بامداد سهشنبه یازدهم فروردین، در جریان درگیری نظامی میان ایالات متحده و اسرائیل با جمهوری اسلامی انفجارهای مهیب و گستردهای شهر اصفهان را لرزاند. ویدیوها و تصاویری هم که از این انفجارها منتشر شد، از ابعاد وسیع و هولناک آن خبر میداد.
گمانهزنیهای اولیه حاکی از آن بود که احتمالا انبار مهمات ارتش هدف قرار گرفته اما اندکی بعد، معلوم شد که در این حملات مجموعهای از تاسیسات نظامی از جمله سایت موشکی مستقر در کوه صفه هدف گرفته شده است؛ مکانی در مجاورت دهها مرکز تفریحی، فرهنگی، آموزشی و مسکونی، که به «بام اصفهان» مشهور است.
کوه صفه که در جنوب شهر اصفهان قرار دارد، از شمال به بلوار شهدای صفه و پردیس دانشگاه اصفهان، از غرب به بزرگراه اقاربپرست و از شرق به جاده اصفهانــشیراز میرسد و از سمت جنوب به ارتفاعات رشتهکوه کلاه قاضی پیوند میخورد. کوه صفه را با توجه به موقعیت مکانیاش میتوان مرز پایان بافت مسکونی و شروع طبیعت کوهستان منطقه دانست. شبیه آنچه در شمال تهران وجود دارد.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
اصفهانیها معمولا در توصیف تفاوتهای دو شهر تهران و اصفهان، به این نکته اشاره میکنند که بر خلاف تهران که شمال آن محله ثروتمندنشین است، در اصفهان، جنوب شهر چنین است. یکی از محلههای مرفهنشین اصفهان نیز همین منطقه دروازه شیراز (میدان آزادی) است که اتفاقا شهر را به کوه گره میزند.
بسیاری از علاقهمندان به کوهپیمایی مسیر خود را از دروازه شیراز آغاز میکنند و با گذر از خیابان هزار جریب و طی کردن پیادهروهای سنگی به کوه صفه میرسند.
پیشینه تاریخی کوه صفه
کوه صفه که اکنون یکی از مهمترین تفرجگاههای طبیعی اصفهان است، بخشی از شناسنامه باستانی شهر اصفهان محسوب میشود که بهخصوص در دوران ساسانیان، به دلیل موقعیت راهبردی آن، کاربری نظامی داشت. مهمترین اثر تاریخی این کوه قلعه شاهدژ است که بر فراز بلندترین نقطه کوه بنا شده است و در میان مردم محلی به «قلعه دیو» نیز شهرت دارد.
این قلعه پس از اسلام به یکی از پایگاههای راهبردی و نفوذناپذیر اسماعیلیان تبدیل شد؛ پایگاهی شامل شش دروازه، حدود ۲۰ برج نگهبانی، دیوارهای دفاعی بلند، قلعه سنگی کوچک (ارگ مرکزی) و انبارهای آذوقه که امروزه فقط بقایای آن باقی مانده است. علاوه بر آن، کوه صفه با چشمههای مقدسی چون «چشمه خاچیک» و روایتهای افسانهای درباره غارها و شکافهای کوه نیز شهرت دارد.
تفرجگاه صفه
تفرجگاه صفه یکی از مهمترین فضاهای تفریحی طبیعی در اصفهان است که در طول روز، معمولا میزبان علاقهمندان به پیادهروی، کوهپیمایی و فعالیتهای ورزشی است و شبهنگام با نورپردازیهای چشمنواز روی صخرهها به میعادگاه عشاق، جوانها و تفرجگاه خانوادههای اصفهانی تبدیل میشود.
علاوه بر آن، این امکانات تفریحی از جمله تلهکابین هم دارد که بهعنوان یکی از محبوبترین بخشهای آن، در دو خط فعالیت میکند.
امکانات سرگرمی نظیر بولینگ، شهربازی، حفاظتگاه حیوانات، زیپلاین و پل معلق نیز در بام اصفهان فراهم شده است. آلاچیقها، مسیرهای پیادهروی سنگفرششده، آبشار مصنوعی و مجموعهای از رستورانها و کافهها نیز این تفرجگاه را به یکی از پرترددترین فضاهای عمومی شهر اصفهان تبدیل کردهاند.
نکته قابلتامل این است که این مجموعه تفریحی و گردشگری بیخ گوش یک مرکز نظامی و سایت موشکی بنا شده است. دقیقا مانند الگوی احداث سایت موشکی تحت پوشش مجموعه تفریحی در پارک کوهستان یزد.
استقرار مراکز نظامی
کوه صفه را مراکز نظامی دستکم از سه جهت محاصره کردهاند. در شمال آن و در امتداد بلوار شهدای صفه، ستاد فرماندهی سپاه صاحبالزمان اصفهان واقع است که در مجاورت مستقیم مسیرهای دسترسی به کوه قرار دارد.
