در دنیای مدرن، برای اینکه به کسی بگویید شما را آزرده کرده، یک راه کاملا قطعی وجود دارد. این کار پاشیدن نوشیدنی به صورت او یا کوبیدن پا به زمین و خطاب کردن او با نامهای زشت نیست. چنین بازیهای کودکانه و بیپردهای، صرفنظر از اینکه چقدر توجیهپذیر باشند، بهندرت تحمل میشوند. در عوض، باید کینهتوزی بچگانه خود را در پوشش امن فضای دیجیتال پنهان کنید که فقط یک کار باقی میماند: باید از دنبالکردن او را در شبکههای اجتماعی دست بکشید (او را آنفالو کنید).
ما این موضوع را در دنیای ستارهها مدام میبینیم. همین هفته، گزارشهایی منتشر شد مبنی بر اینکه ساندی رز، دختر ۱۷ ساله نیکول کیدمن، پدرش کیث اربن، را در اینستاگرام «آنفالو» کرده است. این اقدام پس از آن صورت گرفت که ادعاهایی مطرح شد مبنی بر اینکه روابط میان این هنرمند موسیقی و دو فرزندش (او یک دختر ۱۵ ساله به نام فیث هم با کیدمن دارد)، از زمانی که این زوج سال گذشته جدایی خود را اعلام کردند، دچار تنش شده است.
رسواییهای مشابه «آنفالو کردن» اوایل امسال خانواده بکام را نیز درگیر کرد. به طوری که رسانهها روی این موضوع تمرکز کردند که بروکلین بکام در اینستاگرام، کروز و رومئو، برادرانش، و همچنین دیوید و ویکتوریا، پدر و مادرش، را هم دنبال نمیکرد. این پیش از آن بود که فرزند بزرگ بکام با بیانیه انفجاری خود اینترنت را بترکاند. با توجه به آن اتهامات علیه اعضای خانوادهاش، اکنون کاملا روشن است که روابط از هر سمتی متشنج به نظر میرسد و به همین دلیل آنفالوهای گستردهای رخ داده است.
این امر ممکن است بهویژه برای کسانی که چندان در شبکههای اجتماعی فعال نیستند، بیاهمیت به نظر برسد. بالاخره، مگر دنبال نکردن و کردن افراد بخشی از رفتار عادی اینستاگرام نیست؟ آیا واقعا باید هر نوع معنایی به آن نسبت داده شود؟ آیا کمی خودمحورانه نیست که فکر کنید کسی شما را بهدلیل اینکه ازتان متنفر است، «آنفالو» کرده؟ شاید، اما همانطور که فهرست بلندبالای ستارههایی که این کار را انجام دادهاند، نشان میدهد، که اغلب هم به تیترهای خبری در سطح جهانی منجر میشود، بهویژه اگر پس از جدایی یا هر نوع اختلاف علنی باشد، این کار همچنان حاکی از وجود چیزی [در پس ماجرا] است.
دنبال نکردن همانطور که میبینید، عمیقتر از صرفا «مسدود کردن» (بلاک کردن) یک نفر است. پشت آن، یک سازوکار روانشناختی وجود دارد، دلیلی که باعث میشود بخواهید کسی همچنان بتواند پروفایل شما را ببیند، اما در عین حال بداند که شما انتخاب کردهاید با پروفایل او تعامل نداشته باشید. مگان دولی، کارشناس شبکههای اجتماعی در [شرکت بازاریابی عملکرد مبتنی بر دادهها] «تال ایجنسی» (TAL Agency)، توضیح میدهد: «آنفالو کردن این روزها این همه بار معنایی دارد، چون ما شبکههای اجتماعی را بهعنوان نشانهای عمومی از وفاداری میبینیم.»
اینکه کجا «آنفالو» میکنید، هم اهمیت دارد: برای مثال، لغو اشتراک از «ساباستک» [Substack/ یک پلتفرم خبرنامه الکترونیک و وبلاگنویسی] یک نفر قرار نیست همان تاثیری را داشته باشد که دنبال نکردنش در ایکس [ X/ توییتر سابق] دارد. مگان دولی، کارشناس شبکههای اجتماعی در تال ایجنسی، اضافه میکند: «وقتی پای پلتفرمی مانند اینستاگرام در میان باشد، جایی که مطالب بسیار شخصی به نظر میرسند، دنبال کردن یک نفر، دیگر یک عمل منفعلانه نیست، بلکه بهعنوان نشانهای از تایید و حتی همراستایی تفسیر میشود. بنابراین وقتی این ارتباط حذف میشود، افراد صرفا نمیگویند 'نمیخواهم مطالب تو را ببینم'، بلکه در واقع این ارتباط را به صورت علنی پس میگیرند.»
