جنگ ایران، با وجود خسارت‌های انسانی و اقتصادی گسترده، ممکن است در بلندمدت تغییراتی اساسی در اقتصاد جهانی ایجاد کند. دیوید گلدمن در مقاله‌ای در سی‌ان‌ان می‌نویسد هرچه جنگ طولانی‌تر شود و پیامدهای اقتصادی‌اش شدیدتر باشد، احتمال ایجاد تغییرات ساختاری در نظام انرژی جهان بیشتر خواهد شد. این جنگ نشان داد که وابستگی اقتصاد جهانی به تنگه هرمز، آبراهی باریک که بخش بزرگی از نفت جهان از آن عبور می‌کند، یک آسیب‌پذیری جدی است. به همین دلیل، احتمال می‌رود کشورها به‌دنبال تنوع‌بخشی به مسیرهای انتقال انرژی و کاهش وابستگی به این گذرگاه باشند.

گلدمن در ادامه می‌نویسد در این چارچوب، احتمال دارد اوپک کوچک‌تر شود یا حتی از هم بپاشد، اتفاقی که می‌تواند به کاهش قیمت نفت و گاز منجر شود. همچنین، ممکن است خطوط لوله جدیدی از طریق عربستان سعودی و امارات متحده عربی ساخته شود تا نفت و گاز منطقه بدون عبور از تنگه هرمز صادر شود. هم‌زمان، روند حرکت جهان به‌سوی انرژی‌های تجدیدپذیر نیز ممکن است سرعت بیشتری بگیرد و وابستگی جهانی به سوخت‌های فسیلی کاهش پیدا کند.

با وجود آنکه هنوز مشخص نیست جنگ چگونه به پایان خواهد رسید و آیا جمهوری اسلامی به اندازه‌ای که آمریکا و اسرائیل انتظار دارند تضعیف می‌شود یا خیر، برخی اقتصاددانان و کارشناسان نظامی معتقدند در بلندمدت ممکن است نتایج مثبتی از این بحران حاصل شود.

جنگ همچنین ضعف‌های ساختاری زنجیره تامین جهانی انرژی را آشکار کرد. به گفته کارشناسان، این واقعیت که جمهوری اسلامی توانسته است با استفاده از مین، پهپادهای ساده و قایق‌های تندرو تهدیدی جدی برای انتقال حدود یک‌پنجم نفت جهان ایجاد کند، کشورها را وادار خواهد کرد به‌دنبال راه‌حل‌های دائمی باشند. کشورها دیگر آینده‌شان را به تنگه هرمز گره نخواهند زد و ظرفیت خطوط لوله را به‌طور گسترده افزایش خواهند داد.

کارشناسان این وضعیت را با تحولاتی مقایسه می‌کنند که پس از همه‌گیری کرونا، جنگ روسیه و اوکراین، و تعرفه‌های دونالد ترامپ رخ داد، و موجب بازسازی و تقویت زنجیره‌های تامین جهانی شدند. به گفته راس میفیلد، کارشناس راهبردی سرمایه‌گذاری از شرکت برد، شوک‌های ناگهانی معمولا کشورها را وادار می‌کنند تا ضرورت تغییر را بپذیرند.

به نوشته گلدمن، افزایش تقاضای جهانی برای انرژی نیز اهمیت این تغییرات را بیشتر کرده است. شرکت‌های فناوری به‌سرعت در حال ساخت مراکز داده هوش مصنوعی‌ند که مصرف انرژی بالایی دارند. در چنین شرایطی، اگر جهان وابستگی‌‌اش به انرژی خاورمیانه را کاهش دهد، آمریکا می‌تواند نقش مهم‌تری در بازار جهانی انرژی ایفا کند، زیرا ذخایر گسترده گاز طبیعی و ظرفیت صادراتی بالایی دارد.

در همین حال، برخی تغییرات اقتصادی از هم‌اکنون آغاز شده‌اند. امارات متحده عربی، دومین تولیدکننده بزرگ اوپک، اعلام کرده است از این سازمان خارج می‌شود، اقدامی که توان اوپک برای تعیین سهمیه تولید و کنترل قیمت‌ها را تضعیف می‌کند. هم‌زمان، صادرات فناوری خورشیدی، باتری و خودروهای برقی چین نیز به رکوردهای تازه‌ای رسیده است، که نشان‌دهنده تسریع گذار به انرژی‌های پاک است.

با این حال، همه پیامدهای این تحولات مثبت تلقی نمی‌شوند. برخی کارشناسان هشدار می‌دهند رژیم ایران ممکن است تندروتر شود و همچنان تهدیدی برای آمریکا، اسرائیل و متحدانشان باقی بماند. علاوه بر این، جمهوری اسلامی در طول جنگ نشان داد چگونه می‌توان از مسیرهای انرژی به‌عنوان اهرم فشار اقتصادی استفاده کرد، الگویی که ممکن است در آینده علیه خطوط لوله و مسیرهای دیگر نیز به کار گرفته شود.

از سوی دیگر، تضعیف اوپک می‌تواند هماهنگی جهانی در مقابله با بحران‌های انرژی آینده را دشوارتر کند. همچنین، حرکت به‌سوی انرژی‌های تجدیدپذیر ممکن است به صنعت نفت آمریکا، به‌ویژه حوزه پرمین در تگزاس، آسیب بزند و در صورت کاهش تقاضای جهانی نفت، قیمت‌ها حتی پایین‌تر از سطح پیش از جنگ سقوط کنند.