گزارشهای رسیده به ایندیپندنت فارسی از تهران در روز سهشنبه ۲۵ فروردین نشان میدهد دستگاههای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی در هفتههای اخیر، شماری از دختران بازداشتشده در اعتراضهای دیماه ۱۴۰۴ و ماههای پس از آن را تحت فشار قرار دادهاند تا در تجمعهای شبانه حامیان حکومت شرکت کنند؛ اقدامی که به نظر میرسد با هدف تولید روایتهای تبلیغاتی در داخل و خارج از ایران انجام میشود.
بر اساس این گزارشها، به بسیاری از این دختران گفته شده است که در صورت حضور در این تجمعها، پروندههای قضاییشان مختومه خواهد شد یا از صدور حکم زندان برای آنها صرفنظر میشود. در مقابل، امتناع از همکاری میتواند به تشدید فشارها، ادامه بازداشت یا صدور احکام سنگینتر برای آنان و حتی اعضای خانوادهشان منجر شود.
دو زن جوان در تهران که در هفتههای اخیر مجبور به حضور در این تجمعها شدهاند، در گفتگو با ایندیپندنت فارسی، جزئیاتی از این روند را شرح دادند. هر دو به دلیل نگرانی از بازداشت مجدد، خواستهاند ناشناس بمانند.
یکی از این زنان که ۳۰ سال دارد و در جریان اعتراضهای روز ۱۹ دی در حمایت از فراخوان عمومی شاهزاده رضا پهلوی بازداشت شد، میگوید: «چندین مرتبه با من و مادرم تماس گرفتند و گفتند اگر همکاری کنی، پروندهات را میبندیم. گفتند فقط باید چند شب در تجمعها شرکت کنی، پرچم دست بگیری و شعار بدهی. حتی گفتند لازم نیست روسری سر کنی. برای خودشان مهم بود که ما بدون حجاب باشیم. حالا که تصاویر مصاحبهام را در شبکههای اجتماعی و رسانههای حکومتی میبینم، از خودم متنفر شدهام.»
او با تاکید بر اینکه «تمامی این افراد بهطور هدایتشده در تجمعهای شبانه حضور دارند»، افزود: «مثلا شب اول حضورم و قبل از شروع مراسم، یکی از بازجوها با ما تماس گرفت و گفت کجا بایستیم، با کدام خبرنگارها صحبت کنیم، یا از کدام مامور بسیجی پرچم و عکس علی خامنهای و مجتبی خامنهای را بگیریم. همهچیز کاملا کنترلشده بود. گفتند اگر حضور پیدا نکنم، خودم و اعضای خانوادهام را هم بازداشت میکنند و هر بلایی بخواهند بر سرمان میآورند. بیشتر از خودم، نگران امنیت خانوادهام بودم و به همین دلیل مجبور شدم.»
دختر جوان ۲۴ ساله دیگری نیز روایت مشابهی دارد. او که به دلیل اعتراض به جمهوری اسلامی در خیابانهای تهران به مدت دو ماه بازداشت بود، میگوید: «قاضی پرونده و بازجویم به من و اعضای خانوادهام کاملا صریح گفتند اگر نیایی، حکم زندانت را اجرا میکنیم. ترسیدم و به همراه اعضای خانوادهام رفتم، ولی حس خیلی بدی داشتم. ما را جلو دوربینها میبردند. بعضی از دخترها عمدا بدون روسری بودند، چون ازشان خواسته بودند. هدفشان این بود که نشان بدهند حتی دخترهای بیحجاب هم طرفدار حکومتاند.»
به گفته این زن، در برخی موارد از شرکتکنندگان خواسته میشد شعارهایی با مضامین «وطنپرستانه» سر دهند: «میخواستند اینطور القا کنند که ما با وجود اعتراض به نظام، حالا برای دفاع از ایران در این جنگ به خیابان آمدهایم. در حالی که پس از مراسم، وقتی با چند دختر بدون حجاب دیگر حرف زدم، فهمیدم آنها نیز مثل من به اجبار و از ترس بازداشت آنجا آمدهاند. چون مثلا به یک دختر دیگر گفته بودند اگر در این تجمعات شرکت نکند، حکم اعدامش را صادر میکنند.»
این روایتها در حالی مطرح میشود که طی هفتههای اخیر، رسانههای حکومتی در ایران بارها از تجمعهای شبانه در تهران و برخی شهرهای دیگر تصاویری منتشر کردهاند که در آنها، زنان بدون حجاب نیز دیده میشود. با این حال، گزارشهای دریافتی از داخل ایران نشان میدهد که این حضور در بسیاری از موارد نه از سر انتخاب، بلکه نتیجه فشارهای امنیتی و قضایی است. منابع آگاه میگویند این اقدام بخشی از تلاشهای گستردهتر برای مدیریت روایتهای رسانهای در شرایط جنگی و کاهش فشارهای بینالمللی است.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
جمهوری اسلامی در وادار کردن مردم به انجام دادن اقدامهای تبلیغاتی، از اعترافهای اجباری در تلویزیون گرفته تا حضور اجباری در تجمعهای حکومتی سابقه طولانی دارد. در بسیاری از موارد، بازداشتشدگان در ازای وعدههایی مانند کاهش مدت حکم یا آزادی موقت، به همکاری با نهادهای امنیتی ترغیب یا مجبور شدهاند.
آنچه در این میان توجه بسیاری از ناظران را جلب کرده، رویکرد متناقض حکومت در قبال مسئله حجاب اجباری است. در حالی که در شرایط عادی، زنان به دلیل نداشتن حجاب اجباری با آزارهای خیابانی، بازداشت، جریمه یا محرومیتهای اجتماعی مواجه میشوند، در دورههای بحرانی مانند جنگ یا تنشهای شدید، این محدودیتها بهطور موقت کاهش مییابند یا نادیده گرفته میشود.
یک کنشگر حوزه زنان در تهران دراینباره به ایندیپندنت فارسی میگوید: «هر وقت در تنگنا قرار میگیرند، ناگهان بیحجابی دیگر مسئله نیست و حتی از آن استفاده تبلیغاتی میکنند، ولی به محض اینکه شرایط عادی شود، دوباره همان برخوردهای قبلی برمیگردد.»
طی یک سال گذشته گزارشهای متعددی از پلمب کافهها و رستورانها در تهران و دیگر شهرها بهدلیل حضور زنان بدون حجاب منتشر شده است. از برخوردهای خیابانی، بازداشت و آزار زنان به دلیل رعایت نکردن حجاب اجباری، هم ویدیوها و تصاویر متعددی در شبکههای اجتماعی وجود دارد.
در چنین شرایطی، روایت دخترانی که به گفته خود تحت فشار، مجبور به حضور در تجمعهای حکومتی شدهاند، تصویری متفاوت از نمایش رسانههای رسمی ارائه و نشان میدهد که در پشت صحنه برخی از این تجمعها، نه همبستگی داوطلبانه بلکه شبکهای از فشار، تهدید و اجبار قرار دارد.
شواهد موجود نشان میدهد که استفاده ابزاری و اعترافگیریهای اجباری از زنانی که پیشتر به دلیل اعتراض به سیاستهای حکومت بازداشت شدهاند، به بخشی از تلاشهای گستردهتر برای بازسازی چهره داخلی و بینالمللی جمهوری اسلامی در شرایط آتشبس موقت در جنگ تبدیل شده است.

