جنگ ایران چگونه برندگان و بازندگان بازارهای جهانی را تغییر داد؟

نفت گران و نرخ‌ بهره‌های بالا به اوراق قرضه، گردشگری و فلزات گرانبها فشار آوردند، اما شرکت‌های بزرگ فناوری، انرژی و بیت‌کوین رشد کردند

سپتامبر ۲۰۲۶ ماه بسیار سختی برای بازار اوراق قرضه بود، اما بازار سهام به این تلاطم‌ها واکنش چندانی نشان نداد. در این ماه بازده اوراق قرضه، یعنی میزان سودی که خرید این اوراق با قیمت فعلی نصیب سرمایه‌گذار می‌کند، به بالاترین سطح در چند سال اخیر رسید. قیمت نفت برنت نیز بار دیگر از ۱۰۰ دلار در هر بشکه فراتر رفت و بانک‌های مرکزی‌ در سراسر جهان نرخ‌ بهره‌ها را افزایش دادند؛ اقدامی که وام گرفتن را گران‌تر می‌کند. با این حال، شاخص اس‌اندپی ۵۰۰، که عملکرد سهام ۵۰۰ شرکت بزرگ آمریکایی را نشان می‌دهد، این ماه را تقریبا بدون تغییر به پایان رساند و تنها ۴۵ صدم درصد افت کرد که با توجه به فشارهای فزاینده در دیگر بخش‌های بازار، این افت اندک شگفت‌آور بود.

به گزارش سی‌ان‌ان، رسیدن بازده اوراق قرضه به بالاترین سطح در چند سال اخیر بازارها را با تنش روبه‌رو کرد، اما شاخص‌های سهام مانند اس‌اندپی ۵۰۰ همچنان تقریبا بدون تغییر ماندند. این تفاوت در رفتار دو بازار این پرسش را مطرح می‌کند که بازار سهام تا چه زمانی می‌تواند در برابر پیامدهای افزایش بازده اوراق قرضه و قیمت نفت مقاومت کند، زیرا بازده بالاتر اوراق قرضه می‌تواند سرمایه‌گذاری در آن‌ها را در مقایسه با سهام، جذاب‌تر کند و نفت گران‌تر نیز هزینه فعالیت بسیاری از شرکت‌ها را بالا می‌برد.

نوسان‌های بازار اوراق قرضه نیز در این ماه به‌شدت افزایش یافت و نگرانی‌ها را درباره بروز اختلال در بازارها تشدید کرد. «شاخص ترس» اوراق قرضه بازار در ماه سپتامبر حدود ۴۷ درصد جهش کرد که بزرگ‌ترین افزایش ماهانه آن از فوریه ۲۰۲۱ تاکنون است. این شاخص نشان می‌دهد که فعالان بازار چه میزان نوسان را در آینده انتظار دارند.

پایان سپتامبر همچنین به معنای پایان سه‌ماهه سوم سال میلادی است. این فرصتی فراهم می‌کند تا روندهای اصلی شکل‌دهنده بازارها را مرور و بخش‌هایی را که بیشترین زیان یا بیشترین سود را داشتند، به عبارتی دیگر برندگان و بازندگان، را بررسی کنیم.

بازندگان

اوراق قرضه

در حالی که سرمایه‌گذاران نگران تورم و سخت‌گیرانه‌تر شدن سیاست‌ بانک‌‌های مرکزی برای مهار آن، از جمله افزایش نرخ بهره‌اند، قیمت اوراق قرضه کاهش یافت و بازده آن‌ها بالا رفت. این یعنی خریداران جدید می‌توانند این اوراق را ارزان‌تر بخرند و نسبت به مبلغی که می‌پردازند، سود بیشتری دریافت کنند، اما برای صندوق‌هایی که از قبل در این اوراق سرمایه‌گذاری کرده‌اند، افت قیمت به معنای کاهش ارزش دارایی‌ها و عملکرد ضعیف است.

یکی از صندوق‌های شرکت ونگارد که در بورس خریدوفروش می‌شود و عملکرد کل بازار اوراق قرضه آمریکا را دنبال می‌کند، از ابتدای سال تاکنون ۵ درصد افت کرده است. اوراق قرضه شهرداری‌ها که برای تامین مالی فعالیت‌ها و پروژه‌های محلی منتشر می‌شوند، نیز وضعیت دشواری داشتند. 

اوراق قرضه اغلب بخش کم‌هیجان مجموعه دارایی‌های یک سرمایه‌گذار به شمار می‌روند، اما شوک انرژی ناشی از جنگ ایران با دامن زدن به تورم و سوق دادن بانک‌ مرکزی‌ها به سمت اقدام‌هایی مانند افزایش نرخ بهره، چشم‌انداز این بازار را پیچیده‌تر کرده است.

