نتایج تحلیل جدیدی که روی بیش از ۹۰۰ سالمند انجام شد، نشان می‌دهد که سریع‌تر راه رفتن ممکن است آغاز زوال عقل را در افرادی که نشانه‌های اولیه اختلال شناختی از خود بروز می‌دهند، به تاخیر بیندازد.

پژوهشگران می‌گویند سرعت راه رفتن به‌ویژه نیرویی که پاها برای به جلو راندن بدن وارد می‌کنند، می‌تواند خطر افت توانایی‌های شناختی را در افرادی که بیش از دیگران در معرض ابتلا به زوال عقل قرار دارند، تغییر دهد.

به گفته دانشمندان، این بیماری عصبی حدود ۵۰ میلیون نفر را در سراسر جهان تحت تاثیر قرار داده و ممکن است شمار مبتلایان به آن تا سال ۲۰۵۰ سه برابر شود و به حدود ۱۵۰ میلیون نفر برسد.

اگرچه برخی داروهای جدید برای درمان زوال عقل ناشی از آلزایمر در مراحل اولیه آن به کار می‌روند، این هنوز در کند کردن روند گسترش این بیماری در سطح جمعیت کارآیی چندانی ندارند.

نتایج شمار فزاینده‌ای از پژوهش‌ها نشان می‌دهد که شاخص‌هایی مانند سرعت راه رفتن، قدرت گرفتن اشیا با دست و توان عضلات پا می‌توانند سال‌ها پیش از تشخیص زوال عقل به شناسایی آغاز این بیماری کمک کنند. این شاخص‌ها با کارکرد اجرایی مغز ارتباط دارند که مجموعه‌ای از مهارت‌های ذهنی را در برمی‌گیرد که مسئول برنامه‌ریزی، خودکنترلی و توانایی جابه‌جایی میان وظایف مختلف‌اند.

اکنون پژوهشگران می‌گویند این شاخص‌ها صرفا با افت توانایی‌های شناختی همبستگی ندارند، بلکه ممکن است شدت این افت را در سالمندان تعدیل کنند.

پژوهشگران برای این تحلیل جدید، نزدیک به ۹۰۰ نفر از افراد ۶۰ تا ۸۵ ساله در منطقه باسک اسپانیا را از طریق شهرداری‌ها، ارسال نامه و کارزارهای رسانه‌ای جذب کردند. همه شرکت‌کنندگان در ارزیابی خطر ابتلا به زوال عقل امتیاز بالایی داشتند و دچار ضعف‌های شناختی خفیفی بودند، اما به زوال عقل مبتلا نبودند. به همین دلیل، بررسی وضعیت آن‌ها فرصتی برای شناخت مرحله پیش‌بالینی افت توانایی‌های شناختی فراهم می‌کرد.

ابتدا مجموعه‌ای از آزمون‌های شناختی از شرکت‌کنندگان گرفته شد و سپس از آن‌ها خواسته شد مسافتی شش‌ متری را با سرعت معمول خود طی کنند. در این مرحله، یک دستگاه رمزگذار، بیشینه توان اندام‌های تحتانی را هنگام انقباض‌های انفجاری عضلات ثبت می‌کرد و یک نیروسنج دستی نیز حداکثر نیروی گرفتن اشیاء با دست را اندازه می‌گرفت.

پژوهشگران یافته‌ها را پس از تعدیل اثر عواملی مانند جنسیت، وضعیت اجتماعی و اقتصادی، شاخص توده بدنی، علائم افسردگی، اضطراب، دیابت، فشار خون بالا، اختلال چربی خون و مصرف دخانیات، تحلیل کردند. آن‌ها دریافتند که تاثیر افزایش سن بر عملکرد مغز در سرعت‌های راه رفتن بالاتر از ۱.۵۹ متر بر ثانیه شروع به کاهش می‌کند و در سرعت ۱.۸۳ متر بر ثانیه دیگر قابل تشخیص نیست.

به همین ترتیب، تاثیر سن بر عملکرد مغز نیز زمانی که قدرت گرفتن اشیا با دست به ۴۸.۸ کیلوگرم و توان عضلات پا به ۴۳۸ وات افزایش یافت، دیگر قابل‌تشخیص نبود.

با این حال، به نظر می‌رسید اثر تعدیل‌کننده سرعت راه رفتن تنها به مردان محدود باشد و فقط ۱۴ درصد از مردان شرکت‌کننده در این پژوهش می‌توانستند با سرعتی بیش از ۱.۵۹ متر بر ثانیه راه بروند.

پژوهشگران در مقاله‌ای که در «مجله کاشکسی، سارکوپنی و عضله» (Journal of Cachexia, Sarcopenia and Muscle) منتشر شد، گفتند: «در سالمندانی که بیشتر در معرض خطر ابتلا به زوال عقل قرار دارند، عملکرد جسمانی بهتر با ارتباط ضعیف‌تر میان سن و کارکرد اجرایی مغز همراه بود و این ارتباط مستقل از عوامل اجتماعی و اقتصادی، عاطفی، ترکیب بدنی و عوامل قلبی‌عروقی بود.»

[توضیح: سارکوپنی (Sarcopenia) یا «کم‌ماهیچگی» به معنای کاهش پیش‌رونده توده، قدرت و عملکرد ماهیچه‌های اسکلتی بدن است که عمدتا با افزایش سن ارتباط دارد. کاشکسی (Cachexia) یا «نزاری» نوعی عارضه است که با کاهش شدید وزن، تحلیل‌رفتگی عضلات و ضعف عمومی بدن همراه است و معمولا در اثر بیماری‌های مزمن یا اختلالات عاطفی بروز می‌کند]

با این حال، پژوهشگران هشدار دادند که این ارقام هنوز معیارهای آستانه‌ای بالینی نیستند که بتوان از آن‌ها در مطب پزشکان استفاده کرد.

آن‌ها خواستار پژوهش‌های بیشتر در بازه‌های زمانی طولانی‌تر شدند تا بررسی شود که آیا «حفظ سطح بالای عملکرد جسمانی به حفظ کارکرد اجرایی مغز کمک می‌کند و می‌تواند در تدوین راهبردهای پیشگیری موثر باشد یا نه».