شاهزاده رضا پهلوی، روز دوشنبه ۲۴ فروردین (۱۳ آوریل) در سخنرانیاش در پارلمان سوئد در استکهلم از دولتهای اروپایی خواست از عادیسازی روابط یا مشروعیتبخشی به جمهوری اسلامی دست بردارند و به جای آن، در کنار مردم ایران بایستند. او در این سخنرانی که به دعوت نمایندگانی از احزاب دموکراتمسیحی و دموکراتهای سوئد انجام شد، گفت آنچه امروز در ایران جریان دارد «نه یک اختلاف سیاسی معمول، بلکه یک رویارویی ملی میان یک تمدن و رژیمی است که نزدیک به نیم قرن آن را اشغال کرده است.»
شاهزاده رضا پهلوی در آغاز سخنانش گفت که اعتراضهای جاری در ایران تنها یک جنبش اعتراضی نیست، بلکه یک گسست تاریخی و مبارزه با اشغال است.
او گفت: «نبرد امروز در کشور من، نبرد میان اصلاحطلب و تندرو نیست؛ نبرد میان اشغال و رهایی است.» او همچنین این حرکت را «عمیقترین خیزش در ایران از ۱۳۵۷» خواند و گفت که کارگران، دانشجویان، زنان، اقوام و حتی بخشهایی از دستگاه حکومتی در این روند به هم رسیدهاند.
شاهزاده رضا پهلوی پیش از این نیز در مصاحبهها و نشستهای دیگرش، «تغییر رژیم» را تنها راهحل پایدار برای بحران ایران دانسته بود.
بخش مهمی از سخنرانی او به سرکوب داخلی در ایران اختصاص داشت. شاهزاده رضا پهلوی با اشاره به قطع اینترنت و کشتار معترضان در خیزش ملی دیماه ۱۴۰۴ گفت:
«در فقدان مشروعیت، قدرت شروع به فروریختن میکند. رژیم این را میفهمد؛ و دقیقا به همین دلیل است که صداها را خاموش میکند، اینترنت را قطع میکند و سلاحهایش را به سوی شهروندان بیدفاع میگیرد.
و بهای این ایستادگی، هولناک بوده است؛ بهایی که اقتضا میکند این مجلس شریف شاهد آن باشد. مردان و زنان در خیابانها و در خانههایشان سلاخی میشوند. بیش از ۴۰ هزار ایرانی تنها در طول یک هفته قتلعام شدند. ماموران رژیم، معترضان زخمی را در بیمارستانها تعقیب کردند و با خونسردی کشتند. اجساد با کامیونهای حمل زباله جمعآوری میشد. خانوادهها مجبور بودند در میان ردیفهایی از کیسههای بینامونشان حامل جنازه، به دنبال عزیزانشان بگردند.»
او با اشاره به موضوع آتشبس کنونی هم گفت:
«رسانهها امروز از آتشبس حرف میزنند؛ کدام آتشبس؟ در جنگ جمهوری اسلامی علیه مردم ایران هرگز آتشبسی وجود نداشته است.»
شاهزاده رضا پهلوی در ادامه، به صورت مستقیم اروپا و بهویژه سوئد را خطاب قرار داد و از آنچه «ناتوانی اروپا در دیدن واقعیت خیابانهای ایران» نامید، انتقاد کرد. او گفت: «از شتاب برای تعامل با این رژیم جنایتکار ناامیدم، هرچند غافلگیر نشدهام.» او استدلال کرد که اروپا در پروندههایی مانند آفریقای جنوبی، لهستان و اوکراین در کنار ارزشهای دموکراتیک ایستاده، اما در قبال ایران رفتاری دوپهلو داشته است. در یکی از صریحترین فرازهای سخنانش شاهزاده این سوال را مطرح کرد: «چرا ایران باید متفاوت باشد؟ آیا حقوق بشر ایرانیان کماهمیتتر است؟ آیا جان آنها ارزش کمتری دارد؟»
یکی دیگر از محورهای اصلی سخنرانی، تهدیدهای امنیتی جمهوری اسلامی در خاک سوئد بود. شاهزاده رضا پهلوی گفت ماجرا دیگر صرفا رویداد «ژئوپلیتیکی در دوردست» نیست، بلکه «وضعیتی اضطراری برای امنیت در خاک سوئد» است. او با استناد به ارزیابیهای رسمی نهاد امنیتی سوئد، گفت جمهوری اسلامی از طریق شبکههای تبهکار نیابتی در این کشور عمل میکند و این شبکهها یهودیان، مخالفان ایرانی و حتی شهروندان سوئدی را هدف ارعاب و خشونت قرار میدهند.