بخشی از مشکل این است که به نظر میرسد برای یک وضعیت پیچیده و بینابینی هیچ فضایی وجود ندارد؛ حالتی که در آن بتوانید همچنان کسی را دنبال کنید اما تعامل با محتوای او را متوقف کنید. بله، میتوانید کسی را «خاموش» (میوت یا بیصدا) کنید که در اصل به این معنا است که دیگر استوریها یا مطالب او را در اینستاگرام مشاهده نخواهید کرد، اما این کار تاثیری مشابه دنبال نکردن دارد، زیرا کاربر اغلب میتواند متوجه شود چه زمانی کسی او را خاموش کرده است، چون نام او هنگام بررسی اینکه چه کسانی استوریهایش را دیدهاند، دیگر ظاهر نمیشود.
برای یک چهره سرشناس، فهرست دنبالشوندگان مانند یک فهرست قابلمشاهده از وابستگیها و تاییدهای ضمنی عمل میکند، حتی اگر نیت اولیه [از دنبال کردن] همینطوری بدون قصد خاصی بوده باشد
جف شرمن، بنیانگذار تاپ مارکتینگ ایجنسی
دولی میگوید: «ما همچنین آن وضعیت بینابینی غیرعلنی را که قبلا در روابط، حتی روابط آنلاین، وجود داشت، از دست دادهایم. نگاهها همیشه روی شبکههای اجتماعی است، بنابراین دیگر نمیتوانید بهسادگی 'کمکم محو شوید'. یا در جمع مخاطبان یک نفر حضور دارید، یا ندارید. این موضوع میتواند باعث شود آنفالو کردن حتی ناگهانیتر و عمدیتر به نظر برسد، حتی اگر صرفا بحث تعیین مرزها یا مرتبسازی جریان محتوا (فید یا خبرمایه) باشد.»
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
تمام اینها ما را وادار میکند کمی بیش از حد در چیزها معنیتراشی کنیم، به شکلی که میتواند به سلامت روان ما نیز آسیب بزند. با این حال، اگر متوجه شویم کسی که فکر میکردیم رابطه خوبی با او داریم، مثل یک دوست یا یکی از اعضای خانواده، ما را «آنفالو» کرده است، دیگر چگونه باید آن را تفسیر کنیم؟ الا، ۲۳ ساله، میگوید: «آنفالو کردن یک نفر به او میگوید که دیگر شما یا زندگیتان را جالب نمیداند و اینکه شما اصلا هیچ نقش مثبتی در آن ندارید. تصور کنید یک اعلان (نوتیفیکیشن) روی گوشیتان میگیرید که میگوید استیسی آنقدر به کاری که با زندگیات میکنی، بیعلاقه است که تو را آنفالو کرده است. این اوج ماجرا است.»
با وجود اینکه این یک تعامل آنلاین است، روانشناسان میگویند این رفتار میتواند دستکم در سطح احساسی، همان تاثیر رفتارهای خارج از اینترنت (آفلاین) را داشته باشد. کلر لاو، رواندرمانگر، میگوید: «آنفالو کردن همچنین میتواند بهعنوان نوعی طردشدگی جزئی در نظر گرفته شود. انسانها واکنشهای بسیار شدیدی به طرد اجتماعی دارند و چیزهای ظریفی مانند آنفالو شدن میتواند چنین واکنشی را برانگیزد؛ واکنشی قابلمقایسه با طردهای واقعی. علاوه بر این، کنار گذاشته شدن از شبکههای اجتماعی گاهی میتواند واکنشی شدیدتر از موقعیتهای واقعی برانگیزد، زیرا در فضایی عمومی رخ میدهد.»
برای ستارهها، با توجه به اینکه پلتفرمهای آنها بسیار بیشتر در معرض دید قرار دارد، این موضوع کاملا متفاوت است. افرادی وجود دارند که شغل واقعیشان این است که در هر لحظه بررسی کنند حساب یک ستاره چه کسانی را دنبال میکند و چه کسانی را دنبال نمیکند. همچنین اینکه یک ستاره چه کسی را دنبال میکند، به شکلی اهمیت دارد که برای بقیه ما اصلا ندارد. جف شرمن، بنیانگذار تاپ مارکتینگ ایجنسی، توضیح میدهد: «برای یک فرد شناختهشده، فهرست دنبالشوندگان مانند یک فهرست قابلمشاهده از وابستگیها و تاییدهای ضمنی عمل میکند، حتی اگر نیت [او از دنبال کردن] صرفا همینطوری [بدون قصد خاصی] بوده باشد. وقتی این ارتباط از بین میرود، مخاطبان و رسانهها همیشه آن را بهعنوان شفافترین نشانه فاصله تفسیر میکنند؛ تصمیمی برای کنار کشیدن از ارتباط، نه صرفا مرتبسازی محتوا».
