با تشدید حملات جمهوری اسلامی به کشتی‌های تجاری، ایجاد یک سامانه حفاظت دریایی در تنگه هرمز با شتابی فزاینده در حال شکل‌گیری است.

فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) هشدار داد که رژیم ایران از بندرهای غیرنظامی در امتداد تنگه هرمز برای اجرای عملیات نظامی استفاده می‌کند؛ آنچه کشتی‌رانی بین‌المللی و نیز جان انسان‌ها را به خطر انداخته است.

بر اساس گزارش‌ها، روز چهارشنبه دست‌کم پنج کشتی باری در این منطقه هدف حمله قرار گرفتند و در پی اصابت دو موشک به یک یدک‌کش با پرچم امارات متحده عربی، دست‌کم چهار ملوان جان باختند. این یدک‌کش هفته گذشته برای کمک به یک کشتی کانتینربر که شمال عمان در محدوده تنگه هرمز از کار افتاد، اعزام شده بود.

در همین حال کشورها در تلاش‌اند جریان انتقال نفت از تنگه هرمز را از سر بگیرند. گروه اوراسیا که در حوزه پژوهش و مشاوره درباره ریسک‌های سیاسی فعالیت می‌کند، در یادداشتی در روز چهارشنبه اعلام کرد که تردد در تنگه هرمز که حدود ۲۰ درصد از نفت موردتقاضای جهان از آن عبور می‌کند، «تقریبا به صفر رسیده»، زیرا تهران تهدید کرده است هر کشتی عبوری را هدف قرار خواهد داد. 

از سوی دیگر ارتش ایالات متحده روز سه‌شنبه ۱۶ شناور مین‌گذار ایرانی را منهدم کرد. این اقدام در پی نگرانی‌ها درباره آماده‌سازی جمهوری اسلامی برای کارگذاری مین‌های دریایی در این آبراهه حیاتی صورت گرفت.

کیس باکنز، کارشناس امور دریایی، به آکسیوس گفت برای نیروی دریایی جمهوری اسلامی بسیار آسان است که در صورت تمایل «قایق‌های تندرو مجهز به بمب و موشک را اعزام و به کشتی‌ها حمله کند».

در همین حال درخواست‌ها برای حفاظت نظامی  و اسکورت کشتی‌های تجاری افزایش یافته است. حساب کاربری کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، در شبکه ایکس به اشتباه اعلام کرد نیروی دریایی آمریکا یک نفتکش را موفقیت از تنگه هرمز عبور داده است. این خبر در همان روز و در شرایط نوسان شدید بازار، باعث کاهش قیمت نفت شد. با این حال کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، در نشست خبری روز سه‌شنبه، گفت که نیروی دریایی آمریکا «تا این لحظه هیچ نفتکش یا کشتی‌ را اسکورت نکرده است».

او در عین حال تاکید کرد این گزینه‌ای است که دونالد ترامپ گفته است «در صورت لزوم و در زمان مناسب، قطعا از آن استفاده خواهد کرد».

گروه اوراسیا همچنین با اشاره به ارزیابی مرکز مشترک اطلاعات دریایی، ائتلافی متشکل از ۴۷ کشور، اعلام کرد فعالان صنعت دریایی باید بدانند زمانی که شرایط اجازه دهد، طرحی حساب‌شده و مرحله‌به‌مرحله برای تضمین حرکت امن و ایمن کشتی‌ها اجرا می‌شود، اما احتمالا تا پایان ماه مارس یا حتی ابتدای آوریل طول خواهد کشید تا این سازوکار به طور کامل ایجاد شود.

بر اساس براوردها، در حال حاضر حدود ۲۰ هزار ملوان روی کشتی‌هایی در خلیج فارس مشغول به کارند. ملوانان معمولا چهار یا پنج ماه دور از خانه می‌مانند، اما آن‌ها اکنون در حالی از خانواده‌هایشان دور افتاده‌اند که ناگهان در منطقه‌ای جنگی گرفتار شده‌اند و ممکن است هدف قرار گیرند.

یک سخنگوی وزارت انرژی آمریکا روز سه‌شنبه در ایمیلی اعلام کرد که رئیس‌جمهوری، وزیر انرژی و دیگر مسئولان حوزه انرژی به‌دقت وضعیت را زیر نظر دارند، با رهبران صنعت گفتگو می‌کنند و از ارتش آمریکا خواسته‌اند برای باز نگه داشتن تنگه هرمز گزینه‌های بیشتری را بررسی کند، از جمله احتمال اینکه نیروی دریایی ایالات متحده نفتکش‌ها را اسکورت کند.

نمایندگان دولت ترامپ هنوز به درخواست آکسیوس برای اظهارنظر درباره برنامه‌ اسکورت کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز پاسخ نداده‌اند. با این حال کارشناسان دریایی می‌گویند حتی اگر اسکورت نیروی دریایی آمریکا یا یک ائتلاف گسترده تضمین شود، بسیاری از دریانوردان تا زمانی که ایمنی آن عملا ثابت نشود، برای عبور از تنگه هرمز مردد خواهد بود، زیرا این منطقه چندان وسیع نیست و به دلیل نزدیکی به ساحل، کارگذاشتن مین‌های دریایی در آن نسبتا آسان است.