در سمت شرق و جنوبشرق نیز پادگان گروه ۴۴ توپخانه نیروی زمینی ارتش در حاشیه جاده اصفهان به شیراز و بزرگراه دستجردی مستقر است. در فاصلهای نهچندان دور در جنوبشرق صفه، هم پایگاه هوانیروز اصفهان قرار دارد که حضور و تردد هلیکوپترهای آن در آسمان این منطقه برای مردم و کوهپیمایان آشنا است.
در کنار این مراکز نظامی، بخش قابلتوجهی از اراضی شمال و شمالشرقی کوه به کاربری مسکونی یافته و به منازل سازمانی نیروهای مسلح اختصاص یافته است. از جمله میتوان به کوی سازمانی ارتش در محدوده نگین صفه و نیز برخی شهرکهای وابسته به سپاه پاسداران در امتداد مناطق شرقی و منتهی به سپاهانشهر اشاره کرد. در بلندای کوه نیز دکلهای مخابراتی و راداری نصب شدهاند.
مهمترین بخش نظامی کوه صفه نیز که این روزها بسیار در کانون توجه عمومی قرار گرفته، وجود تاسیسات زیرزمینی موشکی در بخشهایی از کوه است. تاسیساتی که تصاویر ماهوارهای گستردگی آن را نشان میدهد.
حمله هوایی آمریکا و اسرائیل
بامداد سهشنبه یازدهم فروردین، در ادامه عملیات نظامی موسوم به «خشم حماسی» کوه صفه اصفهان هدف حمله هوایی گستردهای قرار گرفت. تصاویری هولناکی که انفجار و آتشسوزیهای این حمله بیرون آمد، بازتاب زیادی داشت و برخی رسانهها نیز خبر دادند که هدف اصلی این حمله، یک انبار بزرگ مهمات و تجهیزات موشکی در اعماق زمین بود؛ مکانی که گفته میشود برای نگهداری موشکهای بالیستیک آماده پرتاب استفاده میشد.
در این عملیات، ارتش ایالات متحده از بمبهای سنگرشکن ۹۰۰ کیلوگرمی (۲ هزار پوندی) استفاده کرد؛ تسلیحاتی که بهطور خاص برای نفوذ به سازههای بتنی و اهداف مستقر در عمق زمین طراحی شدهاند. پیش از اجرای این حملات، فرماندهی مرکزی ایالات متحده از استقرار بمبافکنهای راهبردی بی۵۲ در منطقه خبر داده بود.
در پی این حملات، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در شبکه اجتماعی تروث سوشال ویدیوهایی از این عملیات را منتشر کرد که لحظه برخورد بمبها و شکلگیری آتشسوزیهای گسترده در آسمان شب اصفهان را نشان میداد.
در ادامه، تصاویری در شبکههای اجتماعی منتشر شد که با اتکا به دادههای نقشههای ماهوارهای، از جمله گوگلمپ، موقعیت این سایت موشکی را در محدودهای گسترده و با دهها خروجی، گودال، سازه، خاکریز، تونل و لانچر نشان میدهد.
بر اساس این تصاویر میتوان دریافت که در احداث سایت موشکی کوه صفه نیز از الگوی مجاورت با مراکز تفریحی و پرتردد شهری استفاده شده است. این همجواری که نمونه دیگر آن در پارک کوهستان یزد افشا شد، به سپاه پاسداران این امکان را میداد که در پوشش ساخت مکان تفریحی و آموزشی، عملیات احداث سایت موشکی را پیش ببرد. ضمن اینکه در مواقعی مانند جنگ امکان استفاده از سپر انسانی نیز فراهم میشود.
در روزهای اخیر، تعدادی از کاربران شبکههای اجتماعی ساکن اصفهان مشاهدات و روایتهای خود را از این منطقه گسترده نظامی بیان کردند. از جمله تابلوهای هشداردهنده با مضمون «منطقه نظامی، عکسبرداری ممنوع» و اینکه مرز میان فضای عمومی و محدودههای نظامی تنها با سیم خاردار از یکدیگر جدا شدهاند.
در برخی از این اظهارنظرها، بر نزدیکی این منطقه به مراکز مهم شهری نیز مانند بیمارستان، دانشگاه، خوابگاههای دانشجویی و پایانه مسافربری تاکید شده است. برخی کاربران هم به این موضوع اشاره کردهاند که سالها در نزدیکی این سایت نظامی زندگی کردهاند و از آن بیخبر بودهاند. بسیاری دیگر از کاربران نیز به این موضوع پرداختند که پولی که باید صرف توسعه زیرساختهای شهری، خدمات عمومی، حملونقل، آموزش و بهداشت شود، بیخ گوش آنان در بخشهایی هزینه شده که اکنون تهدیدی جدی برای جان و امنیت مردم است.
