ایرانیان نزدیک به دو هفته است که با طولانیترین و فراگیرترین قطعی اینترنت در تاریخ جمهوری اسلامی مواجهاند، که نهتنها دسترسی شهروندان به اطلاعات و جهان خارج را بهشدت محدود کرده، بلکه ضربه سنگینی به کسبوکارهایی زده است که به تبلیغات و فعالیتهای آنلاین وابستهاند.
به گزارش اسوشیتدپرس، مقامهای جمهوری اسلامی در ۸ ژانویه و همزمان با آغاز اعتراضهای سراسری، دسترسی به اینترنت را قطع کردند. از آن زمان، ارتباط ایران با دنیای خارج بهشدت محدود شده و در روزهای اخیر فقط دسترسی محدودی به برخی وبسایتهای داخلی برقرار بوده است. گوگل بهطور ناقص فعال شده است، اما بیشتر نتایج جستوجو همچنان در دسترس نیست.
مقامهای جمهوری اسلامی هیچ جدول زمانی مشخصی برای بازگشت اینترنت اعلام نکردهاند و همین موضوع موجب نگرانی گسترده کسبوکارها درباره آیندهشان شده است. صاحب یک فروشگاه حیوانات خانگی در تهران که بهدلیل ترس از پیامدها نخواست نامش فاش شود، گفت درآمدش از زمان آغاز اعتراضها ۹۰ درصد کاهش یافته است. او توضیح داد که پیش از این بیشتر از طریق اینستاگرام و تلگرام فعالیت میکرد، اما اکنون به این بسترها دسترسی ندارد و جایگزینهای داخلی که دولت معرفی کرده است نیز مشتریان برایش جذب نکردهاند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
قطع اینترنت تازهترین فشار بر کسبوکارهایی است که پیش از این نیز با مشکلات اقتصادی دستوپنجه نرم میکردند. اعتراضها از ۲۸ دسامبر و در واکنش به سقوط شدید ارزش ریال آغاز شد و سپس، گسترش پیدا کرد. کاهش ارزش پول ملی موجب افزایش تورم و هزینه مواد غذایی و مایحتاج روزمره شد. این فشارها با تغییر قیمت بنزین که در ماه دسامبر تشدید شد.
خبرگزاری دولتی ایرنا به نقل از معاون وزیر ارتباطات اعلام کرد که قطع اینترنت روزانه بین ۲.۸ تا ۴.۳ میلیون دلار به ایران خسارت میزند. با این حال، بر اساس برآورد نتبلاکس، هزینه واقعی قطع اینترنت برای اقتصاد ایران بیش از ۳۷ میلیون دلار در روز است. این برآورد بر اساس شاخصهایی از منابعی مانند بانک جهانی و اتحادیه بینالمللی مخابرات صورت گرفته است.
بر اساس برآوردهای دولتی، کسبوکارهای ایرانی فقط در سال ۲۰۲۱ تا ۸۳۳ میلیون دلار از طریق رسانههای اجتماعی فروش داشتهاند. همچنین تخمین زده شده که اختلالهای اینترنتی همزمان با اعتراضهای سال ۲۰۲۲ پس از مرگ مهسا امینی، ۱.۶ میلیارد دلار به اقتصاد ایران آسیب زده است.
در کنار فشارهای اقتصادی، دادستانها نیز برخی کسبوکارها را به اتهام حمایت از اعتراضها هدف قرار دادهاند. خبرگزاری میزان گزارش داده است که دادستانهای تهران پروندههایی برای توقیف اموال ۶۰ کافه تشکیل دادهاند و برنامههایی برای پیگیری توقیف دارایی ورزشکاران و چهرههای سینمایی نیز اعلام شده است. گزارشهایی نیز از تعطیلی برخی کافهها در تهران و شیراز منتشر شده است.
خسارتهای مالی ناشی از قطع اینترنت باعث شده است برخی شهروندان علنی اعتراض کنند. در بخش نظرات گزارشهای مربوط به قطع اینترنت، کاربران از نابودی کسبوکارها و ادامه مسدود بودن اینترنت با وجود کاهش اعتراضها انتقاد کردهاند.
همزمان، سرکوب خشونتبار و موج بازداشتها نیز فضای روانی جامعه و تمایل مصرفکنندگان را بهشدت تضعیف کرده است. در تهران، اگرچه بسیاری از مغازهها و رستورانها بازند، اغلب خلوتاند و خریدهای مردم عمدتا به مایحتاج ضروری محدود شده است.
صاحب یک خیاطی لوکس در تهران میگوید: «کسانی که از کنار مغازه ما رد میشوند، هیچ میلی به خرید نشان نمیدهند. ما فقط داریم هزینههای ثابتمان، برق و حقوق کارکنان، را میپردازیم… اما در مقابل، هیچ درآمدی نداریم.»

