روزنامه نیویورک‌تایمز روز چهارشنبه در گزارشی به این موضوع پرداخت که چگونه ایران با تغییر تاکتیک‌های حمله و بهره‌گیری از تجربه جنگ اوکراین، توانست فشار بیشتری بر پدافند آمریکا وارد کند. آن هم در شرایطی که ذخایر موشک‌های رهگیر پنتاگون رو‌به‌کاهش‌اند.

به گزارش این رسانه، تهران در طول پنج روز پرتنش در ماه گذشته، موجی از پهپادها و موشک‌ها را به سوی نیروهای آمریکایی مستقر در سه پایگاه در اردن شلیک کرد به این امید که بتوانند از سد سامانه‌های قدرتمند پدافند هوایی آمریکا عبور کنند.

جمهوری اسلامی ایران با استفاده از موشک‌های پیشرفته‌ای که می‌توانند ناگهان مسیرشان را تغییر دهند، سامانه‌های دفاعی پایگاه‌ها را زیر فشار شدید حملات قرار داد و آمریکایی‌ها را واداشت ذخایر محدود موشک‌های رهگیر پاتریوت خود را به‌سرعت مصرف کنند.

در روز پنجم، ایرانی‌ها موفق شدند از این پدافند عبور کنند و در روز هفدهم ژوییه، یک موشک به واحدهای مسکونی پیش‌ساخته در یکی از پایگاه‌ها اصابت کرد که سه سرباز آمریکایی را کشت و بیش از ۱۰۰ نفر را زخمی کرد. مقام‌های پنتاگون بعدها اعلام کردند که در حملات آن هفته به اردن، ده‌ها نیروی دیگر نیز زخمی و چندین هواپیما آسیب دیدند.

نیویورک تایمز در ادامه نوشت این حملات از هم‌زمانی مرگبار دو روند مهم پرده برمی‌دارند: نخست اینکه ایران با ادامه جنگ، به حریفی ماهرتر تبدیل شده و آموخته است چگونه از سامانه‌های پدافند هوایی آمریکا عبور کند. آن هم در شرایطی که میدان نبرد را به بخش عمده خاورمیانه گسترش داده و متحدانی مانند حوثی‌های یمن و شبه‌نظامیان عراقی را نیز وارد درگیری کرده است.

دوم اینکه ذخایر موشک‌های رهگیر پنتاگون به‌سرعت رو به کاهش گذاشته است و با ادامه این درگیری مقطعی و حملات پراکنده، اهمیت حفظ این موشک‌های ارزشمند باقی‌مانده روزبه‌روز بیشتر و حیاتی‌تر می‌شود.

ترکیب این دو روند نکته‌ای را که طی ماه‌های پس از آغاز جنگ به‌تدریج آشکار شد، برجسته می‌کند: حتی یک ابرقدرت جهانی با حضور نظامی گسترده و قدرتمند نیز می‌تواند از سوی دشمنی ضعیف‌تر مهار شود، اگر آن دشمن حاضر باشد با استفاده از جنگ نامتقارن، برای یافتن هرگونه برتری ممکن، تلاش کند.

در ادامه گزارش نیویورک تایمز به نقل از «دو منبع مطلع از سطح ذخایر تسلیحاتی آمریکا»، آمده که پنتاگون تاکنون بیش از یک هزار و ۵۰۰ موشک رهگیر پاتریوت را در این جنگ مصرف کرده و کمتر از یک هزار و ۷۰۰ موشک‌ از این دست برایش باقی مانده است.

آمریکا در تمام سال ۲۰۲۵ حدود ۶۰۰ موشک رهگیر تولید کرده بود.

این کاهش سریع ذخایر در شرایطی رخ می‌دهد که جمهوری اسلامی ایران از تجارب جنگ اوکراین نیز بهره‌برداری می‌کند. در اوکراین، روسیه از ترکیبی از موشک‌های بالیستیک و کروز برای منحرف کردن توجه پدافند هوایی آن کشور استفاده کرد و سپس به‌سرعت پهپادها را وارد میدان کرد.

در مرگبارترین حمله جمهوری اسلامی ایران به نیروهای آمریکایی در اردن، پایگاه هوایی موفق السَلتی در شهر اَزرق هدف قرار گرفت؛ یک تاسیسات نظامی اردنی که نیروی هوایی آمریکا به‌طور فزاینده‌ای از آن به‌عنوان یک مرکز مهم برای استقرار ده‌ها هواپیما و چند هزار نیروی نظامی استفاده کرده است. بسیاری از نیروهای آمریکایی که پیش‌تر در کویت، بحرین، قطر و امارات متحده عربی مستقر بودند، قبل از جنگ یا در جریان آن، به پایگاه‌هایی مانند موفق السَلتی در اردن منتقل شدند که از ایران فاصله بیشتری داشتند و برای مقابله با حملات پهپادی و بالیستیک، امن‌تر تلقی می‌شدند.

