نشانه‌های ناآرامی در ایران مدت‌ها پیش از آغاز حملات هوایی آمریکا و اسرائیل آشکار شده بود. اورشلیم پست می‌نویسد گزارش‌هایی از سرکوب‌های حکومت در کنار اعتراض‌های کوچک و پراکنده از ماه‌ها قبل ثبت شده بودند.

اما در ۲۸ دسامبر، اعتراض‌ها وارد مرحله‌ای جدید شد. تجمع گسترده بازاریان در تهران به تعطیلی بازار انجامید و اعتصاب عمومی شکل گرفت. بحران اقتصادی به سطحی بحرانی رسیده بود و واکنش خیابان‌ها شدت گرفت، که حتی در مقایسه با اعتراض‌های سال ۲۰۲۲ نیز گسترده‌تر به نظر می‌رسید. این اعتراض‌ها به‌سرعت در سراسر کشور گسترش یافت.

در اوایل ژانویه، سرکوب حکومت طی دو روز هزاران کشته بر جای گذاشت. سپس، قطعی اینترنت رخ داد که به‌قدری کامل و طولانی بود که کشور را به سطحی نزدیک به انزوای کره شمالی رساند.

برای ایرانیان خارج از کشور، این سکوت طاقت‌فرسا بود. هفته‌ها گذشت بدون امکان اطلاع از وضعیت خانواده‌ها، بدون اینکه بدانند چه کسی زنده است و چه کسی بازداشت شده است. با این حال، پیام‌هایی که به‌صورت محدود از داخل کشور منتشر می‌شد، حاکی از امید، قدردانی از حمایت خارجی و درخواست کمک بود.

این کمک در ۲۸ فوریه رسید، زمانی که اسرائیل و آمریکا عملیاتی مشترک را آغاز کردند، و در همان دقایق نخست، رهبر جمهوری اسلامی و شماری از مقام‌های ارشد کشته شدند.

اورشلیم پست می‌نویسد این عملیات شبیه تهاجم عراق در سال ۲۰۰۳ نیست. اسرائیل اساسا چنین الگوی تهاجمی را دنبال نکرده است. بر اساس گزارش‌ها، زیرساخت‌های حکومتی، از جمله تاسیسات سپاه پاسداران، ساختارهای فرماندهی و ایست‌های بازرسی بسیج از جمله اهداف حملات بوده‌اند.

اعلام اخیر ارتش اسرائیل مبنی بر اینکه تغییر رژیم هرگز هدف صریح نظامی نبوده است، در برخی محافل نگرانی ایجاد کرد. اما در واقع این موضوع از ابتدا روشن بود. عملیات اسرائیل و آمریکا متکی بر حملات هوایی است و بدون حضور نیروی زمینی است. هدف ورود به تهران نبود، بلکه ایجاد زمینه‌ای بود که ایرانیان سرنوشتشان را به دست بگیرند.

اورشلیم پست در ادامه می‌نویسد در این‌جا تصویر پیچیده‌تر از آن می‌شود که بسیاری از رسانه‌های غربی نشان داده‌اند. شاهزاده رضا پهلوی، رهبر فعال‌ اپوزیسیون، اخیرا از «گارد جاویدان» سخن گفته است، شبکه‌هایی از واحدهای کوچک و پراکنده در سراسر ایران که به اپوزیسیون وفادارند و در انتظار زمان مناسب‌اند. این اطلاعات محرمانه نیست، بلکه در کانال‌های عمومی شاهزاده رضا پهلوی منتشر شده است و تصویری از یک اپوزیسیون سازمان‌یافته در سکوت را نشان می‌دهد.

پرسش اساسی این است که آیا آن لحظه فرا خواهد رسید، آیا شرایط به‌گونه‌ای فراهم خواهد شد که زیرساخت‌های حکومت به‌اندازه کافی تضعیف شود و ترس از خیابان‌ها برداشته شود تا ۹۰ میلیون نفر کاری را انجام دهند که اعتراض‌های پراکنده دهه‌ها در انجام آن ناکام بوده‌اند؟ دلایلی وجود دارد که نشان می‌دهد اکثریت مردم ایران از این حکومت بیزارند و در صورت فراهم شدن شرایط، اقدام خواهند کرد.

در مورد مجتبی خامنه‌ای، رهبر جدید که در ۸ مارس منصوب شد، ابهام پیرامون وضعیت او حتی در مقایسه با استانداردهای جمهوری اسلامی نیز قابل‌توجه است. گزارش‌ها از تسلط کاملش بر کشور تا در کما بودنش متغیر بوده‌ است. احتمالا واقعیت وضعیتی بین این دو باشد، اما نبود حضور تصویری و انتشار بیانیه مکتوب به‌جای سخنرانی تصویری از ثبات ترسیم نمی‌کند.

در ساختار حکومت نیز بسیاری صلاحیت او را از نظر مذهبی و رهبری زیر سوال برده‌اند، وضعیتی که یادآور چالش‌های مشروعیت در زمان به قدرت رسیدن پدرش در سال ۱۹۸۹ است. به نظر می‌رسد این انتصاب با هدف حفظ قدرت سپاه پاسداران صورت گرفته و دوام آن محل تردید است.

به نوشته اورشلیم پست، مجموع این تحولات نشان‌دهنده لحظه‌ای سرنوشت‌ساز است. اعتراض‌های ژانویه از آستانه‌‌ای مشخص عبور کرد. قطع اینترنت به سطحی بی‌سابقه رسید. شاهزاده رضا پهلوی نقشی فعال‌تر ایفا کرد. و ائتلاف نظامی رهبر جمهوری اسلامی را هدف قرار داد. در بسیاری از سطوح، نقطه بازگشت‌ناپذیر پشت سر گذاشته شده است.

دولت آمریکا می‌تواند جنگ را متوقف کند، اما پرسش این است که چرا باید چنین کند، در حالی که حکومت تا مرز فروپاشی پیش رفته، رهبرش کشته شده و ساختار فرماندهی‌اش تضعیف شده است.

ارتش اسرائیل اعلام کرده که عملیات ممکن است تا عید پسح در اوایل آوریل ادامه داشته باشد. هم‌زمان، نوروز فرا می‌رسد و نحوه برگزاری این جشن در داخل ایران می‌تواند نشانه‌ای از وضعیت افکار عمومی باشد.

در حال حاضر، بمباران‌ها ادامه دارد، اینترنت همچنان قطع است، و در نقاط مختلف کشور، گارد جاویدان‌‌ــ سلول‌های عملیاتی که حتی نام یکدیگر را نمی‌دانند‌ــ در انتظار پیامی‌اند که هنوز اعلام نشده است.