شاخه خراسان گروه دولت اسلامی (داعش) تاکتیک جنگی خود را، که پیش‌تر بر کنترل و حفظ جغرافیا در افغانستان استوار بود، تغییر داده است. از آنجا که کنترل جغرافیا هزینه‌های سنگین نظامی و اقتصادی دارد، این گروه بر ترور مقام‌های ارشد طالبان و انجام حملات مسلحانه، انفجاری و انتحاری متمرکز شده است. 

در آستانه پنج‌ سالگی سلطه مجدد طالبان بر افغانستان، شاخه خراسان داعش، سه‌ شنبه ششم مرداد (۲۸ ژوئیه)، ذبیح‌الله امیری، رئیس اطلاعات و فرهنگ طالبان در بدخشان را هدف قرار داد. ذبیح‌الله امیری خواهرزاده مولوی امان‌الدین منصور، استاندار طالبان در هلمند، است. 

پلیس طالبان در بدخشان مدعی شد که در این رویداد یکی از مهاجمان کشته و مهاجم دیگری بازداشت شده است. حکومت طالبان جسد مهاجم کشته‌‌شده را در کنار خیابان رها کرده و اجازه نداده‌اند کسی او را از آنجا ببرد. 

به نظر می‌رسد حکومت طالبان با به نمایش گذاشتن جسد این مهاجم می‌خواهد نشان دهد کسانی که علیه این گروه اقدام کنند و مقام‌های ارشد آن را هدف قرار دهند، چنین سرنوشتی خواهند داشت. 

شاخه خراسان داعش طی پنج سال گذشته چندین مقام ارشد طالبان را ترور کرده است. این گروه از رویارویی مستقیم با طالبان پرهیز می‌کند و به حملات مسلحانه، انفجاری و انتحاری و ترور هدفمند مقام‌های ارشد طالبان روی آورده است. 

مرور عملکرد داعش در مقابله با طالبان نشان می‌دهد که نیروهای این گروه، به‌ جای تمرکز صرف بر حملات مسلحانه علیه نیروهای پایین‌رتبه طالبان، به سراغ اهدافی می‌روند که بیشتر مورد توجه رسانه‌ها قرار می‌گیرد و پوشش رسانه‌ای گسترده‌تری ایجاد می‌کند. 

شاخه خراسان داعش با هدف قرار دادن مقام‌های ارشد طالبان می‌کوشد توانایی اطلاعاتی و عملیاتی خود در شناسایی و هدف‌گیری این مقام‌ها را به نمایش بگذارد. این گروه تاکنون توانسته چندین مقام ارشد طالبان را هدف قرار دهد. 

یکی از مهم‌ترین این حملات در دسامبر ۲۰۲۴ انجام شد؛ زمانی که داعش خلیل‌الرحمان حقانی، وزیر مهاجرین و عودت‌کنندگان رژیم طالبان، عموی سراج‌الدین حقانی، رهبر شبکه حقانی و وزیر داخله (کشور) طالبان، را در مسجد ساختمان وزارت مهاجرین و عودت‌کنندگان هدف قرار داد. 

خلیل‌الرحمان حقانی به دلیل نفوذ گسترده‌اش در ساختار طالبان، به‌‌ویژه در شبکه حقانی، برجسته‌ترین مقام طالبان است که از سوی داعش هدف قرار گرفته است. 

این ترور در حالی انجام شد که خلیل‌الرحمان حقانی تحت تدابیر شدید امنیتی قرار داشت. او همچنین همواره یک قبضه کلاشنیکف یا تفنگ ام‌۴ امریکایی با خود حمل می‌کرد و حمل سلاح در عکس‌ها و ویدیوهای منتشرشده از او نیز مشهود بود. 

پیش از ترور خلیل‌الرحمان حقانی، شاخه خراسان داعش نثار احمد احمدی، معاون استانداری طالبان در بدخشان، را با یک خودرو بمب‌گذاری‌شده در شهر فیض‌آباد، مرکز این استان، هدف قرار داد. داعش سپس در مراسم تشییع پیکر نثار احمد احمدی نیز حمله انتحاری دیگری انجام داد که در نتیجه آن ده‌ها نفر کشته شدند. 

