از زمان فروپاشی تفاهم‌نامهٔ میان آمریکا و ایران، هشدارها درباره احتمال حملۀ دوبارۀ آمریکا یا اسرائیل به جمهوری اسلامی بارها تکرار شده‌اند. تایمز اسرائیل می‌نویسد این پیش‌بینی‌ها اغلب پس از تهدیدهای تند ترامپ مطرح می‌شدند، اما چنین سخنانی تاکنون بیشتر نشان‌دهندۀ بی‌میلی او به ازسرگیری عملیات نظامی گسترده علیه ایران بوده‌اند. با این حال، اکنون نشانه‌هایی وجود دارد که احتمال بازگشت به جنگ در هفته‌های آینده افزایش یافته است.
تمام کردن کار
بنا بر گزارش‌های متعدد، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، تلاش کرده است ترامپ را به اجرای حملۀ مشترک یا دست‌کم موافقت با عملیات مستقل اسرائیل متقاعد کند.
دو هفته پیش، مقام‌های آمریکایی به شبکۀ ۱۲ اسرائیل گفتند نتانیاهو خواهان حمله پیش از انتخابات است. یک منبع آمریکایی نیز اعلام کرد نتانیاهو چندین بار موضوع ازسرگیری حملات را مطرح کرده و ترامپ به او اجازه داده است مقدمات عملیات را آماده کند، اما تعهد رسمی به تأیید حمله نداده است.
هفتۀ گذشته، منابعی به فایننشال تایمز گفتند اسرائیل برای حمله به تأسیسات هسته‌ای و انرژی ایران در تعطیلات پایان هفتۀ ۱۰ اکتبر آماده بود، اما ترامپ مانع اجرای عملیات شد.
روز یکشنبه نیز گزارش‌هایی از رویارویی بی‌سابقۀ نتانیاهو و ایال زمیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، بر سر عملیاتی نامشخص منتشر شد. مقام‌های دفاعی معتقدند این اقدام می‌توانست به درگیری سریع با ایران منجر شود.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
ترامپ از زمان توقف ناگهانی عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران در آوریل، تمایلی به بازگشت به جنگ پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر نشان نداده است. سی‌ان‌ان روز دوشنبه گزارش داد اسرائیل طی هفتۀ گذشته برای جلب حمایت واشنگتن از حملات تازه تلاش کرده، اما ترامپ ترجیح داده است فعلاً منتظر بماند و در عین حال، احتمال عملیات مشترک در آینده‌ای نزدیک را مطرح کرده است.
ترامپ روز یکشنبه گفت: «امروز حمله‌ای انجام نخواهد شد.»
با نزدیک شدن انتخابات، لحن ترامپ نیز تندتر شده است. او در حمایت انتخاباتی از نتانیاهو هشدار داد چنانچه ایران به‌سرعت رفتارش را تغییر ندهد، آمریکا به‌زودی «کار را تمام خواهد کرد». او روز یکشنبه بار دیگر نوشت: «باید کاری را که شروع کردیم، تمام کنیم.»
همزمان، ترامپ دستور اعزام ناو هواپیمابر تئودور روزولت و گروه رزم‌ناو همراهش، و همچنین حدود ۱۰ هزار تفنگدار دریایی مستقر در گروه آمادگی آبی‌خاکی ناو ماکین آیلند به خاورمیانه را صادر کرده است. انتظار می‌رود این نیروها تا پایان نوامبر به منطقه برسند و شمار ناوهای هواپیمابر آمریکا در نزدیکی ایران به سه فروند افزایش یابد.
تهران بازگشت جنگ را محتمل می‌داند
راز زیمت، کارشناس ایران در مؤسسۀ مطالعات امنیت ملی اسرائیل، می‌گوید مقام‌های جمهوری اسلامی احتمال می‌دهند ترامپ پس از انتخابات میان‌دوره‌ای حملات را از سر بگیرد.
به گفتۀ او، تهران تدارکات نظامی، تحرکات و اظهارات آمریکا را زیر نظر دارد و می‌داند رفع شکاف میان مواضع دو کشور بسیار دشوار است. بنابراین، فرض غالب در ایران این است که در مورد ازسرگیری جنگ فقط مسئلۀ زمان مطرح است.
مطالبات اصلی ترامپ توقف غنی‌سازی اورانیوم در خاک ایران، انتقال اورانیوم غنی‌شده به خارج از کشور و پایان تهدیدها علیه آزادی کشتیرانی در تنگۀ هرمز را شامل می‌شود. تنها پس از تحقق این شروط، کاهش قابل‌توجه فشارهای اقتصادی امکان‌پذیر خواهد بود.
