طالبان همزمان با افزایش تنش با پاکستان، از آموزش کار با راکتاندازهای قدیمی و بازسازی تانکهای دوران جنگ سرد خبر دادند و انتشار تصاویر تسلیحات سنگین، آموزش نیروهای توپچی و بازسازی تانکهای قدیمی، به بخشی از نمایش آمادگی نظامی طالبان تبدیل شد.
در فضای تهدیدهای متقابل و حملات فرامرزی، طالبان با نمایش تجهیزاتش میکوشد برای پاکستان خط و نشان بکشد و به هوادارانش درباره توان دفاع از رژیم اطمینان دهد.
پاکستان اوایل ماه اکتبر، بار دیگر در افغانستان حملات هوایی انجام داد. طالبان از کشته شدن غیرنظامیان خبر دادند، در حالی که اسلامآباد مدعی هدف قرار دادن مخفیگاههای تروریستها شد.
همزمان با ادامه این تنشها، وزارت دفاع طالبان درباره آموزش نیروها و آماده سازی تجهیزات نظامی اطلاعیههایی منتشر کرد.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
این وزارتخانه در یکی از اطلاعیههایش، از پایان دوره آموزشی ۶۷ نفر در یگان توپخانه خبر داد. بر اساس این اطلاعیه، ۳۳ نفر کار با سامانهای را که وزارتخانه «۹پی۱۳۵ (9P135) میلان کانکورس» نامید، فرا گرفتند و ۳۴ نفر دیگر برای کار با سامانه «۹پی۱۴۰ (9P140) اوراگان» آموزش دیدند.
در اطلاعیهای دیگر، درباره فارغالتحصیلی ۱۷۰ نفر از نیروهای قول اردو/سپاه ۲۰۵ البدر، آمده است که ۱۰۰ نفر در زمینه کار با توپ دیسی (DC)، تانک زرهی، خمپارهانداز کوهستانی و خمپارهانداز متوسط آموزش دیدند.
طالبان همچنین اعلام کردند که ۱۱ تانک شامل هفت تیــ۶۲ (T-62) و چهار تیــ۵۵ (T-55)، تعمیر و برای استفاده مجدد آماده شدهاند. این تانکها ساخت شوروی سابقاند و از تسلیحات دوران جنگ سرد به شمار میروند.
در سوی دیگر، پاکستان به ارتشی منظم، نیروهای زرهی و توپخانه، ناوگانی از جنگندههای اف۱۶، جیاف۱۷ و جی۱۰سی و سامانههای پدافند هوایی مجهز است و سلاح هستهای و موشکهای بالیستیک و کروز هم دارد. صنایع نظامی این کشور هم در زمینه تولید و تعمیر هواپیماهای نظامی، تانکها و تجهیزات زرهی فعالیت میکنند. این توانمندیهای هوایی، زمینی و صنعتی در جنگ متعارف در برابر طالبان، برتری قابلتوجهی به این کشور میدهند.
این در حالی است که بخش زیادی از تجهیزات کنونی طالبان از نیروهای حکومت پیشین افغانستان به جا مانده است. تفنگهای ام۴ و ام۱۶، مسلسلها، راکتاندازهای انفرادی و دوربینهای دید در شب از جمله تجهیزاتی بودند که برای آن نیروها تامین شدند و پس از سقوط نظام جمهوری، به دست طالبان افتادند.
البته میراث نظامی حکومت پیشین به سلاحهای سبک محدود نبود. سیگار، بازرس ویژه آمریکا برای بازسازی افغانستان، توپهای دیــ۳۰ (D-30)، خمپارهاندازها و خودروهای زرهی را نیز در فهرست تجهیزات آن نیروها ثبت کرده است. نیروی هوایی دولت جمهوری در افغانستان علاوه بر هواپیماهای باری و هلیکوپتر، هواپیماهای رزمی سبک ایــ۲۹ (A-29) و هلیکوپتر تهاجمی سبک امدیــ۵۳۰ (MD-530) در اختیار داشت.