پس از این حملات داعش، طالبان حوزه قندهار شمار بیشتری از نیروهای پشتون‌تبار خود را به بدخشان اعزام کردند و توانستند تحت پوشش مقابله با حملات داعش، حضور نیروهای طالبان پشتون‌تبار را در این استان افزایش دهند. 

این در حالی بود که پیش‌تر نیروهای وابسته به قاری فصیح‌الدین فطرت، رئیس ستاد ارتش طالبان، حضور گسترده‌ای در بدخشان داشتند، اما به‌‌تدریج حضور نیروهای پشتون‌تبار طالبان، به‌ویژه طالبان حوزه جنوبی، در این استان افزایش یافت. 

پیش از ترور خلیل‌الرحمان حقانی، داوود مزمل، استاندار پیشین طالبان در بلخ، نیز در مارس ۲۰۲۳ به دست یک مهاجم انتحاری داعش در دفتر کارش هدف قرار گرفت. داوود مزمل رهبری جنگ علیه داعش در استان ننگرهار را بر عهده داشت و توانسته بود تلفات سنگینی به نیروهای این گروه در ننگرهار وارد کند. 

در دوران نظام جمهوریت، بخش‌هایی از استان‌های شرقی افغانستان، از جمله ننگرهار و کنر، تحت کنترل داعش قرار داشت، اما حکومت پیشین افغانستان در سال‌های پایانی خود تلفات سنگینی به این گروه وارد کرد. 

در زندان‌های حکومت پیشین افغانستان صدها فرمانده و جنگجوی داعش زندانی بودند، اما هنگامی که طالبان کنترل استان‌های افغانستان را یکی پس از دیگری به دست گرفتند، درهای زندان‌ها را گشودند. این اقدام باعث شد زندانیان داعش آزاد شوند و پس از آن، تهدید این گروه افزایش یابد. 

داعش اکنون از همان تاکتیک‌هایی استفاده می‌کند که طالبان در دوران جنگ با حکومت پیشین افغانستان و متحدان غربی آن به کار می‌بردند؛ تاکتیک‌هایی شامل حملات مسلحانه هدفمند، ترور و حملات انفجاری و انتحاری. 

داعش برخلاف دوران نظام جمهوریت، در دوره حاکمیت مجدد طالبان برای کنترل جغرافیا در افغانستان اقدام نکرده است. این گروه بیشتر به حملات مسلحانه، انفجاری و انتحاری و ترورهای هدفمند اقدام کرده است. در بخشی از این حملات مقام‌های ارشد و نیروهای طالبان هدف قرار گرفته‌اند. 

در پنج سال گذشته، داعش اهداف غیرنظامی را نیز در افغانستان هدف حمله قرار داده و این حملات باعث جان باختن شمار زیادی از غیرنظامیان شده است. 

رژیم طالبان مدعی است که داعش در بخش‌هایی از ایالت بلوچستان پاکستان، در نزدیکی مرز افغانستان، پایگاه و قرارگاه دارد و حملاتش در افغانستان را از خاک پاکستان سازمان‌دهی می‌کند. وزارت دفاع طالبان نیز چندین بار مدعی شده است که با استفاده از پهپاد، قرارگاه‌های داعش را در خاک پاکستان هدف قرار داده است. 

این ادعاهای طالبان و رسانه‌های وابسته به این گروه در حالی مطرح می‌شوند که پاکستان نیز رژیم طالبان را به حمایت و پناه دادن به ستیزه‌جویان، از جمله اعضای تحریک طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی) متهم می‌کند. 

رژیم طالبان طی پنج سال گذشته بارها تلاش کرده است با برجسته‌ کردن تهدید داعش در منطقه و معرفی خود به‌ عنوان نیرویی قادر به مهار این تهدید، از کشورهای منطقه، از جمله کشورهای آسیای میانه و روسیه، امتیاز بگیرد. 

با این حال، هرچند طالبان مدعی تأمین امنیت سراسری و کنترل کامل جغرافیای افغانستان هستند، شاخه خراسان داعش توانسته است با عبور از کمربندهای امنیتی و ایست‌های بازرسی طالبان، به شماری از مقام‌های ارشد این گروه دسترسی یابد و آنان را ترور کند.