کشتی‌رانی در دریای سیاه از تنگهٔ هرمز مرگبارتر است

از ابتدای سال ۲۰۲۶ بیش از ۳۰۰ حمله در دریای سیاه رخ داد که به کشته شدن بیش از ۳۰ دریانورد و مفقود شدن ۲۰ نفر دیگر منجر شد. در همین بازه، حدود ۱۳۰ حمله در تنگهٔ هرمز و دیگر آب‌های خاورمیانه ثبت شد که بر اثر آن‌ها ۲۵ دریانورد کشته شدند

تصویری از کشتی‌ها در دریای سیاه‌ــ Reuters

آمارها نشان می‌دهد که در سال ۲۰۲۶، دریای سیاه از تنگهٔ هرمز مرگبارتر و شمار کشته‌شدگان حملات در دریای سیاه از شمار کسانی که از آغاز جنگ ایران و آمریکا تاکنون در حملات به کشتی‌ها جان باخته‌اند، بیشتر بوده است. 

به‌ گزارش وال‌استریت‌ژورنال، بر اساس آمار شرکت امنیت دریایی «اَمبری» (Ambrey)، از ابتدای سال ۲۰۲۶ بیش از ۳۰۰ حمله در دریای سیاه رخ داده که بنا بر اعلام انجمن مالکان کشتی ترکیه و مقام‌های محلی و نیز گزارش‌های «مارین‌ترافیک» (MarineTraffic)، جان بیش از ۳۰ دریانورد را گرفته است و بیش از ۲۰ نفر نیز مفقود شده‌اند. در حالی که به گفتهٔ سازمان بین‌المللی دریانوردی، از آغاز درگیری آمریکا و ایران در اواخر فوریه، حدود ۱۳۰ حمله در تنگهٔ هرمز و دیگر نقاط خاورمیانه رخ داده است که در آن‌ها، ۲۵ دریانورد کشته شدند.

نیروهای روسیه کشتی‌های تجاری حامل محموله‌های صادراتی مواد غذایی اوکراین را هنگام حرکت به‌سوی آب‌های آزاد در دریای سیاه هدف قرار می‌دهند. اوکراین نیز در سوی دیگر این دریا، با پهپاد به کشتی‌های روسی حمله می‌کند. 

این حملات مسیرهای تجاری را مختل کرده و فشار بر ناتو را افزایش داده‌اند. شرکت‌های کشتی‌رانی برای در امان ماندن از این حملات، مسیر کشتی‌هایشان را از آب‌های ساحلی اوکراین و روسیه دور کرده‌اند. با این حال، موجی از حملات مرگبار اخیر به آب‌های رومانی و بلغارستان که هر دو عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)‌اند، نیز کشیده شده است.

تنها در ماه اکتبر، حدود ۱۲ کشتی در آب‌های ساحلی رومانی و بلغارستان هدف حمله قرار گرفتند که در نزدیک به نیمی از این حملات، شماری از دریانوردان کشته، مفقود یا زخمی شدند.

برخی رهبران اروپایی این حملات را که در حاشیهٔ قلمرو ناتو رخ داده‌اند، به روسیه نسبت می‌دهند، اما مسکو هرگونه دخالت را رد کرده است.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

این حملات همزمان با افزایش موارد نقض حریم هوایی، حملات سایبری و اقدام‌های خرابکارانه در امتداد مرز شرقی این ائتلاف نظامی رخ داده‌اند. 

رومانی و بلغارستان در برابر اقدام‌های خصمانهٔ روسیه آسیب‌پذیرترند، زیرا توان نظامی و ظرفیت دفاع غیرنظامی آن‌ها در مقایسه با سایر کشورهای اروپایی بسیار ضعیف‌تر است. به همین دلیل متحدان ناتو در حال اختصاص امکانات و تجهیزاتی برای کمک به منطقه‌اند.

کمیسیون اروپا روز دوشنبه اعلام کرد که در پی حملات اخیر، راه‌اندازی یک مرکز امنیت دریایی برای دریای سیاه را تسریع خواهد کرد. این کمیسیون مسئولیت حملات را به کشور مشخصی نسبت نداد.

دریای سیاه، به‌عنوان حلقهٔ ارتباطی اروپا و آسیا، اهمیت راهبردی بالایی دارد. شش کشور بلغارستان، گرجستان، رومانی، روسیه، ترکیه و اوکراین در سواحل این دریا قرار دارند و از طریق آن به مسیرهای حیاتی تجارت بین‌المللی دسترسی پیدا می‌کنند.

تا چند ماه پس از تهاجم گسترده روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، دریای سیاه یکی از کانون‌های نبرد دریایی و حمله به کشتی‌های تجاری بود، اما درگیری‌ها در آنجا به‌تدریج فروکش کرد و ناوهای جنگی روسیه به بندرها بازگشتند و روسیه زیر فشار بین‌المللی، حمله به کشتی‌های تجاری حامل غلات و دیگر مواد غذایی اوکراین را متوقف کرد.

کشورهای بسیاری در آفریقا و بخش‌هایی از خاورمیانه برای تأمین غذای مردم خود به محصولات کشاورزی اوکراین وابسته‌اند.

افزایش اخیر حملات، فعالیت تجاری در دریای سیاه را به‌شدت کاهش داده است. بر اساس داده‌های «گلوبال فیشینگ واچ» (Global Fishing Watch)، سازمانی غیردولتی که فعالیت‌های دریایی را رصد می‌کند، شمار کشتی‌هایی که در ماه اکتبر از طریق تنگهٔ بسفر وارد دریای سیاه شدند، در مقایسه با اکتبر ۲۰۲۵، به میزان ۴۱ درصد کاهش یافت و مجموع تردد کشتی‌ها در هر دو جهت نیز در همین بازه، ۳۸ درصد کمتر شد.

بیشتر از جهان