محمد شریف‌الله، از اعضای شاخه خراسان گروه دولت اسلامی (داعش) و از متهمان طراحی حمله مرگبار ۲۶ اوت ۲۰۲۱ به فرودگاه کابل، روز دوشنبه ۳۱ فروردین (۲۰ آوریل) در دادگاه فدرال ایالت ویرجینیا محاکمه شد. صورت اثبات اتهامات، او احتمالا به حبس ابد محکوم می‌شود.

رسانه‌های آمریکایی گزارش داده‌اند که محمد شریف‌الله به ارائه حمایت مادی و فراهم کردن منابع برای داعش در حمله به فرودگاه کابل متهم است. روند استماع اظهارات ابتدایی متهم و شهادت شاهدان در حضور هیئت منصفه دادگاه فدرال ویرجینیا انجام شد. محمد شریف‌الله که به نام «جعفر» نیز شناخته می‌شود، اتهامات وارده را رد کرد و خود را «بی‌گناه» دانست. 

حمله انتحاری به فرودگاه کابل در زمانی رخ داد که روند خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان به‌شکلی آشفته در جریان بود. در پی این حمله مرگبار، بیش از ۱۸۰ نفر، از جمله ۱۳ سرباز آمریکایی، کشته شدند.

نیروهای آمریکایی و سایر نیروهای ائتلاف در روز ۲۶ اوت ۲۰۲۱، در حال اجرای عملیات تخلیه در فرودگاه بین‌المللی حامد کرزی کابل بودند و خروجی «ابی گیت» هم نقطه اصلی این عملیات بود. در آن زمان، هزاران غیرنظامی هم که از بازگشت طالبان به قدرت بیم داشتند، برای خروج از افغانستان در فرودگاه تجمع کرده بودند و وضعیت امنیتی به‌‌شدت متشنج بود. در چنین شرایطی، یکی از اعضای داعش خراسان به نام عبدالرحمن لوگری حوالی عصر همان روز، بمب همراه خود را در نزدیکی این خروجی و در میان جمعیت منفجر کرد. 

دادستان‌ها اعلام کرده‌اند که شریف‌الله در جریان بازجویی‌های اداره تحقیقات فدرال آمریکا (اف‌بی‌آی) اعتراف کرده که در تدارک این حمله نقش داشته، از جمله اینکه مسیر عبور عامل انتحاری داعش در نزدیکی فرودگاه کابل را مشخص کرده است. دادستان‌ها افزودند که شریف‌الله مسیر را از نظر وضعیت حضور نیروهای امنیتی و ایست‌بازرسی آمریکایی‌ها یا طالبان بررسی کرد و پس از ارزیابی شرایط، به داعش خراسان اطلاع داد که «مسیر امن است و مهاجم شناسایی نخواهد شد». 

بر اساس اسناد ارائه‌‌شده به دادگاه فدرال، شریف‌الله تا دو هفته پیش از این حمله، در زندان بود و پس از آزادی، به شاخه خراسان داعش پیوست. پس از پیوستن به این گروه، یک موتورسیکلت و یک تلفن همراه هم در اختیارش قرار داده شد. 

در پی سقوط پی‌درپی استان‌ها در سراسر افغانستان و در نهایت کابل در سال ۲۰۲۱، طالبان شمار زیادی از زندانیان را آزاد کردند که در میان آن‌ها فرماندهان و جنگجویان داعش نیز حضور داشتند.

در ادامه روند محاکمه، جان گیبس، معاون دادستان ایالات متحده در ویرجینیا، گفت که شریف‌الله پس از بازداشت با مقام‌های آمریکایی همکاری کرد و در پنج مصاحبه با اف‌بی‌آی شرکت داشت که دو مورد در پاکستان، دو مورد طی پرواز از خاورمیانه به آمریکا و یک مورد نیز در داخل ایالات متحده انجام شد. او افزود: «شما سخنان او را خواهید شنید و شواهد زیادی از گناهکاری او را خواهید دید.» 

در مقابل، جرمی کامنز، وکیل مدافع متهم، استدلال کرد که ایالات متحده فردی اشتباهی را متهم کرده و اعتراف‌های شریف‌الله تحت فشار اخذ شده است. او گفت: «این مرد، محمد شریف‌الله، هیچ ارتباطی با این حمله ندارد. پرسش اصلی در این پرونده این نیست که چه اتفاقی افتاده، بلکه این است که چه کسی مسئول است.» 

وکیل مدافع شریف‌الله در جلسه دادگاه تلاش کرد مسئولیت این حمله را متوجه طالبان کند و استدلال کرد که در زمان وقوع این رویداد، این گروه کنترل افغانستان را در اختیار داشت. 

طالبان آوریل ۲۰۲۳ ادعا کردند یکی از رهبران ارشد داعش خراسان را که سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا او را صادرکننده مجوز حمله به «ابی گیت» می‌دانند، کشته‌اند. دولت جو بایدن این خبر را تایید کرد، اما هویت این فرد را اعلام نکرد. 

این تحولات در شرایطی دنبال می‌شود که نحوه خروج نیروهای ایالات متحده از افغانستان و حمله انتحاری فرودگاه کابل همچنان یکی از محورهای اصلی انتقاد از جو بایدن، رئیس‌‌جمهوری پیشین آمریکا، است و بحث‌ها درباره نحوه این خروج و پیامدهای آن ادامه دارد.