رهبران اروپایی با وجود اینکه از مشارکت مستقیم در حملات علیه جمهوری اسلامی خودداری کردهاند، در واکنش به گسترش جنگ در خاورمیانه اقدام به اعزام ناوهای جنگی، جنگندهها و سامانههای پدافند هوایی برای حفاظت از پایگاهها و متحدان منطقهایشان کردهاند. به نوشته نیویورک تایمز، این اقدام که یکی از گستردهترین بسیجهای نظامی اروپا در سالهای اخیر به شمار میرود، همزمان محدودیتهای توان دفاعی این قاره را نیز آشکار کرده است.
از زمانی که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، رهبران اروپا را تحت فشار قرار داد تا هزینههای نظامی را افزایش دهند، شمار نیروها را بیشتر کنند و مسئولیت دفاعی بیشتری برعهده بگیرند، این بسیج نظامی نخستین آزمون جدی تواناییهای این قاره محسوب میشود. با این حال، کارشناسان میگویند واکنش نظامی اروپا نشان میدهد که پس از هشت دهه اتکا به قدرت نظامی آمریکا، روند تسلیح مجدد و جذب نیرو در این قاره هنوز در مراحل اولیه قرار دارد.
نیویورک تایمز در ادامه مینویسد این اعزامها باعث شده است نیروهای اروپایی برای حفظ آمادگی در دیگر جبههها با مشکل روبهرو شوند، از جمله در دریای بالتیک که کشورهای اروپایی در تلاش بودند برای بازدارندگی در برابر روسیه نمایش قدرت برگزار کنند. انتقال تجهیزات و مهمات به متحدان عرب در خلیج فارس نیز توانایی اروپا برای حمایت از اوکراین در برابر روسیه را کاهش داده است.
اعزام ناوهای جنگی فرانسه، ازجمله تنها ناو هواپیمابر هستهای این کشور، به مدیترانه و خلیج فارس، بیش از نیمی از ناوگان رزمی فرانسه را درگیر کرده است. این اقدام برای نمایش قدرت انجام شد اما پاریس را ناچار کرد عملیات نظامی در دیگر مناطق را کاهش دهد. در بریتانیا نیز مشکلات اداری باعث شد اعزام یک ناوشکن به قبرس یک هفته به تاخیر بیفتد.
همزمان، تصمیم ایتالیا برای ارسال تجهیزات دفاعی به متحدان عرب که زیر آتش جمهوری اسلامی قرار دارند، زرادخانه این کشور را نیز کاهش داده است. همچنین، استفاده گسترده آمریکا از مهمات در عملیات علیه جمهوری اسلامی ذخایری را که اروپا امیدوار بود در آینده به آنها متکی باشد بهشدت کاهش داده است.
بریتانیا
پس از آنکه پهپاد جمهوری اسلامی هفته گذشته به پایگاه هوایی بریتانیا در قبرس اصابت کرد، نخستوزیر بریتانیا وعده داد یک ناوشکن به شرق مدیترانه اعزام کند تا به متحدان قبرسی اطمینان خاطر بدهد. لندن همچنین چهار جنگنده مجهز به موشک، چهار هلیکوپتر و سامانههای ضدپهپاد به منطقه اعزام کرده است تا از پایگاههایش در کشورهای حوزه خلیج فارس دربرابر حملات احتمالی جمهوری اسلامی محافظت کند. بریتانیا همچنین اجازه داده است بمبافکنهای آمریکایی از پایگاههای این کشور برای انجام حملات دفاعی علیه جمهوری اسلامی استفاده کنند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
بهرغم هدف قدرتنمایی، این اقدامها محدودیتهای توان نظامی بریتانیا را نیز نمایان کرد. ناوشکن اعزامی بیش از یک هفته پس از حمله به سمت قبرس حرکت کرد و این موضوع پرسشهایی درباره آمادگی رزمی بریتانیا ایجاد میکند.
