ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، روز چهارشنبه در کاخ باشکوهی بازمانده از دوران امپراتوری روسیه، میزبان استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، شد تا ایده‌های جدید برای پایان دادن به جنگ اوکراین را بررسی کنند. این دیدار در چارچوب تازه‌ترین تلاش واشنگتن برای پایان دادن به خونین‌ترین درگیری اروپا از زمان جنگ جهانی دوم انجام شد.
به گزارش رویترز، مذاکرات در سن‌پترزبورگ و نهمین دیدار حضوری ویتکاف با پوتین با اقدامی از سوی روسیه به نشانه حسن نیت آغاز و یک معلم بازنشسته آمریکایی که در روسیه بازداشت بود، آزاد شد.
استیون هابارد آوریل ۲۰۲۲ بازداشت و بعداً به اتهاماتی که خانواده و وکیلش در آمریکا صحت آن‌ها را زیر سوال بردند، به شش سال و ۱۰ ماه زندان محکوم شد.
این دیدار در حالی برگزار می‌شود که کی‌یف و متحدانش نگران‌اند آمریکا در حال کاهش حمایت از اوکراین باشد. به طوری که گاهی از ارائه اطلاعات به‌موقع و لحظه‌ای درباره حملات روسیه خودداری و ارتباطات نظامی اوکراین را با اختلال مواجه می‌کند.
تازه‌ترین دور این مذاکرات بیش از دو سال پس از آنکه ترامپ در کارزار انتخاباتی خود، وعده داد جنگ اوکراین را ظرف ۲۴ ساعت پایان دهد، انجام می‌شود. مذاکرات قبلی برای صلح با میانجی‌گری آمریکا هم در ماه فوریه و پیش از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، برگزار شد.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
ویتکاف صبح چهارشنبه، یک روز پس از گفت‌وگو با ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهوری اوکراین، رهبران فنلاند و نروژ و نمایندگان اروپا و ناتو در اسلو، وارد دومین شهر بزرگ روسیه شد. او گفت پوتین را در جریان مذاکرات اسلو قرار خواهد داد؛ مذاکراتی که آن‌ها را «ثمربخش» توصیف کرد و گفت با «قدری پیشرفت و تحرک» همراه بود. این در حالی است که دونالد ترامپ اعلام کرد زمان آن رسیده است که اوکراین به جنگ پایان دهد، وگرنه با «اتفاقی بسیار بد» روبه‌رو خواهد شد.
روابط آمریکا و اوکراین از اوایل ماه جاری، پس از آنکه ترامپ از توافق صادرات گازوئیل با روسیه برای کمک به کاهش قیمت‌ها در آمریکا خبر داد، به‌شدت تیره شد. قیمت بالای سوخت از زمان آغاز حملات او به ایران، در آستانهٔ انتخابات کنگره در ماه نوامبر، به موقعیت جمهوری‌خواهان آسیب زده است
از زمان اعلام توافق گازوئیل، اوکراین از اختلال در برخی موارد تبادل اطلاعات و استفاده از سامانهٔ ماهواره‌ای نظامی «استارشیلد» خبر داده است. با این حال، زلنسکی گفت در نشست روز سه‌شنبه اسلو، برای حل این مسائل توافق شد.
فشارهای ترامپ بر زلنسکی
با وجود فضای ظاهراً دوستانه نشست اسلو، ترامپ همان‌طور که اظهاراتش در کاخ سفید در روز سه‌شنبه نشان داد، همچنان از زلنسکی ناراضی است. ترامپ بارها زلنسکی را سرزنش کرده و گفته است شاید لازم باشد جایگزین شود. رئیس‌جمهوری آمریکا در آستانه مذاکرات روسیه، به خبرنگاران گفت: «او باید بخواهد به توافق برسد، چون فکر نمی‌کنم مردمش دیگر این وضعیت را تحمل کنند.»
با این حال پوتین نیز تاکنون از آمادگی برای مصالحه بر سر اهداف اصلی جنگ خود، از جمله کنترل کامل روسیه بر منطقهٔ دونتسک در شرق اوکراین و مخالفت با عضویت کی‌یف در ناتو، نشانه‌های اندکی نشان داده است.
یک مقام آمریکایی گفت که اوکراین در مذاکرات اسلو ایده‌ها و پیشنهادهای جدیدی ارائه کرد که به «پیشرفتی معنادار» در جهت دستیابی به رویکردی هماهنگ برای تعامل با روسیه منجر شدند.