البته افزایش بازده یک جنبه مثبت هم دارد: اکنون می‌توان واحدهای صندوق‌های اوراق قرضه را ارزان‌تر از چند ماه پیش خرید. بازده اوراق نیز در بالاترین سطح چند سال اخیر قرار دارد و می‌تواند برای خریداران جدید درآمد مناسبی فراهم کند.

شرکت‌های اداره‌کننده کشتی‌های تفریحی و شرکت‌های هواپیمایی

جهش هزینه سوخت و نرخ‌ بهره‌ها در سال جاری، با افزایش هزینه سوخت و وام گرفتن، به برخی صنایع آسیب زد و قیمت سهام بعضی شرکت‌ها را پایین آورد. از جمله قیمت سهام شرکت‌های کشتی‌های تفریحی که هنوز نتوانسته‌اند به میزان پیش از افت شدید قبلی برسند.

سهام شرکت نروژین کروز لاین (NCLH) بدترین عملکرد سه‌ماهه خود را از سه‌ماهه دوم ۲۰۲۲، پس از آغاز جنگ روسیه با اوکراین، ثبت کرد. قیمت سهام این شرکت از ابتدای سال ۳۴ درصد کاهش یافت که عمدتا ناشی از افت ۳۱ درصدی در همین سه‌ماهه بود.

دیگر شرکت‌های کشتی‌های تفریحی نیز آسیب دیدند. قیمت سهام رویال کاریبین (RCL) در این سه‌ماهه، ۱۶ درصد افت کرد و کاهش آن از ابتدای سال به نزدیک ۵ درصد رسید. سهام شرکت کارنیوال (CCL) نیز در این سه‌ماهه ۱۴ درصد پایین آمد و از ابتدای سال ۲۰ درصد افت کرد.

با این حال، کارنیوال روز سه‌شنبه گزارش سود خود را منتشر کرد و عملکردش بهتر از پیش‌بینی تحلیلگران وال‌استریت بود، زیرا تقاضای بالای برای سفر به جبران اثر افزایش هزینه سوخت کمک کرد. تحلیلگران با اشاره به اینکه این تقاضا همچنان قوی مانده، گفتند چشم‌انداز شرکت همچنان مطلوب است.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

شرکت‌های هواپیمایی نیز از شوک انرژی و جهش هزینه سوخت هواپیما آسیب دیدند. قیمت سهام امریکن ایرلاینز (AAL) در این سه‌ماهه، ۲۶ درصد کاهش یافت و افت آن از ابتدای سال به ۱۳ درصد رسید.

فلزات گرانبها

افزایش نرخ‌های بهره شاید تاثیر چندانی بر شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ نگذاشته باشد، اما قیمت فلزات گرانبها تحت فشار قرار گرفته است. قیمت قراردادهای آتی طلا، یعنی قراردادهای خریدوفروش طلا برای تحویل در آینده، در این ماه بیش از ۶ درصد کاهش یافت. نقره ۹ درصد افت کرد و پالادیوم ۱۲ درصد پایین آمد.

فلزات گرانبها هم‌زمان با افزایش بازده اوراق قرضه و نرخ‌ بهره بانک‌ مرکزی‌ها در این ماه افت کردند. نگهداری این فلزات، برخلاف سرمایه‌گذاری در اوراق قرضه، سود دوره‌ای به همراه ندارد، بنابراین وقتی نرخ‌ بهره بالا می‌رود، ممکن است جذابیت آن‌ها برای سرمایه‌گذاران کمتر شود.

برندگان

غول‌های فناوری

سهام شرکت‌های بزرگ فناوری مانند متا (META) و مایکروسافت (MSFT) در این سه‌ماهه رشد چشمگیری داشت و به‌ ترتیب ۲۹ و ۳۸ درصد افزایش یافت. سهام متا بهترین عملکرد سه‌ماهه خود را در دو سال اخیر ثبت کرد و سهام مایکروسافت بهترین سه‌ماهه خود را از سال ۱۹۹۸ تاکنون، پشت سر گذاشت.

رشد سهام فناوری به حفظ شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ کمک کرد. سهم هر شرکت در محاسبه این شاخص، بر اساس ارزش مجموع سهام آن در بازار تعیین می‌شود، بنابراین هرچه ارزش یک شرکت در بورس بیشتر باشد، تغییر قیمت سهام آن تاثیر بیشتری بر شاخص می‌گذارد. بخش فناوری در این ماه ۵ درصد رشد کرد، در حالی که بیشتر بخش‌های حاضر در شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ ماه را با کاهش قیمت سهام به پایان رساندند. این رشد سهام فناوری‌ها به جبران افت دیگر بخش‌ها کمک کرد و در نتیجه، کاهش ماهانه اس‌اندپی ۵۰۰ به تنها ۴۵ صدم درصد محدود شد.

شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ در این سه‌ماهه ۲ درصد رشد کرد، اما نسخه دیگری از همین شاخص که در محاسبه آن همه شرکت‌ها سهم یکسانی دارند، ۱.۵۵ درصد کاهش یافت. این تفاوت نشان می‌دهد رشد بازار تا چه اندازه به سهام شرکت‌های فناوری وابسته بود.

سهام انرژی

جهش قیمت نفت در سال جاری به سود شرکت‌های بخش انرژی بود. افزایش قیمت نفت خام می‌تواند سود نهایی شرکت‌ها را بالا ببرد و انگیزه بیشتری برای افزایش تولید ایجاد کند.

سهام فیلیپس ۶۶ (PSX) در این سه‌ماهه ۵۱ درصد جهش کرد و از ابتدای سال، ۹۸ درصد افزایش یافت. سهام شورون (CVX) هم در این سه‌ماهه ۲۳ درصد رشد کرد، سهام کونوکوفیلیپس (COP) ۲۰ درصد بالا رفت و سهام اکسون‌موبیل (XOM) ۱۹ درصد افزایش یافت.

در مجموع، انرژی و فناوری دو بخش دارای بهترین عملکرد در شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ در سال جاری‌اند

بیت‌کوین

در میان تمام تغییرات بازار نفت، اوراق قرضه و سهام، یک دارایی در این سه‌ماهه عملکردی به‌طرز غیرمنتظره قوی داشت و آن بیت‌کوین بود. قیمت این رمزارز در سه‌ماهه اخیر بیش از ۴۰ درصد افزایش یافت و بخشی از افت قبلی خود را جبران کرد. قیمت آن در سپتامبر تا ۸۶ هزار و ۵۰۰ دلار بالا رفت که بالاترین سطح از ژانویه تاکنون است.

بیت‌کوین در حالی رشد کرد که تصویب نشدن لایحه تعیین چارچوب قانونی بازار رمزارزها موسوم به «کلریتی»، در سنای آمریکا، این صنعت را در مجموع با موانعی روبه‌رو کرد.

 البته قیمت بیت‌کوین همچنان بسیار پایین‌تر از رکورد تاریخی آن در نزدیک به یک سال پیش، یعنی زمانی است که از ۱۲۶ هزار دلار فراتر رفت.

از اینجا به بعد چه خواهد شد؟

با گذشت هشت ماه از جنگ ایران، سرمایه‌گذاران در حال ارزیابی تغییرات عمده در اقتصاد و بازارهای مالی‌اند. قیمت گازوئیل به بالاترین سطح ثبت‌شده رسیده است و بازده اوراق قرضه بلندمدت، یعنی میزان سود حاصل از خرید این اوراق با قیمت فعلی، در بالاترین سطح چند دهه اخیر قرار دارد. با این حال، اقتصاد در برابر این فشارها مقاومت کرده و سود شرکت‌ها همچنان بالا مانده است.

شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ پس از افت ۵ درصدی در سه‌ماهه نخست و رشد ۱۵ درصدی در سه‌ماهه دوم، سه‌ماهه سوم را با افزایش ۲ درصدی به پایان رساند. به این ترتیب، این شاخص که معیاری برای سنجش عملکرد بازار سهام آمریکا است، از ابتدای سال نزدیک به ۱۲ درصد رشد کرده است و در مسیر ثبت چهارمین سال پیاپی با رشد دست‌کم ۱۰ درصدی قرار دارد.

با این حال این ارقام کلی وضعیت پیچیده‌تر بازار را پنهان می‌کنند.

سهام فناوری همچنان شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ را بالا نگه داشته است، در حالی که دیگر بخش‌های بازار نشانه‌هایی از ضعف دارند. برای یک سرمایه‌گذار که صندوق‌های متداول سرمایه‌گذاری را در اختیار دارد، سود حاصل از سرمایه‌گذاری در سال جاری همچنان مطلوب است، زیرا شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ بیش از ۱۰ درصد رشد کرده است.

وضعیت اوراق قرضه متفاوت است. قیمت این اوراق کاهش یافته است و چشم‌اندازشان به روند قیمت نفت و نرخ‌ بهره‌ها بستگی دارد. به گفته شرکت «سی‌بویی گلوبال مارکتس»، میزان هم‌جهتی تغییرات قیمت نفت و بازده اوراق ۱۰ ساله خزانه‌داری آمریکا در بالاترین سطح از دهه ۱۹۹۰ تاکنون قرار دارد، یعنی این دو بیش از هر زمان دیگری در این دوره، در یک جهت حرکت کرده‌اند و نشان می‌دهد شوک انرژی تا چه اندازه بر کل بازار اثر گذاشته است.

وال‌استریت در باقی‌مانده سال، بر دو تصمیم دیگر بانک مرکزی آمریکا درباره نرخ بهره و دور تازه انتشار گزارش‌ سود شرکت‌ها و نیز تحولات خاورمیانه متمرکز خواهد بود.

بیشتر از جهان