه را برای تغییر ناگهانی در تصمیم ترامپ در فاصله بیش از ۱۱ هزار کیلومتری در فلوریدا فراهم کرد.

ترامپ که آخرهفته را در باشگاه مارالاگو می‌گذراند، شنبه شب به جمهوری اسلامی اولتیماتوم داد که یا ظرف ۴۸ ساعت، تنگه هرمز را بازگشایی کند، یا ارتش ایالات متحده نیروگاه‌های ایران را منهدم خواهد کرد.

این گزارش مدعی است که دو روز بعد، هنگامی که خبر مذاکرات ریاض به کاخ سفید رسید، ترامپ نظرش را تغییر داد و مسیر دیپلماسی با تهران را پذیرفت و تهدید حمله به نیروگاه‌های ایران را به حالت تعلیق درآورد.

تغییر موضع ترامپ صبح دوشنبه پس از یکسری مذاکرات پشت درهای بسته‌ــ از طریق واسطه‌های خاورمیانه‌ای‌ــ صورت گرفت؛ مذاکراتی که به گفته مقام‌های آمریکایی، به آن‌ها امید داد دستیابی به توافق با جمهوری اسلامی ممکن است.

این رسانه در ادامه، به نقل از افراد آگاه نوشت که این تغییر موضع نشان‌دهنده تمایل ترامپ و برخی مشاوران او به پایان دادن جنگ است، زیرا رئیس‌جمهوری آمریکا با پیامدهای سیاسی و اقتصادی این درگیری روبرو است.

اعلام ترامپ مبنی بر به تعویق انداختن پنج روزه حملات به نیروگاه‌های ایران باعث افزایش قیمت سهام شد. بهای نفت خام برنت نیز با کاهش ۱۱ درصدی مواجه شد و به زیر ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسید که پایین‌ترین سطح از ۱۱ مارس است.

در این گزارش همچنین اشاره شد که میانجی‌گران عرب در اینکه ایالات متحده و جمهوری اسلامی بتوانند به‌سرعت به توافق برسند تردید دارند و خاطرنشان کرده‌اند که مواضع دو طرف همچنان فاصله زیادی دارد. هم‌زمان، ادعای ترامپ مبنی بر سازنده بودن مذاکرات، با واکنش منفی مقام‌های جمهوری اسلامی مواجه شد و آن‌ها حتی منکر برگزاری این گفتگوها شدند.

جمهوری اسلامی به‌عنوان شرط هرگونه توافق برای پایان دادن به جنگ، خواستار آن است که ایالات متحده و اسرائیل متعهد شوند این حملات در آینده تکرار نخواهند شد، اما ایالات متحده هنوز همان چیزی را که قبل از شروع جنگ می‌خواست، طلب می‌کند که شامل برچیدن فعالیت‌های هسته‌ای، تعلیق برنامه موشک‌های بالیستیک و توقف حمایت از شبه‌نظامیان نیابتی است.

به گفته برخی منابع در آمریکا و کشورهای عرب، موج دیپلماسی در روزهای اخیر، بحث‌های اولیه‌ای را در مورد دیدار حضوری نمایندگان ایالات متحده و جمهوری اسلامی در کشور پاکستان یا ترکیه در اواخر این هفته برانگیخت.

وال‌استریت ژورنال به نقل از یک مقام آگاه ادعا کرد که ترامپ اولین بار روز شنبه از احتمال مذاکره با جمهوری اسلامی مطلع شد و از آن استقبال کرد. در سوی دیگر، مقام‌های جمهوری اسلامی اعلام می‌کنند که تهران هنوز برای مذاکره با واشنگتن آماده نیست.

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، از جمله چهره‌هایی بود که چند ساعت پس از اظهارات اولیه ترامپ در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «مردم ایران خواستار مجازات کامل و پشیمان‌کننده متجاوزان‌اند.» او تاکید کرد که هیچ مذاکره‌ای با ایالات متحده انجام نشده است و افزود که چنین خوش‌بینی «برای دستکاری بازارهای مالی و نفتی و فرار از باتلاقی که ایالات متحده و اسرائیل در آن گرفتار شده‌اند، استفاده می‌شود».

در بخش دیگری از این گزارش، اشاره شده که در طول مذاکرات پشت پرده هفته گذشته، رهبران کشورهای عربی به‌ویژه بر باز کردن تنگه هرمز متمرکز بودند. مقام‌های آگاه از این مذاکرات گفتند که آن‌ها خواستار نظارت یک کمیته بی‌طرف بر این آبراهه حیاتی برای اقتصاد جهان شدند، به طوری که امکان دسترسی ایمن برای همه کشتی‌ها را فراهم کند.

برخی مقام‌ها گفتند که سپاه پاسداران در پاسخ به این خواسته‌ها اعلام کرد که ایران باید از کشتی‌های عبوری عوارض دریافت کند، همانطور که مصر اکنون با کانال سوئز این کار را می‌کند. به گفته برخی منابع، مقام‌های کشورهای حوزه خلیج فارس با ایده اخذ عوارض مخالفت کردند و عربستان سعودی گفت که این پادشاهی اجازه نخواهد داد جمهوری اسلامی درمورد تنگه هرمز دست بالا را داشته باشد.

وال‌استریت ژورنال نوشت که مقام‌های اروپایی و عربی گفتند پیام‌ها همچنان ردوبدل می‌شد و قطر، عمان، فرانسه و بریتانیا از طریق کانال‌های مخفی با یکدیگر در ارتباط بودند. از جمله پیشنهادهایی که مطرح شد، میزبانی پاکستان از نشستی بین رهبران ارشد ایالات متحده و جمهوری اسلامی بود که ایالات متحده از این ایده استقبال کرد.

استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ویژه ایالات متحده، ممکن است نمایندگان این کشور باشند، اگرچه این احتمال نیز وجود دارد که در صورت نزدیک بودن توافق، جی. دی. ونس، معاون رئیس‌جمهوری، نیز در آن حضور یابد.

از سوی تهران نیز احتمال داده می‌شود عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، به این نشست احتمالی فرستاده شود. اگرچه برخی معتقدند با توجه به شکست قبلی در مذاکرات با حضور عراقچی، احتمال دارد جمهوری اسلامی نماینده دیگری را بفرستد. در این میان، نام قالیباف بیش از دیگران به عنوان نماینده احتمالی جمهوری اسلامی مطرح می‌شود.