این بخش از سخنان شاهزاده مبتنی بر ارزیابی رسمی سازمان امنیت سوئد، ساپو (SÄPO)، بود. این نهاد در گزارش سالانه خود در ماه مارس هشدار داده بود که جنگ ایران سطح تهدیدها علیه سوئد را افزایش داده و ایران همچنان یکی از تهدیدهای اصلی امنیتی برای این کشور محسوب میشود.
او در همین چارچوب، به پرونده حمید نوری و نیز وضعیت احمدرضا جلالی پرداخت. شاهزاده رضا پهلوی گفت سوئد با محاکمه حمید نوری به اتهام جنایت علیه بشریت، یک سابقه تاریخی مهم ایجاد کرد، اما سپس او را به تهران بازگرداند؛ اقدامی که به گفته او رژیم را در گروگانگیری و باجخواهی بیشتر جسورتر کرد.
این اشاره، به مبادله زندانیان میان ایران و سوئد در خرداد ۱۴۰۳ برمیگردد؛ زمانی که سوئد حمید نوری را آزاد کرد و در مقابل، دو شهروند سوئدی آزاد شدند، در حالی که احمدرضا جلالی زیر حکم اعدام در ایران باقی ماند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
شاهزاده رضا پهلوی سپس تهدید جمهوری اسلامی و تهدید روسیه برای اروپا را در پیوند با یکدیگر دانست. او یادآور شد که سوئد بهدلیل جنگ روسیه علیه اوکراین به ناتو پیوست و افزود جمهوری اسلامی نیز در این جنگ یک بازیگر حاشیهای نیست، بلکه با ارسال پهپاد و فناوری موشکی به مسکو، عملا در ماشین جنگی روسیه سهیم بوده است.
او گفت تهدید روسیه برای اروپا و تهدید جمهوری اسلامی «دو مسئله جداگانه نیستند، بلکه دو نمود یک چالش واحداند.»
در بخش دیگری از سخنرانی، شاهزاده تصویری از ایران پس از جمهوری اسلامی ترسیم کرد. شاهزاده رضا پهلوی گفت یک ایران دموکراتیک میتواند شبکههای نیابتی جمهوری اسلامی در اروپا را برچیند، به دیپلماسی گروگانگیری پایان دهد، با غرب در حوزه اطلاعاتی و حاکمیت قانون همکاری کند، پشتیبانی از ماشین جنگی روسیه را متوقف سازد و حتی برای دههها به تامین انرژی اروپا کمک کند.
او همچنین از ظرفیت شرکتها و صنایع سوئدی، از فناوری اطلاعات تا صنایع دفاعی و مهندسی، بهعنوان حوزههای ممکن همکاری با ایران آینده نام برد.
او در همین چارچوب گفت خود را نه «مدعی قدرت»، بلکه چهرهای ملی برای تسهیل انتقال آرام به حکومت دموکراتیک میداند.
شاهزاده رضا پهلوی با اشاره به «پروژه شکوفایی ایران» گفت همراه با اقتصاددانان، حقوقدانان، متخصصان امنیتی و فعالان جامعه مدنی، چارچوبهایی برای دوران گذار تدوین شده و «طرحی» برای جلوگیری از بیثباتی و تضمین تداوم نهادها پس از سقوط جمهوری اسلامی وجود دارد.
جمعبندی سیاسی سخنرانی شاهزاده رضا پهلوی در پارلمان سويد این بود که مردم ایران از جهان نمیخواهند انقلابشان را به جای آنها پیش ببرد، بلکه فقط میخواهند دولتهای دموکراتیک به سرکوبگران مشروعیت ندهند، آنها را تقویت نکنند، از پناهجویان و مخالفان محافظت کنند و برای روز آزادی ایران آماده باشند.
او در پایان، خطاب به سیاستمداران سوئدی و اروپایی گفت: «در برخی لحظههای تاریخ، بیطرفی یک موضع نیست؛ یک تصمیم است.» و از اروپا خواست انتخاب کند که در کنار «مردمی آزاد» میایستد یا با کسانی که آنها را سرکوب میکنند کنار میآید.
