هکرهای منتسب به جمهوری اسلامی ایران در ماه‌های اخیر حملات سایبری را به زیرساخت‌های حیاتی آمریکا و اروپا گسترش داده‌اند، که به اختلال در سامانه‌های آب‌رسانی، نفوذ به شبکه‌های نفتکش‌ها و آتش‌سوزی در تجهیزات سرمایشی فروشگاه‌ها منجر شده است.

به گزارش وال‌استریت ژورنال، از تابستان تاکنون سه حملۀ سایبری با پیامدهای فیزیکی ثبت شده است که مظنون اصلی آن‌ها هکرهای ایرانی‌اند. در این حملات، اپراتورهای تأسیسات آب‌رسانی در شهرهای کوچک ایالت‌های غرب میانه‌ٔ آمریکا دسترسی به پنل‌های کنترل را از دست دادند، در شبکه‌های دو نفتکش عازم تگزاس هنگام ورود به اقیانوس اطلس رخنه شد و دمای صدها یخچال فروشگاهی در اروپا از راه دور به حدود ۴۹ درجۀ سانتی‌گراد افزایش پیدا کرد.

جمهوری اسلامی که پیش‌تر از نظر توانایی سایبری در سطحی پایین‌تر از چین، روسیه و کره شمالی ارزیابی می‌شد، اکنون به گفتۀ مقام‌های امنیت سایبری و کارشناسان دفاعی، اهداف گسترده‌تر و روش‌های مخرب‌تری را دنبال می‌کند.

یوسی کارادی، رئیس ادارۀ ملی امنیت سایبری اسرائیل، می‌گوید جمهوری اسلامی از جنگ پیشین درس گرفته است و توانایی‌هایش را برای درگیری‌های بعدی تقویت می‌کند.

ایران از اوایل دهۀ ۲۰۰۰ توسعۀ توانایی‌های سایبری را آغاز کرد و اسرائیل هدف اصلی عملیات بود. این حملات به‌تدریج عربستان سعودی، امارات متحدۀ عربی و تجهیزات ساخت اسرائیل در آمریکا را نیز در بر گرفت.

پس از کشف ویروس استاکس‌نت در سال ۲۰۱۰، که آمریکا و اسرائیل برای تخریب سانتریفیوژهای هسته‌ای ایران طراحی کرده بودند، تهران برنامۀ سایبری‌اش را گسترش داد. در سال ۲۰۱۲ نیز بدافزار شمعون ده‌ها هزار رایانۀ شرکت نفتی آرامکوی عربستان سعودی را از کار انداخت.

به گفتۀ مقام‌های آمریکایی و اسرائیلی، عملیات سایبری منتسب به جمهوری اسلامی ایران در سال‌های اخیر بر دو روش متمرکز شده است: پاک‌سازی مخرب داده‌ها و نفوذ به کنترل‌کننده‌های منطقی برنامه‌پذیر (PLC) که در سامانه‌های صنعتی، چراغ‌های راهنمایی، پمپ‌های فاضلاب و شبکه‌های برق کاربرد دارند.

سرگئی شایکویچ، مدیر اطلاعات تهدیدها در شرکت امنیت سایبری چک‌پوینت، می‌گوید گروه «سایبر اونجرز» که با نام «شهید کاوه» نیز شناخته می‌شود و زیرمجموعۀ فرماندهی سایبری جمهوری اسلامی است، مسئول بسیاری از این حملات بوده است.

سازمان امنیت سایبری و امنیت زیرساخت آمریکا در سال ۲۰۲۳ این گروه را مسئول حمله به تجهیزات اسرائیلی یونیت‌رونیکس در سامانه‌های مدیریت آب آمریکا معرفی کرد. این نهاد امسال نیز دربارۀ حملات جدید هشدار داد. چند روز بعد، سامانه‌های آب‌رسانی دست‌کم هفت ایالت هدف نفوذ قرار گرفتند.

مقام‌های آمریکایی همچنین در سپتامبر تحقیق دربارۀ احتمال نقش ایران در حمله به دو نفتکش عازم تگزاس را آغاز کردند.

در اروپا نیز مقام‌های فرانسوی و آمریکایی به دخالت هکرهای ایرانی در حمله به تجهیزات نگهداری مواد غذایی در فرانسه و دیگر کشورها مشکوک‌اند. افزایش شبانۀ دمای سامانه‌های سرمایشی، موجب آتش‌سوزی و فساد مواد غذایی شد.

محمد امین‌نژاد، سفیر جمهوری اسلامی در فرانسه، این اتهام‌ها را رد کرد و گفت اگر تهران چنین توانایی‌هایی داشت، به‌جای اروپا، آمریکا یا اسرائیل را هدف قرار می‌داد.

شالِو هولیو، مدیرعامل شرکت امنیت سایبری اسرائیلی دریم، می‌گوید هکرهای ایرانی استفاده از هوش مصنوعی را از مهندسی اجتماعی به شناسایی آسیب‌پذیری‌های ناشناختۀ نرم‌افزاری و مهندسی معکوس وصله‌های امنیتی گسترش داده‌اند.

به گفتۀ شایکویچ، جمهوری اسلامی احتمالاً به‌دلیل پیامدهای گسترده‌تر و ضعف سامانه‌های دفاعی، تمرکز حملات را از اسرائیل به آمریکا و اروپا منتقل کرده است. او تأکید می‌کند که توانایی فنی ایران همچنان از روسیه و چین پایین‌تر است، اما هکرهای ایرانی تهاجمی‌تر و بی‌پرواتر عمل می‌کنند.

مارک مونتگومری، دریادار بازنشستۀ آمریکایی و کارشناس تهدیدهای سایبری، نیز می‌گوید پیامدهای حملات سایبری اکنون به سطحی رسیده است که یک کد مخرب می‌تواند اختلالی مشابه انفجار یک وسیلۀ انفجاری ایجاد کند.