از ماکتی بسیار ساده و ابتدایی، صدای آژیر بلند می‌شود و یک ماکت دیگر که شبیه اسباب‌‌بازی است، عملکرد رادار و پدافند هوایی را شبیه‌‌سازی می‌کند. در این نمایش، موشک‌های کوچک و اسباب‌بازی‌مانند به سمت ماکت یک هواپیما شلیک می‌شوند و با هر شلیک، بانگ «الله اکبر» بلند می‌شود. نظامیان طالبان نیز غرق تماشای این صحنه‌اند. 

این ماکت را دانش‌آموزان یکی از مدارس دولتی در استان پکتیکا ساخته و به نمایش گذاشته‌اند. ظاهر و ساختار کار بسیار ابتدایی است و بیشتر به یک کاردستی مدرسه‌ای شباهت دارد، اما همین نمایش ساده نیز توجه نظامیان طالبان را به خود جلب کرده است. 

در کنار این ماکت، ده‌ها طرح ساده و ابتدایی دیگر نیز در نمایشگاه دیده می‌شود که سعی شده شبیه تسلیحات و تجهیزات نظامی‌ باشند اما بیشتر به اسباب‌‌بازی‌های کودکانه شبیه‌اند. مقام‌های ارشد طالبان در پکتیکا در بازدید از این نمایشگاه، از دانش‌آموزان خواستند برای تدوین طرح‌های نظامی و ساخت تجهیزات جنگی تلاش کنند. 

توجه آنان به ماکت رادار و پدافند هوایی در حالی است که رژیم طالبان برای حفاظت از حریم هوایی افغانستان سامانه‌های راداری و پدافند هوایی کارآمد ندارد و ارتش پاکستان بارها مناطقی از افغانستان، حتی کابل، را هدف حملات هوایی قرار داده است و طالبان هم عملاً نتوانسته‌اند مانع آن‌ها شوند. 

اینک شبیه‌‌سازی ابتدایی عملکرد رادار و شلیک به سوی ماکت هواپیما مقام‌ها و نظامیان این گروه را مجذوب کرده است. قاضی نورالله حماد، معاون استاندار طالبان در پکتیکا، هنگام بازدید از نمایشگاه، از دانش‌آموزان خواست درس بخوانند و برای ساخت هواپیمای نظامی تلاش کنند. او ساخت چنین تجهیزاتی را برای خود و دانش‌آموزان «فرض» (واجب) خواند و گفت: «شما جوانان‌اید و باید درس بخوانید تا در آینده بتوانید طیاره بسازید. این قِسم اشیاء (تجهیزات نظامی) آماده کنید و این بر ما و شما فرض است.» 

استفاده معاون استاندار طالبان از واژه «فرض» برای ساخت تجهیزات نظامی، به درخواست او رنگ مذهبی و شرعی می‌دهد. او با این تعبیر، از دانش‌آموزان انتظار دارد توانایی و دانش آینده خود را در مسیر ساخت تسلیحات به کار بگیرند. 

طالبان در دوران جنگ با حکومت پیشین افغانستان و متحدان غربی آن نیز حملات مسلحانه، بمب‌گذاری‌ها و حملات انتحاری خود را «جهاد» می‌خواندند و این اقدام‌ها را تلاشی برای پایان دادن به «اشغال» افغانستان توصیف می‌کردند. 

امین‌الله طیب، فرمانده پلیس طالبان در پکتیکا، نیز بر اهمیت تأمین تجهیزات نظامی برای آینده و پیشرفت افغانستان تأکید کرد و نمایش این طرح‌ها را مایهٔ مباهات دانست.

نمایشگاهی مشابه هم در استان پکتیا، در همسایگی پکتیکا، برگزار شد. مقام‌های ارشد استانی طالبان در این نمایشگاه شرکت کردند و از دانش‌آموزانی که ماکت‌ تسلیحات و تجهیزات نظامی ساخته‌ بودند، تقدیر کردند.  تشویق سازندگان این ماکت‌ها تنها به بازدید و سخنرانی محدود نبود و مقام‌های این گروه در مواردی، به دانش‌آموزان سازندهٔ ماکت‌ها هدیه نقدی و تقدیرنامه نیز دادند تا آنان را به ادامه ساخت ماکت‌های مشابه ترغیب کند. 

با حاکمیت مجدد طالبان در افغانستان، جهت‌‌گیری بخشی از ابتکارها و خلاقیت‌های دانش‌آموزان مدارس نیز تغییر کرد و اکنون ساخت ماکت‌ موشک، پهپاد و هواپیما و شبیه‌‌سازی سامانه‌های راداری و پدافند هوایی، در نمایشگاه‌های دانش‌آموزی بیشتر به چشم می‌خورد. 

در دوران حکومت پیشین افغانستان، دانش‌آموزان اجازه نداشتند در نمایشگاه‌ مدرسه‌ طرح‌های جنگی و نظامی ارائه کنند. منتقدان می‌گویند این رویکرد دانش‌آموزان را از دوران کودکی و نوجوانی به سوی جنگ، خشونت و تجهیزات جنگی سوق می‌دهد. به باور آنان، دانش‌آموزان به جای آنکه برای نشان دادن خلاقیت خود در حوزه‌های گوناگون فرصت داشته باشند، به تمرکز بر طرح‌های نظامی تشویق می‌شوند. 

ساخت ماکت‌های نظامی و اسباب‌‌بازی‌های جنگی در نمایشگاه‌های دانش‌آموزی در طول بیش از پنج سال حاکمیت مجدد طالبان، بارها تکرار و به‌ تدریج پررنگ‌تر شده است. بازدید مقام‌های این گروه، درخواست ساخت تجهیزات نظامی و اهدای هدیه و تقدیرنامه نیز به تقویت این گرایش کمک کرده است. 

نگرانی منتقدان این است که نمایشگاه‌های خلاقیت دانش‌آموزان، بیش از آنکه زمینه‌ای برای پرورش ابتکار در عرصه‌های مختلف باشند، به محلی برای نمایش و تشویق طرح‌های مرتبط با جنگ تبدیل شوند.