در مقابل، جمهوری اسلامی در برابر آتش‌بس اولیه‌ٔ هفت‌روزه و آغاز مذاکرات، خواهان پایان محاصرۀ دریایی، لغو تحریم‌های نفتی، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده و پایان جنگ در تمامی جبهه‌ها شده است؛ شرط اخیر به‌معنای درخواست خروج اسرائیل از جنوب لبنان است.
مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، گفته است جمهوری اسلامی برای صرفاً آغاز گفت‌وگوها، رفع محاصره و تحریم‌ها و دسترسی به میلیاردها دلار دارایی را مطالبه می‌کند.
اختلاف بر سر تنگۀ هرمز نیز پابرجاست. مقام‌های جمهوری اسلامی کنترل بر این آبراه را از مهم‌ترین دستاوردهای جنگ می‌دانند و حاضر به مصالحه بر سر آن نیستند.
با وجود محاصرۀ آمریکا، افزایش شدید تورم و انقباض اقتصادی، تهران از مطالباتش عقب‌نشینی نکرده است. حکومت ایران تسلیم شدن در برابر شروط واشنگتن را تهدیدی بزرگ‌تر از ادامۀ فشار اقتصادی و احتمال جنگ ارزیابی می‌کند و برنامۀ هسته‌ای را مهم‌ترین اهرم باقی‌مانده برای کسب امتیاز می‌داند.
احتمال عملیات نظامی محدودتر
در شرایطی که چشم‌انداز توافق مذاکره‌شده ضعیف است، طرف‌های درگیر خود را برای احتمال بازگشت جنگ آماده می‌کنند.
نتانیاهو درباره احتمال حملۀ ایران به اسرائیل پیش از انتخابات سه‌شنبه هشدار داده است، اما تهران با وجود اینکه انتظار دور جدید درگیری، انگیزۀ چندانی برای آغاز درگیری ندارد.
مایکل ماکوسکی، رئیس مؤسسۀ یهودی امنیت ملی آمریکا، می‌گوید جمهوری اسلامی از اوایل ژوئن حملهٔ مستقیم به اسرائیل نکرده، زیرا نگران پاسخ شدید اسرائیل علیه پالایشگاه‌ها، تأسیسات گازی تأمین‌کنندۀ برق، مقام‌های حکومتی، و توان موشکی و هسته‌ای است.
پس از انتخابات میان‌دوره‌ای، ترامپ وارد دو سال پایانی ریاست‌جمهوری‌اش خواهد شد. تداوم بحران ایران، قیمت بالای بنزین، تورم در آمریکا، و همچنین حل نشدن اختلاف‌های هسته‌ای و تهدید کشتیرانی در تنگهٔ هرمز از موضوعاتی‌اند که بر تصمیم‌های او تأثیر می‌گذارند.
تایمز اسرائیل می‌نویسد با این حال، عملیات مشترک جدید لزوماً تمامی اهداف آمریکا و اسرائیل را محقق نخواهد کرد. تغییر حکومت ایران از طریق بمباران نیز، چنان‌که جنگ اوایل سال نشان داد، هدفی دشوار است.
یکی از گزینه‌های مطرح، تمرکز عملیات بر تغییر محاسبات تهران دربارۀ توافق با واشنگتن است. حمله به تأسیسات انرژی می‌تواند فشار داخلی بر حکومت را افزایش دهد و تضعیف توان پهپادی و موشکی ایران نیز تهدید کشتیرانی در هرمز را دشوارتر کند.
بخش دیگری از حملات احتمالی ممکن است تأسیسات باقی‌ماندۀ برنامۀ هسته‌ای، به‌ویژه مجموعۀ موسوم به «کوه کلنگ» در جنوب نطنز، را هدف بگیرد. این مجموعه در عمق کوه قرار دارد، در دو عملیات پیشین آمریکا و اسرائیل هدف قرار نگرفته است و بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز هرگز به آن دسترسی نداشته‌اند. آمریکا و اسرائیل معتقدند ایران شماری از سانتریفیوژها و بخشی از اورانیوم با غلظت بالا را به این محل منتقل کرده است.
تایمز اسرائیل در پایان می‌نویسد نتانیاهو ترجیح می‌دهد چنین عملیاتی را با کسب مأموریت سیاسی تازه از رأی‌دهندگان و در هماهنگی با ترامپ اجرا کند. با این حال، حتی اگر در کسب چنین مجوزی موفق نشود، همچنان اختیار صدور دستور عملیات جدید علیه ایران را خواهد داشت.
