پس از دو ماه بسته ماندن مسیرهای مواصلاتی میان شهرستانهای کامدیش و برگمتال استان نورستان و شهرستان ناری استان کنر در پی درگیری نظامی میان طالبان و ارتش پاکستان، بزرگان قومی افغانستان و پاکستان در دو سوی مرز روز دوشنبه یک نشست صلح برگزار و توافق کردند که مانع تداوم این وضعیت شوند و راهها را باز کنند، زیرا وضعیت پیشآمده به کمبود شدید مواد غذایی و دارو در این مناطق منجر شده و جان سکنه را به خطر انداخته است.
درگیری میان طالبان و ارتش پاکستان در شش ماه گذشته به اقتصاد ناپایدار افغانستان و زندگی روزمره مردم آسیبهای گستردهای وارد کرده است. افزون بر کشته شدن صدها غیرنظامی در شهرهای کابل، قندهار، کنر، ننگرهار و برخی مناطق مرزی در حملات هوایی ارتش پاکستان، شهرستانهای کامدیش و برگمتال استان نورستان و شهرستان ناری استان کنر در امتداد مرز با پاکستان، نزدیک به دو ماه است که از نظر اقتصادی در محاصره شدید قرار دارند و مردم با کمبود غذا و دارو روبرو شدهاند.
متن توافقنامه بزرگان قومی در نورستان افغانستان و چترال پاکستان
نظامیان پاکستانی جادههای ورودی این شهرستانهای کوهستانی مستقر در امتداد مرز را بستهاند و به هیچکس اجازه عبور نمیدهند.
یکی از متنفذان قومی نورستان مقیم کابل که با خانواده و دوستانش در کامدیش در تماس است، به شرط محفوظ ماندن نامش، به ایندیپندنت فارسی گفت طالبان کنترل بخشهایی از شهرستانهای مرزی از جمله کامدیش، برگمتال و ناری، را از دست دادهاند و نمیتوانند نظامیان ارتش پاکستان را از این مناطق دور کنند.
به گفته این منبع، پس از درگیریهای سنگین در اواخر فوریه، طالبان از بسیاری از پاسگاههای مرزی خود عقبنشینی کردند و این مناطق اکنون در کنترل ارتش پاکستان است. این منبع افزود که ارتش پاکستان هرازگاه روستاهای این شهرستانها را با موشک و سلاحهای سنگین هدف قرار میدهد و مانع تردد مردم میشود.
این متنفذ قومی تاکید کرد که وضعیت ساکنان شهرستانهای کامدیش و برگمتال، در پی مسدود ماندن راههای مواصلاتی به مدت بیش از دو ماه، بهشدت وخیم شده است و آنها با کمبود شدید مواد غذایی و دارو روبرو هستند و کودکان، سالمندان و زنان باردار بیشترین آسیب را دیدهاند.
به گفته این منبع، نیروهای پاکستانی در نقاط مرتفع مستقرند و مسیرهای رفتوآمد را زیر آتش سلاحهای سنگین قرار دادهاند و تحت کنترل دارند. حتی در جریان آتشبس عید فطر نیز گزارش شد که یک پزشک زن و فرزندش هنگام عبور از مسیر هدف تیراندازی قرار گرفتند و جان باختند.
در همین حال، گزارش صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) نشان میدهد که از اواخر فوریه ۲۰۲۶ تاکنون، علاوه بر آوارگی اجباری ساکنان مناطق درگیری، زیرساختهای حیاتی هم در این مناطق آسیب دیده و خدمات ضروری مختل شده است. بر اساس این گزارش، اماکن غیرنظامی مانند بیمارستانها، بازارها و انبارهای سوخت در جریان درگیری آسیب دیدند و دستکم ۲۵ مرکز درمانی و ۴۱ مدرسه تعطیل شدند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
در گزارش یونیسف، درباره محدودیتهای شدید در شهرستانهای برگمتال و کامدیش استان نورستان آمده که نزدیک به ۱۰۰ هزار نفر از دسترسی به کمکها، بازارها و خدمات درمانی محروم شدهاند و ناامنی مداوم و درگیریهای مرزی مسیرهای حیاتی را بسته و به کمبود مواد غذایی و تجهیزات درمانی انجامیده است.