نیروهای حکومت پیشین افغانستان عمدتا برای تامین امنیت داخلی، مقابله با حملات طالبان و پشتیبانی از عملیات در داخل کشور تقویت و تجهیز شده بودند و در فهرست عمومی تجهیزات تامینشده برای این نیروها، موشکهای بالیستیک میانبرد و دوربرد دیده نمیشود. هواپیماهای رزمی سبک و توپخانه آنها نیز بهتنهایی توان لازم را برای اداره جنگی گسترده در خارج از مرزهای افغانستان فراهم نمیکردند.
در جریان خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان در اوت ۲۰۲۱، بخشی از تجهیزات هوایی نیز از کار انداخته شدند. کنت مککنزی، فرمانده وقت سنتکام، در نشست خبری ۳۰ اوت ۲۰۲۱ اعلام کرد که ۷۳ هواگرد موجود در فرودگاه کابل غیرقابل استفاده شدند.
طالبان پس از بازگشت به قدرت، از برخی هلیکوپترهای بهجا مانده استفاده کردند. در سپتامبر ۲۰۲۲، سقوط یک هلیکوپتر بلکهاوک در جریان آموزش طالبان در کابل، به کشته شدن دو خلبان و یک خدمه آن انجامید.
تعمیر و نگهداری این هلیکوپترها حتی پیش از سقوط حکومت پیشین هم با مشکلاتی همراه بود. سیگار در گزارش فوریه ۲۰۲۳، با استناد به اطلاعات وزارت دفاع آمریکا، نوشت که در سال ۲۰۲۰، تمام امور تعمیر و نگهداری هلیکوپترهای یواچــ۶۰ (UH-60) نیروی هوایی افغانستان را پیمانکاران خارجی انجام میدادند. ارزیابی جداگانه این نهاد درباره برنامه بلکهاوک نیز وابستگی به پیمانکاران و کمبود نیروهای آموزشدیده برای نگهداری را ثبت کرده است. ادامه استفاده از این تجهیزات به دسترسی منظم به قطعات یدکی، متخصصان و خدمات فنی وابسته است.
بخشی از تسلیحات ارتش پیشین نیز به دست گروههای دیگر در منطقه رسیده است. تیم نظارت شورای امنیت سازمان ملل در گزارش ششم فوریه ۲۰۲۵ نوشت که گروههای مرتبط با القاعده، از جمله تحریک طالبان پاکستان، به سلاحهای تصرفشده از ارتش پیشین افغانستان دسترسی دارند؛ سلاحهایی که طالبان به آنها داده یا از بازار سیاه خریداری شدهاند.
طالبان در کنار آموزش نیروها و تعمیر تجهیزات، از شبکههای اجتماعی برای انتشار تصاویر تسلیحات و فعالیتهای نظامی خود به زبانهای فارسی، پشتو، انگلیسی، عربی و اردو استفاده میکنند. اینک نیز با انتشار و بازنشر تصاویر تجهیزات سنگین، روایت خود از آمادگی نظامی را به مخاطبان داخلی و خارجی میرسانند تا در فضای تنش با پاکستان، علاوه بر نمایش فعالیتهای وزارت دفاع، روحیه نیروها و هوادارانشان را هم تقویت کنند.
با این حال این تسلیحات قدیمی اگرچه در صورت آماده به کار بودن و برخورداری از مهمات مناسب، میتوانند در نبرد زمینی خسارت وارد کنند، جای سامانههای دفاع هوایی را نمیگیرند و توان مقابله با جنگندههای پاکستان را ندارند.
طالبان با اعلام آموزش نیروها و تعمیر تجهیزات تصویری از آمادگی نظامی خود ارائه میکنند، اما تصاویر منتشرشده شمار تجهیزات عملیاتی، ذخایر مهمات و ظرفیت پشتیبانی از یک جنگ طولانی را روشن نمیکند و این نمایش قدرت در شرایطی اجرا میشود که پاکستان برای نگهداری تجهیزات و پشتیبانی از عملیات از توان هوایی و امکانات گستردهتری برخوردار است.