پنتاگون در موضع‌گیری‌هایش تاکید کرده است که با کمبود مهمات مواجه نیست. با این حال دو هفته پیش، ترامپ پس از آنکه گفت رهبران عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر از او خواسته‌اند برای پایان دادن به جنگ از مسیر مذاکرات دیپلماتیک اقدام کند، حملات هوایی علیه ایران را لغو کرد.

نیویورک تایمز به نقل از یک مقام سعودی که نامش را فاش نکرد، نوشت که ریاض به واشنگتن هشدار داده است حملات هوایی گسترده احتمالا ایران را به سمت حملات تلافی‌جویانه علیه تاسیسات انرژی و دیگر زیرساخت‌ها در کشورهای همسایه وامی‌دارد.

این مقام سعودی گفت با توجه به اینکه ذخایر موشک‌های رهگیر آمریکا رو‌به‌کاهش گذاشته و ایران نیز نشان داده بود که می‌تواند از این پدافندها عبور کند، خطر وارد آمدن خسارت جدی نگران‌کننده بود.

با این حال حمله به اردن نخستین باری نبود که تهران در این جنگ، مهارت‌ها و تاکتیک‌هایش را با شرایط جدید تطبیق می‌داد.

در ماه آوریل، ایران یک فروند جنگنده آمریکایی اف‌۱۵‌ای بر فراز جنوب ایران را با استفاده از یک موشک زمین‌به‌هوای دوش‌پرتاب سرنگون کرد. خلبان و افسر تسلیحات هر دو از هواپیما خارج شدند. خلبان به‌سرعت نجات یافت، اما افسر تسلیحات نزدیک به دو روز مفقود بود و از نیروهای امنیتی ایران پنهان شده بود تا اینکه نیروهای عملیات ویژه آمریکا او را نجات دادند.

به گفته یک مقام ارشد نظامی آمریکا، ایران در این مورد از تجربه جنگ اوکراین درس گرفته و در منطقه‌ای که جنگنده‌های آمریکایی وارد آن شده بودند، یک دسته بزرگ از پهپادها را به پرواز درآورده بود.

در گفت‌وگوهایی که مقام‌های پنتاگون انجام دادند، خدمه هواپیما گفتند سامانه‌های اقدام متقابل دفاعی جنگنده آمریکایی تنها نیم ثانیه پیش از آنکه ایران با یک موشک این جنگنده پیشرفته ۶۰ میلیون دلاری را هدف قرار دهد، به آن‌ها هشدار داده بودند.

یک مقام ارشد نظامی گفت مقام‌های نظامی آمریکا به این نتیجه رسیدند که پهپادها سه اطلاعات حیاتی شامل موقعیت جی‌پی‌اس، سرعت و جهت حرکت هواپیما را در اختیار فرماندهان ایرانی قرار داده بودند که به آن‌ها در هدف قرار دادن جنگنده کمک کرده بود.

ترامپ اندکی پس از آن حادثه اعلام کرد که درگیری‌ها «متوقف می‌شوند». دو مقام نظامی گفتند نیروهای مسلح آمریکا برای تطبیق خود با تاکتیک‌های جدید ایران به زمان نیاز داشتند.

به نوشته نیویورک‌تایمز، حتی در دوره‌های توقف درگیری نیز این تاکتیک‌ها همچنان در حال تکامل بودند. ماه گذشته، زمانی که شبه‌نظامیان حوثی در یمن وارد جنگ شدند، کارشناسان گفتند این اقدام نشان می‌دهد جمهوری اسلامی ایران قصد دارد آمریکا و متحدانش را مجبور کند از خود در برابر حملات هوایی از تمام جهات دفاع کنند.

بازرسان بین‌المللی همچنین معتقدند ایران بخش‌هایی از برنامه هسته‌ای خود را در یک مجموعه زیرزمینی به‌شدت مستحکم در مرکز ایران به نام کوه کلنگ که حدود ۹۰ متر زیر یک کوه قرار دارد، نگهداری می‌کند. برخی کارشناسان هم گفته‌اند که جمهوری اسلامی ایران برخی نیروها و رهبرانش را به پناهگاه‌هایی در نقاط مختلف ایران منتقل کرده است.