اینک توافق آتشبس که بزرگان قومی نهایی کردهاند، امیدها به کاهش تنش و دسترسی مردم به امکانات ابتدایی مانند دارو را افزایش داده است.
در نامهای که با امضای بزرگان قومی نورستان منتشر شد، آمده که با بزرگان قومی در چترال پاکستان، در امتداد مرز با نورستان، توافق شده است نظامیان پاکستانی و نیروهای طالبان هر یک در مواضع خود باقی بمانند، اما از تیراندازی خودداری کنند.
در این نامه پنجمادهای که به زبان پشتو نوشته شد، تاکید شده است که در صورت بروز مشکل، بزرگان قومی بار دیگر برای جلوگیری از درگیری راهحل خواهند یافت.
جنگافروزی طالبان و «جنگ علنی پاکستان»
ارتش پاکستان بمباران اهداف عمدتا غیرنظامی در شهرهای کابل، قندهار، کنر و برخی دیگر از استانهای افغانستان را از اکتبر ۲۰۲۵ آغاز کرد. هرچند پیشتر نیز اهدافی در امتداد مرز دو کشور بمباران شده بود، جنگندههای ارتش پاکستان در اوایل اکتبر برای نخستین بار وارد حریم هوایی کابل شدند.
این درگیری باعث شد صدها جنگجوی طالبان به پاسگاههای مرزی پاکستان یورش ببرند.
مقامهای پاکستانی ادعا میکنند که طالبان به هزاران تن از اعضای تحریک طالبان پاکستانی و ارتش آزادیبخش بلوچستان در خاک افغانستان پناه دادهاند و از این گروهها حمایت میکنند. خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، بارها طالبان را دستنشانده هند خوانده و مدعی شده است که هند از طریق این گروهها قصد آسیب رساندن به پاکستان را دارد.
خواجه آصف اواخر فوریه، همزمان با تشدید درگیریهای مرزی، اعلام کرد که کاسه صبر پاکستان لبریز و «جنگ علنی» این کشور با طالبان آغاز شده است. آصف تهدید کرد که این جنگ تا رسیدن پاکستان به اهدافش که نابودی پناهگاههای گروههای تروریستی در خاک افغانستان است، ادامه خواهد یافت.
با تشدید درگیریها، مقامهای عربستان سعودی، ترکیه، قطر، امارات متحده عربی و چین برای میانجیگری میان طالبان افغانستان و پاکستان تلاش کردند و چندین دور مذاکره نیز در دوحه، استانبول، جده و چین برگزار شد، اما میان دو طرف توافق پایداری شکل نگرفت.
در دو ماه گذشته، فعالان مدنی اهل نورستان در خارج از افغانستان با انتشار پیامهایی، تلاش کردند برای رفع محدودیتها و بازگشایی مسیرهای مواصلاتی کامدیش و برگمتال اقدام کنند، اما طالبان از انتشار خبرها در این زمینه جلوگیری کردند و مدعی شدند که مردم مشکلی ندارند و همه مناطق در کنترل این گروه است.
قاری زینالعابدین عابد، استاندار طالبان در نورستان، نیز یکشنبه گذشته در سفر به شهرستان کامدیش مدعی شد که مشکلات مردم را برطرف میکند. در ویدیویی که طالبان منتشر کردند، او در حال توزیع پول نقد به ساکنان دیده میشود.
در عین حال، اعضای طالبان در شبکههای اجتماعی محتوای تبلیغاتی مربوط به تحریک طالبان پاکستانی و ارتش آزادیبخش بلوچستان را بهطور گسترده بازنشر میکنند.
طالبان که در توافقنامه دوحه در فوریه ۲۰۲۰ با ایالات متحده تعهد کرده بودند رابطه خود را با گروههای تروریستی خارجی قطع کنند، همچنان به پناه دادن، حمایت و تجهیز این گروهها ادامه دادهاند. گزارشهای کمیته نظارت بر تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل متحد در پنج سال گذشته نیز نشان میدهد که القاعده، تحریک طالبان پاکستان، جماعت انصارالله تاجیکستان، حزب اسلامی ترکستان و چندین گروه دیگر در افغانستان حضور دارند و از چتر امنیتی طالبان بهره میبرند.