البته به همین دلیل است که «آنفالو» تا این حد مهم تلقی میشود. دولی هشدار میدهد: «در مورد افراد شناختهشده، حتی کوچکترین اقدام دیجیتال بیشازحد تحلیل میشود. تغییر در فهرست دنبالشوندگان به دستمایه تفسیر و روایت تبدیل میشود، زیرا مخاطبان عادت داده شدهاند که رفتار ما در شبکههای اجتماعی را بهعنوان نمایندهای از پویاییها [و تحولات] واقعی زندگی در نظر بگیرند. وقتی از این زاویه نگاه کنید، خصومت در خود آنفالو نیست، بلکه در این است که توجه در شبکههای اجتماعی تا چه حد شفاف و نمادین شده است.»
این همچنین راهی برای ارسال پیام به پایگاه طرفداران یک ستاره است. بیشتر ستارههای طرازاول میدانند وقتی پای رفتار در فضای مجازی (آنلاین) در میان است، چه کاری انجام میدهند. اگر کسی را «آنفالو» کنند، تقریبا میتوان مطمئن بود که کاملا آگاهاند که طرفداران و جامعه آنلاین آن را خواهند دید و به این ترتیب به آنها کمک میکند هر روایتی را که در هر لحظه مایل به پیش بردن آناند، تقویت کنند.
پل مککنزیــکامینز، مشاور مدیریت شهرت و نمانامسازی شخصی (Personal Branding)، میگوید: «از منظر مدیریت شهرت و نمانامسازی شخصی، آنفالو کردن یک نفر در اینستاگرام را برخی اغلب بهعنوان آشکارترین اقدام خصمانه دیجیتال میبینند، زیرا عمومی است، نمادین است و بهراحتی میتواند به مثابه طرد تفسیر شود.»
«در دورهای با حساسیت بیشتر که در آن، روابط بیشازپیش بهصورت آنلاین برای مخاطبان به نمایش گذاشته میشوند، نه بهصورت فردی، دنبال کردن (فالو کردن) به معنای تایید، دسترسی و همراستایی است، در حالی که آنفالو کردن نشاندهنده پسگرفتن هر سه است.» این موضوع بهویژه برای خانوادههای بسیارمطرحی مانند بکامها صادق است که، به گفته مککنزی-کامینز، «به نظر میرسد این کار را در میانه تنشهای گزارششده و جاری انجام میدهند که همین موضوع بهسادگی به آتش رسانهها هیزم بیشتری اضافه میکند.»
خیلی سادهتر بود اگر هیچکدام از ما مجبور نبودیم به هیچیک از اینها فکر کنیم. چه میشد اگر در دنیایی زندگی میکردیم که به این حجم از اطلاعات بیقاعده درباره یکدیگر دسترسی نداشتیم، چه اینکه یک نفر چه کسی را آنلاین دنبال میکند، چه کسانی او را دنبال میکنند، یا چه نوع محتوای طنز گربهای (cat memes) را ترجیح میدهد. اما افسوس جامعهای که در آن زندگی میکنیم اینگونه نیست. بنابراین چه کسی میتواند ما را بابت اینکه از چیزهایی که ظاهرا بیمعنا هستند معنا استخراج میکنیم و از این وسواس به شبکههای اجتماعی به نفع خود استفاده میکنیم، سرزنش کند؟ پس، خطاب به دختر نوجوان نیکول کیدمن، بله، درک میکنم. بالاخره، اگر نمیتوانی آنها را شکست بدهی… .
[توضیح: در این بخش، نویسنده جمله را عمدا نیمهکاره گذاشته تا لحن طنزآمیز و کنایهآمیز حفظ شود. اشاره به این ضربالمثل انگلیسی است که اگر نمیتوانی شکستشان بدهی، به آنها بپیوند. منظورش این است وقتی نشود از فرهنگ وسواسگونه شبکههای اجتماعی فرار کرد، آدم خودش هم وارد همان بازی میشود و از آن به نفع خود استفاده میکند]
© The Independent
