چگونه مین‌های دریایی می‌توانند تنگه هرمز را تنگ‌تر کنند؟

شرایط جغرافیایی خلیج فارس عملیات شناسایی و پاکسازی مین‌ها را پیچیده‌تر می‌کند. فضای محدود تنگه کشتی‌ها را در برابر حملات ساحلی آسیب‌پذیر می‌‌کند و استفاده از ردیاب زیردریایی نیز در محیط پرسروصدا دشوار می‌شود

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین مسیرهای دریایی جهان است که حدود یک‌پنجم تجارت دریایی جهان از آن عبور می‌کند. به نوشته فایننشال تایمز، در میان سناریوهای برنامه‌ریزان نظامی و شرکت‌های کشتیرانی، احتمال استفاده جمهوری اسلامی از مین‌های دریایی برای ایجاد اختلال در این گذرگاه باریک مطرح شده است. 

برخی کارشناسان جنگ مین معتقدند جمهوری اسلامی ممکن است از قبل تعدادی مین در بستر دریا کار گذاشته باشد که درصورت لزوم بتوان آن‌ها را فعال کرد. به گفته فرزین ندیمی، کارشناس موسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک، احتمال استقرار چنین مین‌هایی زیاد است و ممکن است این تجهیزات در انتظار فعال‌سازی باشند. فعال‌سازی می‌تواند از طریق کابل‌های متصل به تاسیسات ساحلی یا با استفاده از سیگنال‌های صوتی انجام شود. 

جمهوری اسلامی همچنین بیش از ۶۰۰۰ مین دریایی در اختیار دارد که می‌تواند از آن‌ها استفاده کند. هرچند تایید قطعی درباره استقرار مین‌ها وجود ندارد و برخی کارشناسان درمورد وقوع چنین اقدامی تردید دارند، مقام‌هایی در واشنگتن گفته‌اند احتمال دارد جمهوری اسلامی تا حدود ۱۲ مین در خلیج فارس مستقر کرده باشد، منطقه‌ای که در باریک‌ترین نقطه فقط ۳۹ کیلومتر عرض دارد.

آمریکا اعلام کرد که بیش از ۳۰ شناور جمهوری اسلامی را که برای مین‌گذاری استفاده می‌شدند، نابود یا تخریب کرده است. با این حال، جمهوری اسلامی همچنان می‌تواند با استفاده از شناورهای تهاجمی باقی‌مانده یا با شلیک مین از اژدراندازهای زیردریایی‌ها اقدام به مین‌گذاری کند. 

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

مین‌های ساده را همچنین می‌توان از طریق کشتی‌های ماهیگیری، کشتی‌های باری یا حتی لنج‌های چوبی که در خلیج فارس تردد می‌کنند به دریا انداخت. گاهی تنها نشانه چنین اقدامی صدای برخورد اجسام سنگین با آب در پشت کشتی است. کارشناسان می‌گویند میان مین‌گذاری و پاکسازی مین نوعی عدم تقارن وجود دارد زیرا کار‌گذاری مین بسیار آسان‌تر از پیدا و خنثی کردنش است.

مین‌های موجود در زرادخانه جمهوری اسلامی انواع پیشرفته‌ای را شامل می‌شود که با تشخیص ویژگی‌های صوتی، مغناطیسی یا دیگر نشانه‌های خاص کشتی‌ها منفجر می‌شوند. در کنار آن‌ها، مین‌های ساده تماس مستقیم نیز وجود دارند. برخی از مین‌ها آزادانه روی آب شناور می‌شوند، برخی با کابل به کف دریا متصل می‌مانند و برخی مستقیم در بستر دریا قرار می‌گیرند. جمهوری اسلامی همچنین مین‌های چسبنده‌ای در اختیار دارد که می‌توانند با قایق‌های تندرو نزدیک شوند و به بدنه نفتکش‌ها متصل کنند.

شرایط جغرافیایی خلیج فارس عملیات شناسایی و پاکسازی مین‌ها را پیچیده‌تر می‌کند. فضای محدود تنگه کشتی‌ها را دربرابر حملات ساحلی آسیب‌پذیر می‌‌کند و استفاده از سونار (ردیاب زیردریایی) نیز در محیط پر از صداهای موتور کشتی‌ها، زیرساخت‌های دریایی، ماهی‌ها و دیگر موجودات دریایی دشوارتر می‌شود. 

مین‌هایی که در بستر دریا قرار دارند از خطرناک‌ترین انواع به شمار می‌روند و شناسایی آن‌ها بسیار دشوار است. این مین‌ها هنگام انفجار حباب‌هایی ایجاد می‌کنند که به‌سرعت بالا می‌آیند و می‌توانند بدنه کشتی‌ها را سوراخ کنند یا کشتی‌های کوچک‌تر را بشکنند. 

شناسایی چنین مین‌هایی نیازمند بررسی تصاویر بسیار دقیق از کف دریاست تا تفاوت‌های جزئی که ممکن است نشانه وجود مین باشد مشخص شود. حتی مین‌های شناور نیز گاهی به‌سختی تشخیص داده می‌شوند. در برخی موارد اجسامی مانند لاشه حیواناتی که از کشتی‌های حمل دام به دریا انداخته شده‌اند، ممکن است با مین اشتباه گرفته شوند.

در حال حاضر، سه کشتی رزمی ساحلی در منطقه وظیفه مین‌یابی را برعهده گرفته‌اند. این کشتی‌ها به‌جای ورود سریع به میدان مین، با استفاده از لیزرهای نصب‌شده روی بالگردها و همچنین وسایل نقلیه بی‌سرنشین که با سونار محیط اطراف را بررسی می‌کنند، مین‌ها را یکی‌یکی شناسایی می‌کنند، فرایندی که کند و زمان‌بر توصیف شده است.

اگر عملیات مین‌گذاری در تنگه هرمز انجام شود، پاکسازی آن ممکن است نیازمند تلاشی طولانی باشد. کشتی‌هایی که وظیفه پاکسازی را برعهده دارند یا از مسیرهای پاکسازی‌شده عبور می‌کنند، باید با سرعت کم و در مسیرهای قابل پیش‌بینی حرکت کنند و همین موضوع آن‌ها را در برابرحملات موشکی و پهپادی آسیب‌پذیرتر می‌کند. حتی تعداد اندکی مین نیز می‌تواند باعث شود کشتی‌های تجاری و نظامی میزان خطر عبور از این مسیر را مدنظر قرار دهند، زیرا فقط وجود احتمال خطر می‌تواند تردد در این مسیر را مختل کند.