نتایج پژوهشی تازه نشان میدهد میلیونها مورد جدید سرطان در جهان ممکن است از عفونتهایی ناشی شود که قابل درمان یا پیشگیریاند. به گزارش سیانان، نتایج پژوهشی که در نشریه «لنست انکولوژی» منتشر شده است، نشان میدهد از هر هشت مورد ابتلا به سرطان در جهان، حدود یک مورد با عفونتها ارتباط دارد و بسیاری از این عفونتها را میتوان با واکسیناسیون، غربالگری یا درمانهای بهنسبت ساده کنترل کرد.
پژوهشگران برآورد کردند در سال ۲۰۲۴ حدود ۲.۳ میلیون مورد جدید ابتلا به سرطان، معادل ۱۲ درصد کل موارد تشخیصدادهشده، به عفونتها مرتبط بوده است. دو عامل بیشترین سهم را داشتند: باکتری هلیکوباکتر پیلوری یا اچ. پیلوری که بیشتر با سرطان معده مرتبط است و ویروس پاپیلومای انسانی یا اچپیوی که بیشتر با سرطان دهانه رحم ارتباط دارد. این دو عفونت در مجموع عامل بیش از ۱.۵ میلیون مورد سرطان در سال ۲۰۲۴ بودهاند.
هپاتیت بی با حدود ۳۶۰ هزار مورد سرطان، عمدتا سرطان کبد، مرتبط بود. ویروس اپشتینبار یا ئیبیوی با حدود ۲۶۰ هزار مورد، بهویژه سرطان نازوفارنکس در ناحیه سر و گردن، ارتباط داشت و هپاتیت سی نیز با حدود ۱۶۰ هزار مورد سرطان، بیشتر سرطان کبد، مرتبط بود.
هریت رامگی، همهگیرشناس در سازمان بینالمللی پژوهشهای سرطان، میگوید سرطانهای مرتبط با عفونت مانند سرطان کبد و معده عموما احتمال بهبود کمتری دارند. در برخی سرطانها، از جمله سرطان دهانه رحم و سارکوم کاپوسی، وجود عفونت عامل شکلگیری سرطان است. با این حال، برای چهار مورد از پنج عامل عفونی اصلی سرطان راههای موثر پیشگیری وجود دارد: واکسن برای اچپیوی و هپاتیت بی، و آزمایش و درمان برای اچ. پیلوری و هپاتیت سی.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
پژوهشگران با استفاده از دادههای «رصدخانه جهانی سرطان» موارد سرطان در سال ۲۰۲۴ را بررسی کردند و سهم عفونتهای مختلف را در ابتلا به سرطان برآورد کردند. این تحقیق نسخه گستردهتر تحلیلی در سال ۲۰۱۸ است و ۱۶ ترکیب جدید عفونت و سرطان، از جمله چند سرطان مرتبط با ئیبیوی، به آن افزوده شده است. ئیبیوی حدود ۶۰ سال پیش و در ارتباط با لنفوم بورکیت بهعنوان نخستین عامل عفونی سرطانزا شناسایی شد و بعدها، ارتباط آن با سرطانهای دیگری از جمله سرطان نازوفارنکس مشخص شد.
پراکندگی سرطانهای مرتبط با عفونت در جهان یکسان نیست؛ ۷۷ درصد کل سرطانهای مرتبط با عفونت در کشورهای کمدرآمد و با درآمد متوسط گزارش شده است. تفاوت در شیوع عفونتهای سرطانزا و دسترسی به واکسن، غربالگری، آزمایش و درمان از عوامل این اختلاف است.
با این حال، ابتلا به یک عفونت سرطانزا بهمعنای ابتلا به سرطان نیست. بیشتر افراد آلوده هرگز دچار سرطان نمیشوند. سرطان معمولا در درصد کمی از مبتلایان و اغلب زمانی ایجاد میشود که عفونت سالها ادامه داشته باشد و عواملی مانند سن، عملکرد سیستم ایمنی، سیگار، ژنتیک یا دیگر عوامل نیز دخیل باشند.
چگونه میتوان خطر را کاهش داد؟
سرطان مجموعهای پیچیده از بیماریها با عوامل خطر متعدد، از ژنتیک و افزایش سن تا عوامل محیطی و سبک زندگی است، اما عفونتها از عواملیاند که امکان مداخله برای پیشگیری از سرطان در آنها وجود دارد.
برای نمونه، افراد میتوانند آزمایش هپاتیت سی بدهند و در صورت ابتلا، درمان شوند. اچ. پیلوری نیز عفونتی بهنسبت شایع است که ممکن است بدون علامت باشد، اما میتواند التهاب مزمن معده ایجاد کند و خطر سرطان معده را افزایش دهد. درمان با آنتیبیوتیک این خطر را کاهش میدهد.
واکسیناسیون نیز در پیشگیری نقش دارد. واکسن هپاتیت بی از عفونتی جلوگیری میکند که بهمرور زمان میتواند به کبد آسیب برساند و خطر سرطان کبد را افزایش دهد. اچپیوی نیز گروهی شامل بیش از ۲۰۰ ویروس مرتبط است که برخی از آنها میتوانند به سرطانهای دهانه رحم، مقعد، آلت تناسلی مردان، واژن، اندام تناسلی زنان، دهان و حلق منجر شوند. واکسن اچپیوی با جلوگیری از عفونت، خطر این سرطانها را کاهش میدهد.
از دیگر اقدامهای پیشگیرانه میتوان به تزریق ایمن، استفاده از کاندوم و داروهای پیشگیری پیش از قرارگیری در معرض ویروس اچآیوی اشاره کرد. غربالگری برخی سرطانها نیز امکان شناسایی و درمان تغییرات پیشسرطانی پیش از تبدیل به سرطان مهاجم را فراهم میکند.

