سه منبع حاضر در نشست وزیران خارجه گروه ۷ به آکسیوس گفتند مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز سه‌شنبه در دیدار با همتایان خود در پاریس به آن‌ها گفت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، ازسرگیری جنگ ایران یا دستیابی به توافق را بررسی کرده، اما در نهایت گزینه سومی را برگزیده است: به زانو درآوردن حکومت ایران از طریق اعمال فشار و تنگ‌تر کردن حلقه محاصره اقتصادی.
پشت پرده تصمیم ترامپ
روبیو روز سه‌شنبه در نشستی غیرعلنی با وزیران خارجه کشورهای گروه ۷ در پاریس، سیاست آمریکا در قبال جمهوری اسلامی را تشریح کرد.
به گفته سه نفر از حاضران در نشست، روبیو گفت: «رئیس‌جمهوری فقط دو گزینه پیش رو ندارد. مسئله صرفاً بازگشت به جنگ یا امضای یک توافق صلح مضحک نیست. ما توافق احمقانه‌ای امضا نخواهیم کرد. گزینه سوم ما این است که به کاری که اکنون انجام می‌دهیم ادامه دهیم.»
روبیو در ادامه گفت آمریکا هزینه‌های سنگینی به اقتصاد جمهوری اسلامی ایران تحمیل می‌کند و این فشار، توانایی تهران برای تامین مالی گروه‌های تروریستی یا بازسازی توان نظامی‌اش را دشوارتر می‌کند. او تاکید کرد که این راهبرد هیچ ضرب‌الاجلی برای پایان ندارد.
روبیو گفت: «رئیس‌جمهوری تحت فشار زمانی کاذب قرار ندارد. جمهوری اسلامی با اقدامات خود آسیب‌های بزرگی به اقتصادش وارد می‌کند.»
به گزارش اکسیوس، مقام‌های آمریکایی می‌گویند روبیو از جمله اعضای تیم امنیت ملی ترامپ بود که از راهبرد خفه کردن اقتصادی جمهوری اسلامی ایران حمایت می‌کرد. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری، جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، و جرد کوشنر، مشاور و داماد ترامپ، نیز از این راهبرد حمایت می‌کردند.
این گروه با ازسرگیری جنگ مخالف بود، اعتقاد نداشت که مواضع کنونی جمهوری اسلامی بتواند به توافقی در راستای منافع آمریکا منجر شود و برای انتخاب گزینه سوم لابی می‌کرد.
وضعیت کنونی
روبیو نسبت به دستیابی به یک پیشرفت دیپلماتیک با جمهوری اسلامی ایران تردید جدی دارد.
او پس از نشست گروه ۷ به خبرنگاران گفت: «جمهوری اسلامی به‌شدت خواهان توافق است. مشکل این است که شروطی که همچنان مطرح می‌کند، غیرمنطقی است. در حال حاضر حتی جدی هم نیستند.»
او گفت این وضعیت ممکن است در صورت افزایش فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی تغییر کند.
روبیو افزود: «بالاخره باید غذا بخورید. سرانجام واقعیت‌های اقتصادی حتی به ذهن افراطی‌ترین دیوانه‌ها هم نفوذ می‌کند. بنابراین فکر می‌کنم با گذشت زمان، این فشار تاثیر خود را خواهد گذاشت.»
به گفته یک مقام آمریکایی که با اکسیوس گفتگو کرده است، چند متحد آمریکا، از جمله ترکیه، عراق و پاکستان، از قصد ترامپ برای ادامه فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی ایران نگران هستند.
این مقام گفت این کشورها نگران‌اند فشار آمریکا برای متوقف کردن تجارت با ایران، از جمله با توقف پروازها و بستن مرزهایشان، موجب بی‌ثباتی در داخل کشورهای خودشان شود.
موضع طرف مقابل
اکسیوس می‌نویسد، مسیر انتخاب‌شده از سوی ترامپ کاملاً با دستورالعملی که مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، به دولت و سپاه پاسداران ابلاغ کرده، در تضاد است.
خامنه‌ای خواستار پایان دادن به وضعیت «نه جنگ، نه توافق» و تعیین تکلیف روشن جنگ شده است. رهبران غیرنظامی جمهوری اسلامی این دستور را چراغ سبزی برای مذاکره و دستیابی به توافق تفسیر کرده‌اند.
اما اگر بن‌بست کنونی ادامه پیدا کند و فشار بر جمهوری اسلامی افزایش یابد، ممکن است سپاه پاسداران این وضعیت را چراغ سبزی برای انجام حملات تهاجمی‌تر در منطقه با هدف برهم زدن شرایط موجود تلقی کند.
دنی سیترینوویچ، کارشناس مسائل جمهوری اسلامی در شورای آتلانتیک، گفت: «جمهوری اسلامی قصد ندارد این وضعیت را برای مدتی نامحدود بپذیرد.»
او افزود: «ممکن است تهران به این نتیجه برسد که افزایش هزینه‌های اقتصادی و امنیتی برای واشنگتن و شرکای منطقه‌ای آن، تنها راه وادار کردن آمریکا به تغییر سیاست‌هایش است.»
او هشدار داد: «خطر روشن است: جمهوری اسلامی تنش‌ها را تشدید می‌کند، واشنگتن واکنش نشان می‌دهد و هر دو طرف بار دیگر وارد رویارویی نظامی می‌شوند؛ رویارویی‌ای که لزوماً هیچ‌یک خواهان آن نبوده‌اند.»
ترامپ پس از دیدار روز دوشنبه با شیخ محمد بن عبدالرحمان آل ثانی، نخست‌وزیر قطر، گفت احتمال دور جدید حملات در ایران «بسیار بعید» است و «به نظر نمی‌رسد ضرورتی داشته باشد».
ترامپ در عوض از ادامه فشار اقتصادی و محاصره دریایی ایران حمایت می‌کند. او همچنین از عملیات جدیدی با نام «دروازه آهنین» خبر داده که هدف آن قطع مسیرهای زمینی مورد استفاده جمهوری اسلامی برای انتقال تسلیحات پیشرفته و فناوری‌های دیگر است.
نخست‌وزیر قطر در نشست گروه ۷، وزیران خارجه را در جریان تلاش‌های میانجی‌گرانه و گفت‌وگوی روز قبل خود با ترامپ قرار داد.
آل ثانی گفت پس از دیدار با ترامپ به این برداشت رسیده است که فضای بیشتری برای پیشبرد تلاش‌های دیپلماتیک وجود دارد.
با این حال، موانع اصلی همچنان پابرجا هستند: اینکه کدام طرف نخستین گام را برای کاهش تنش‌ها بردارد و طرفین بر سر چه اقداماتی برای اعتمادسازی به توافق برسند.
نخست‌وزیر قطر گفت قصد دارد چین و کشورهای اروپایی را نیز به‌عنوان ضامن توافق وارد این روند کند تا نگرانی عمیق جمهوری اسلامی از اینکه ترامپ چند ماه دیگر توافق را نقض کند و جنگ را از سر بگیرد، کاهش یابد.