این مقام گفت که مذاکرات موضوع‌های کلیدی «یک چارچوب جامع صلح» را در برگرفت؛ از جمله تضمین‌های امنیتی برای اوکراین، برنامه اقتصادی دوران پس از جنگ و ساختار گسترده‌تر امنیتی اروپا.
به گفته این مقام، هدف ویتکاف آن خواهد بود که «مسیر را برای مذاکرات مستقیم سه‌جانبه و همچنین مذاکرات چندجانبه گسترده‌تر هموار کند».
زلنسکی گفت امیدوار است در دیداری سه‌جانبه با حضور پوتین و ترامپ، دربارهٔ مسائل کلیدی مربوط به پایان دادن به جنگ گفت‌وگو کند.
کرملین بارها اعلام کرده است که هرگونه دیدار میان پوتین و زلنسکی باید از قبل و با دقت فراوان دستیاران آن‌ها آماده شود تا نتیجه‌بخش باشد. همچنین، پیش از برگزاری چنین دیداری باید بخش قابل‌توجهی از اقدام‌های مقدماتی لازم برای دستیابی به یک توافق جامع انجام گرفته باشد.
احتمال مذاکرات درباره ایران
برخی ناظران می‌گویند که ممکن است در جریان سفر ویتکاف به روسیه، دربارهٔ جنگ ایران نیز مذاکره شود. به‌ویژه آنکه این دیدارها بلافاصله پس از سفر سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، به تهران انجام می‌گیرد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، روز سه‌شنبه با انتشار تصویری از دیدار با سرگئی لاوروف در تهران نوشت: «هرگز در طول تاریخمان، ایران و روسیه اینقدر از نزدیک با یکدیگر همکاری نکرده‌اند.»
عراقچی در ایکس نوشت: ««میزبان وزیر خارجه، آقای لاوروف، برای گفتگوهای به‌موقع در تهران بودیم. ما همه‌چیز، از اروپا گرفته تا غرب آسیا، از جمله لبنان، فلسطین، اوکراین و یمن را بررسی کردیم. همچنین بر گسترش همکاری‌های اقتصادی و هسته‌ای تمرکز داشتیم.»
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، روز دوشنبه و تقریباً همزمان با سفر لاوروف به تهران، گفته بود که ولادیمیر پوتین در حال رها کردن ایران است. او در واکنش به گزارش‌ها دربارهٔ کمک‌های تسلیحاتی و اطلاعاتی چین و روسیه به ایران در جریان جنگ با آمریکا، هم گفت که باور ندارد چنین کمکی در کار باشد و اگر هم باشد، در سطح بسیار پایینی انجام می‌شود.
این اظهارات در حالی بیان شد که از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه و حملات تلافی‌جویانه ایران به پایگاه‌های آمریکا در کشورهای حاشیه خلیج فارس، دربارهٔ همکاری‌های اطلاعاتی، نظامی و فناوری روسیه با ایران و نقش نهادها و تامین‌کنندگان چینی در تقویت توان نظامی تهران، گزارش‌های متعددی منتشر شده است.
در روزهای گذشته و همزمان با بن‌بست مذاکرات تهران و واشنگتن، نمایندگان دیگری نیز عازم ایران شدند. از جمله عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان که میانجی‌گری میان ایران و آمریکا را بر عهده داشت.
عاصم منیر روز سه‌شنبه در تهران با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و محسن رضایی، دبیر شورای‌عالی امنیت ملی، دیدار و گفت‌وگو کرد.
در آن دیدارها، قالیباف دولت ترامپ را به نقض تفاهم‌نامهٔ اسلام‌آباد متهم و تأکید کرد که ایران حرف جدیدی ندارد و آمریکا جز با اجرای شروط هفتگانه، نمی‌تواند اعتماد ایران را کسب کند. محسن رضایی نیز در دیدار با فرماندهٔ ارتش پاکستان، تأکید کرد که مواد هسته‌ای غنی‌شده «سرمایهٔ ملی ایران» است و تا زمان اعتمادسازی از سوی آمریکا و تحقق شروط ایران، هیچ‌گونه مذاکره‌ای انجام نخواهد شد و مسئولان جمهوری اسلامی ایران در این زمینه یکصدا هستند.