براساس تحلیل موسسه خدمات سلطنتی متحد بریتانیا، سهم لندن در سامانههای پدافند هوایی خاورمیانه در مقایسه با تلاشهای گسترده آمریکا و اسرائیل تاثیری بسیار محدود داشته است. در این تحلیل آمده است که کاهش تدریجی توان نیروهای مسلح بریتانیا باعث شده است واقعیتهای عملیاتی دامنه اقدامهای این کشور را محدود کند.
فرانسه
فرانسه حدود ۱۲ شناور، ازجمله تنها ناو هواپیمابر هستهای این کشور، را به مدیترانه و خلیج فارس اعزام کرده است. این نیروها حدود ۶۰ درصد ناوگان رزمی فرانسه را تشکیل میدهند. هدف این ماموریت حفاظت از شهروندان فرانسوی در منطقه، دفاع از متحدانی مانند قبرس و تضمین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز عنوان شده است.
برخی تحلیلگران میگویند این اعزام باعث شد فرانسه از ماموریتی که برای نمایش قدرت در دریای بالتیک و بازدارندگی در برابر روسیه انجام میشد، صرفنظر کند. با این حال، برخی دیگر معتقدند این اقدام نشان داد پاریس برای متحدانش در جهان عرب، اروپا و آمریکا شریک قابل اتکایی است. به گفته برخی کارشناسان، از زمان جنگ خلیج فارس به اینسو، هیچ نیروی دریایی اروپایی چنین حجم بزرگی از تجهیزات را به منطقه اعزام نکرده بود.
ایتالیا
ایتالیا یک ناوچه موشکانداز برای دفاع از قبرس اعزام کرده و به ناوگان کشورهای اروپایی از جمله بریتانیا، فرانسه، اسپانیا و هلند پیوسته است. رم همچنین موافقت کرده است موشکهای دوشپرتاب استینگر، سامانههای توپخانه ضدپهپاد و دیگر تجهیزات پدافند هوایی را برای کمک به دفاع از متحدان در خلیج فارس ارسال کند.
وزیر دفاع ایتالیا در نشستی با بیش از صد مقام صنعت نظامی، از شرکتهای دفاعی خواست همه منابع موجود را برای حمایت از کشورهای منطقه خلیج فارس بسیج کنند.
با این حال، برخی مقامها هشدار دادهاند که این اقدام ممکن است اروپا را در برابر تهدیدهایی مانند روسیه آسیبپذیرتر و فشار زیادی بر صنایع تسلیحاتی وارد کند.
برای کمک به کشورهای خلیج فارس، ایتالیا یکی از سه سامانه عملیاتی پدافند هواییاش را از منطقه بالتیک به خاورمیانه منتقل کرده است، منطقهای که رهبران اروپایی نگران احتمال حمله روسیهاند.
اوکراین
اوکراین که همچنان درگیر جنگ با روسیه است، گروهی از کارشناسان پهپاد و رستم عمرف، وزیر دفاع، را به کشورهای خلیج فارس اعزام کرده است. به گفته ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، این کارشناسان قرار است تجربیاتی را که در مقابله با پهپادهای ایرانی در جنگ با روسیه به دست آوردهاند در اختیار کشورهای منطقه قرار دهند. این اقدام در شرایطی انجام شده است که اوکراین تلاش میکند بهعنوان متحدی مفید ایفای نقش و در عین حال، حمایت جهانی را حفظ کند.
در عین حال، مقامهای اروپایی نگراناند که جنگ در ایران ذخایر جهانی موشکهای رهگیر برای مقابله با پهپادها و موشکها را بهشدت کاهش داده باشد. آنها بیم دارند ذخیره متحدان اروپایی در خلیج فارس در حال اتمام باشد و ارسال موشکهای بیشتر به منطقه توانایی اوکراین برای مقابله با حملات روسیه را کاهش دهد.

