یافته‌های پژوهشی تازه احتمال می‌دهد که فوران‌های آتشفشانی ناشناخته در میانه قرن چهاردهم زنجیره‌ای از رویدادها را آغاز کرده باشد که در نهایت «مرگ سیاه» را به اروپا رساند. مرگ سیاه یا طاعون سیاه در نیمه قرن چهاردهم ده‌ها میلیون نفر را در اروپا کشت و در برخی مناطق تا ۶۰ درصد جمعیت را از بین برد. چگونگی ورود طاعون به اروپا و علت سرعت و گستره‌ شیوع این بیماری سال‌ها موضوع بحث میان مورخان و دانشمندان بوده است.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، این پژوهش با بررسی حلقه‌های رشد درختان در رشته‌کوه پیرنه در اسپانیا نشان داد که جنوب اروپا در فاصله سال‌های ۱۳۴۵ تا ۱۳۴۷ میلادی تابستان‌هایی غیرعادی سرد و مرطوب داشته است. مقایسه داده‌های اقلیمی با روایت‌های مکتوب آن دوره نشان می‌دهد که کاهش آفتاب در پی یک یا چند فوران آتشفشانی در سال ۱۳۴۵ باعث افت دما شده بود. تغییرات اقلیمی محصولات کشاورزی را نابود کرد و به آغاز قحطی منجر شد.

به گفته مارتین باوخ، مورخ آلمانی، شهرهای تجاری قدرتمند ایتالیا برای جلوگیری از گرسنگی، شبکه‌های بازرگانی با نقاط دوردست را در مدیترانه و دریای سیاه فعال کرده بودند. اما این موضوع به فاجعه‌ای بزرگ‌تر منجر شد. کشتی‌هایی که از سرزمین مغول «اردوی زرین» در آسیای مرکزی، که منشاء طاعون دانسته می‌شود، به شهرهای ونیز، جنوا و پیزا غله آوردند عامل گسترش بیماری نیز بودند. پژوهشی پیش‌تر نشان داده بود این کشتی‌ها حامل موش‌هایی بودند که کک‌های آلوده به باکتری یرسینیا پستیس، عامل طاعون، داشتند.

طبق برآوردها، بین ۲۵ تا ۵۰ میلیون نفر طی شش سال بعد جان باختند. نویسندگان پژوهش معتقدند در کنار عوامل طبیعی، جمعیتی، اقتصادی و سیاسی، آنچه زمینه بروز این فاجعه بزرگ را فراهم کرد همان فوران‌های آتشفشانی ناشناخته بوده است.

اولف بوئنتگن، از دانشگاه کمبریج و یکی از نویسندگان این پژوهش، می‌گوید اگرچه هم‌زمانی این عوامل در قرن چهاردهم موردی کم‌‌سابقه بوده است، در جهان به‌هم‌پیوسته امروز، ظهور و همه‌گیری بیماری‌های مشترک میان انسان و حیوان (زئونوز) در اثر تغییرات اقلیمی بیشتر خواهد بود. او در ادامه می‌افزاید با توجه به تجربه اخیر کووید-۱۹، این موضوع حائز اهمیت ویژه‌ است.