قطر بازداشت خلبانان ایرانی را تکذیب کرد؛ تهران: اجازه تحقیق نمی‌دهند

با گذشت شش ماه بی‌خبری از خلبانان مفقود ایرانی هنوز وضعیت آنها مشخص نیست

تصویری از پرچم قطر در دوحه ـ AFP

در پی ادعای محمد باقرزاده، فرمانده کمیته جست‌وجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، مبنی بر اینکه نیروهای قطری در جریان حملات اسفندماه و پس از سقوط جنگنده‌های سوخو-۲۴، سه خلبان ایرانی را به اسارت گرفته‌اند، دولت قطر به این گفته‌ها واکنش نشان داد.

باقرزاده مدعی است که دوحه تاکنون اجازه هیچ‌گونه دیدار، مصاحبه یا تماسِ این افراد را با خانواده‌هایشان و مقام‌های پیگیر پرونده نداده است.

در پی این ادعاها و در حالی که حدود شش ماه از سرنگونی دو فروند جنگنده سوخو-۲۴ ایرانی می‌گذرد، دوحه روز شنبه بازداشت خلبانان ایرانی را تکذیب کرد. مقام‌های قطر اظهار داشتند که این جنگنده‌ها اوایل سال جاری حریم هوایی این کشور را نقض کرده‌اند و به درخواست‌های دوحه برای برقراری ارتباط پاسخی نداده‌اند.

سخنگوی وزارت خارجه قطر در شبکه اجتماعی اکس اعلام کرد که تیم‌های جست‌وجو و نجات این کشور بعدا بقایای یکی از خلبانان را پیدا کرده‌اند و قطر برای هماهنگی درباره تحویل این بقایا با ایران تماس گرفته است.

او گفت تهران هنوز به دعوت قطر برای بررسی جزئیات عملیات جست‌وجو و نجات، پاسخی نداده است.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

پس از آن در روز یکشنبه، باقرزاده بار دیگر با تکرار ادعایش گفت که یک کارشناس نیروی هوایی ایران و یک تیم حقیقت‌یاب ماه‌هاست که در انتظار ورود به قطرند.

بر اساس روایت مقام‌های ایرانی، سه خلبان به نام‌های جواد صالحی، عبدالمجید دشتیان و عمران بهراوشیان پس از سقوط هواپیماهایشان زنده مانده و به دست نیروهای قطری افتاده‌اند و حدود شش ماه است که در قطر نگهداری می‌شوند.

محمد باقرزاده در نامه‌اش به رئیس کمیته بین‌المللی صلیب سرخ به کشته شدن یکی از چهار خلبان ارتش به نام مجید کاظمی اشاره کرده است.

باقرزاده با استناد به کنوانسیون سوم ژنو خواستار ورود فوری کمیته بین‌المللی صلیب سرخ شده و گفته است که این نهاد باید هرچه سریع‌تر با این خلبانان دیدار و درباره وضعیت سلامت آنان تحقیق کند و زمینه آزادیشان را فراهم آورد.

چهار خلبان نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران روز ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ در جریان حمله‌ به پایگاه هوایی العدید آمریکا در قطر ناپدید شدند. بر اساس گزارشی که مقام‌های نظامی ایران تأیید کرده‌اند، در روز دوم جنگ، دو هواپیمای سوخو-۲۴ ایران در ارتفاع بسیار پایین به پایگاه هوایی العدید آمریکا در قطر حمله کردند.

ارتش جمهوری اسلامی ایران پیش‌تر این حمله را «بسیار موفقیت‌آمیز» اعلام کرده بود.

حبیب‌الله سیاری، رئیس ستاد و معاون هماهنگ‌کننده ارتش جمهوری اسلامی ایران، پیش از این اعلام کرده بود از سرنوشت خلبانان این جنگنده‌ها اطلاعی در دست نیست. اما فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران، هفتم مرداد ماه گذشته کشته شدن مجید کاظمی، یکی از این چهار خلبان را اعلام کرد.

پایگاه العدید در قطر، که بزرگ‌ترین پایگاه نظامی آمریکا در منطقه به شمار می‌رود، مقر پیشرو فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) و همچنین محل استقرار نیروهای هوایی و یگان‌های عملیات ویژه آن است.

در سال‌های اخیر، دولت قطر تلاش کرده است روابط نزدیکی با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، برقرار کند. اهدای یک فروند هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ به او از جمله این تلاش‌هاست.

 همچنین یکی از شرکت‌های املاک دولتی قطر نیز سال گذشته توافق‌نامه‌ای را با سازمان ترامپ (کسب‌وکار خانودگی او) برای ساخت یک زمین گلف با نشان تجاری ترامپ در خاک قطر امضا کرد. افزون بر این، در جریان سفر ترامپ به قطر، او توافق‌نامه‌ای با مقام‌های قطری امضا کرد که هدف آن «ایجاد تبادلات اقتصادی به ارزش حداقل ۱.۲ تریلیون دلار» بود. این کشور میانجی قدیمی مذاکرات واشنگتن و تهران نیز بوده است.

با این حال، قطر بر جنگی که مستقیم آن را تحت‌الشعاع قرار داد، کنترل بسیار اندکی داشت. تبعات این جنگ در قطر کاملا محسوس است، به‌ویژه در بخش حیاتی انرژی که بیشترین آسیب را متحمل شده است. شرکت دولتی «قطر انرژی» در همان ابتدای جنگ تولید گاز طبیعی مایع را در تأسیسات اصلی خود، یعنی «راس لفان»، متوقف کرد.

علاوه بر قطر،‌ جمهوری اسلامی ایران به سایر کشورهای همسایه نیز بارها حمله کرده است. اکنون فرمانده کمیته جست‌وجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح ایران مدعی است که کویت نیز مانند قطر از ارائه اطلاعات درباره سرنوشت چهار ایرانی بازداشت‌شده در کویت خودداری می‌کند.

جمهوری اسلامی ایران پیش‌تر اعلام کرده بود این چهار نفر با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مرتبط بوده‌اند و پیش از ورود به آب‌های سرزمینی کویت، در حال گشت دریایی بوده‌اند؛ اقدامی که به ادعای ایران به دلیل اختلال در سامانه ناوبری رخ داده بود.

با این حال کویت اعلام کرده است که این چهار نفر به برنامه‌ریزی برای اقدامات خصمانه علیه این کشور مظنون بوده‌اند.