پس از برگزاری دو دور مذاکره میان نمایندگان تهران و واشنگتن، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، اعلام کرد که جمهوری اسلامی ۱۰ تا ۱۵ روز فرصت دارد یا با پیشنهادهای عملی و قابل قبول برای آمریکا به میز مذاکره بیاید یا با عواقب آن روبهرو شود.
فاکسنیوز در گزارشی با اشاره به این مهلت اعلامشده نوشت که با نگاهی به کارنامه ترامپ میتوان دریافت ضربالاجلهایی که او تعیین میکند ممکن است هم بهمنزله هشدار باشد و هم بهمنزله سلاح، اما هرچه باشد باید آن را جدی گرفت.
این رسانه درمورد هشدار ترامپ به جمهوری اسلامی با جیسون برادسکی، مدیر سیاستگذاری در سازمان اتحاد علیه ایران هستهای، گفتگو کرد و به نقل از او نوشت: «به نظر میرسد رژیم حاکم بر ایران یک توهم بزرگ دارد و گمان میکند که میتواند ترامپ را به اوباما تبدیل کند، اما رئیسجمهور ترامپ روشن کرده است که این اتفاق نمیافتد.»
برادسکی با اشاره به اینکه احتمال کمی وجود دارد که دیپلماسی تهران و واشنگتن به موفقیت برسد، افزود: «بسیاری از مقامهای ارشد آمریکا بر این باورند که این مذاکره به نتیجه قابل قبولی منجر نمیشود و به نظر میرسد که این مذاکرات ممکن است دو هدف را دنبال کند: یکی خرید زمان برای آمادگی نظامی کافی به منظور حمله، و دیگری بررسی گزینههای جایگزین رهبر جمهوری اسلامی.»
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
این کارشناس تاکید کرد: «هرچقدر هم که زمان بگذرد و گفتگو انجام شود، مواضع جمهوری اسلامی تغییر نخواهد کرد. آنها از پذیرش موضع ترامپ درمورد غنیسازی صفر خودداری میکنند، برچیدن زیرساختهای هستهای را نمیپذیرند، محدود کردن برنامه موشکی و پایان دادن به حمایت از گروههای تروریستی نیز در دستور کارشان نخواهد بود.»
فاکسنیوز در ادامه به نقل از یک منبع در خاورمیانه و آگاه از مذاکرات نوشت، تهران بهخوبی میداند که خطر جنگ چقدر نزدیک است، اما نمیخواهد و نمیتواند محدودیتهایی را در برنامه موشکیاش بپذیرد.
به گفته او، برنامه موشکی در حال حاضر خط قرمز قاطع علی خامنهای است و مذاکرهکنندگان جمهوری اسلامی مجاز به عبور از این مرز نیستند، حتی اگر کاهش تحریمها بخشی از معادله باشد، ممکن است انعطافپذیری بیشتر درمورد غنیسازی اورانیوم وجود داشته باشد نه درمورد توقف برنامه موشکی.
همچنین بهنام طالبلو، عضو ارشد بنیاد دفاع از دموکراسیها، در گفتگو با فاکسنیوز هشدار داد که جمهوری اسلامی ممکن است در حال آمادهسازی نوع دیگری از پیشنهاد باشد.
او در این زمینه تاکید کرد: «جمهوری اسلامی که خطر جنگ را جدی میداند، تلاش خواهد کرد به نحوی از حمله جلوگیری کند، بنابراین ممکن است پیشنهادهایی را ارائه دهد که احتمال اقدام نظامی آمریکا را به تعویق بیندازد. این مسئلهای است که جهان باید نگران آن باشد و اجازه ندهد جمهوری اسلامی بار دیگر زمان بخرد تا بتواند به اهدافش برسد.»
طالبلو درباره اهداف استراتژیک تهران از مذاکره با واشنگتن گفت: «مقامهای جمهوری اسلامی سه چیز میخواهند: اول اینکه از حمله جلوگیری کنند، دوم اینکه از مذاکرات استفاده کنند تا اعتراض مخالفان فروکش کند، و سوم اینکه به هدفشان برای کاهش تحریمها برسند. درنهایت نیز ممکن است تلاش کنند تا واقعیتهای موجود یعنی کاهش توانمندیهای هستهای خود را در پوشش یک توافق روی کاغذ بیاورند و آن را همچون یک پیروزی جلوه دهند.»
جیکوب اولیدورت، مدیر ارشد تحقیقات در موسسه سیاست اول آمریکا (America First Policy Institute) نیز به فاکسنیوز گفت: «رئیسجمهور ترامپ به صراحت گفته است که میخواهد به دیپلماسی فرصتی بدهد. با این حال، اگر به نظر او تلاشهای دیپلماتیک ناموفق باشند مطمئنا به گزینههای نظامی روی خواهد آورد. با این حال هنوز مشخص نیست که او چه نقاط خاصی را برای حمله در نظر میگیرد و دامنه اقدام نظامی او چقدر خواهد بود.»
او افزود: «فعلا این ابهام وجود دارد که آیا اقدام نظامی مرحلهای جدید از فشار دیپلماتیک برای وادار کردن جمهوری اسلامی به پذیرش خواستههای آمریکا است یا قرار است به براندازی رژيم منجر شود.»
فاکسنیوز در ادامه به نقل از منابع ایرانی نیز نوشت که اگرچه ترس از جنگ در میان برخی مردم داخل ایران وجود دارد، خشم ناشی از کشته شدن معترضان سبب شده آنها خواهان اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی شوند و از ترامپ میخواهند که به وعدهاش درباره حمایت از معترضان پایبند بماند.
سایر رسانههای جریان اصلی آمریکا نیز گمانهزنیهایی را درباره نوع اقدام نظامی آمریکا مطرح میکنند. وال استریت ژورنال میگوید ترامپ در حال بررسی یک حمله اولیه و محدود نظامی علیه جمهوری اسلامی است تا تهران را وادار کند با خواستههای او برای دستیابی به یک توافق هستهای موافقت کند؛ اقدامی که بهمنزله گام نخست برای افزایش فشار بر تهران طراحی شده، و در صورت عدم توافق به عملیات گستردهتر منجر میشود.
در مقابل واشنگتنپست گزارش داد که آمریکا آماده یک عملیات تمامعیار است و به این نکته اشاره کرد که ناو جرالد فورد، بزرگترین ناو هواپیمابر جهان، تا چند روز دیگر به منطقه میرسد. در گزارش واشنگتنپست همچنین اشاره شده است که جمهوری اسلامی قصد داشت در مذاکرات با درگیر کردن طرف مقابل در جزئیات فنی اصل ماجرا را به تعویق بیندازد، اما ترامپ حوصله چنین روندی را ندارد.
به گفته مقامهای آمریکایی، ترامپ هنوز درباره صدور دستور حمله در هیچ سطحی تصمیم نگرفته است، اما گزینههایی از یک کارزار یکهفتهای با هدف تغییر رژیم تا موجی محدودتر از حملات به تاسیسات دولتی و نظامی ایران را بررسی میکند.
در عرصه دیپلماتیک، مقامهای ارشد آمریکا این هفته با نمایندگان جمهوری اسلامی دیدار کردند. آمریکا خواستار پایان فعالیتهای هستهای تهران و اعمال محدودیت بر برنامه موشکهای بالستیک ایران و حمایت آن از نیروهای مسلح نیابتی در منطقه است. تهران با یک توافق جامع مخالفت کرده و تاکنون تنها امتیازهای محدودی در حوزه برنامه هستهای خود پیشنهاد داده است.
