با فروپاشی قدرت مادورو، جمهوری اسلامی شبکه‌هایش را به برزیل منتقل می‌کند؟

با توجه به فاصله‌گیری تدریجی آمریکای جنوبی از محور چپ افراطی، گزینه‌های جایگزین محدود به‌نظر می‌رسند،رهبران «مجمع سائوپائولو»،جریان چپ افراطی آمریکای لاتین،اکنون دریافته‌اند که ترامپ شوخی‌بردار نیست و ایستادن در برابر او شاید ارزش هزینه‌اش را نداشته باشد

بازداشت نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهوری ونزوئلا، در جریان عملیات آمریکا در کاراکاس تحولی مهم تلقی می‌شود. به نوشته تایمز اسرائیل، ونزوئلا در دوران حاکمیت چپ‌گرای بولیواری‌، ابتدا تحت رهبری هوگو چاوز و سپس مادورو، به پایگاه اصلی جمهوری اسلامی در آمریکای لاتین تبدیل شد و نقش مهمی به‌عنوان مرکز فعالیت‌های اطلاعاتی سپاه پاسداران و حزب‌الله ایفا کرد. پس از حمله اسرائیل به حزب‌الله در لبنان در سال ۲۰۲۴، شمار قابل توجهی از نیروهای این گروه و خانواده‌هایشان به ونزوئلا نقل‌ مکان کردند.

در ژوئن ۲۰۲۲، جمهوری اسلامی و ونزوئلا یک توافق‌نامه همکاری ۲۰ ساله امضا کردند که مادورو آشکارا کشورش را در کنار «محور مقاومت» جمهوری اسلامی قرار داد. دو کشور همچنین در سال‌های اخیر برای دور زدن تحریم‌های بین‌المللی، شبکه‌هایی پیچیده در حوزه‌های اقتصادی، لجستیکی و نظامی ایجاد کرده‌اند. 

در همین چارچوب، در ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا گروهی از افراد و نهادهای مستقر در ایران و ونزوئلا را به‌دلیل ارتباط با تجارت تسلیحاتی میان دو کشور تحریم کرد. از جمله این نهادها، شرکت ونزوئلایی «امپرسا آئروناتیکا ناسیونال» بود که گفته می‌شود با فروش چند میلیون‌ دلاری پهپادهای ایرانی به ونزوئلا ارتباط دارد.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

با وجود بازداشت مادورو، آینده سیاسی ونزوئلا همچنان نامشخص است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در نشست خبری ۳ ژانویه ۲۰۲۶ اعلام کرد که آمریکا در دوره گذار به دموکراسی اداره این کشور آمریکای لاتین را بر عهده خواهد گرفت. 

با این حال، تحقق چنین سناریویی دشوار به نظر می‌رسد، زیرا وزیر دفاع و وزیر کشور ونزوئلا، که هر دو در فهرست تحریم‌های واشنگتن قرار دارند، همچنان در سمت‌هایشان باقی مانده‌اند. در همین حال، دلسی رودریگز، معاون مادورو، به‌عنوان رهبر جدید معرفی شده و ارتش ونزوئلا نیز او را به رسمیت شناخته است. 

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در ۴ ژانویه تاکید کرد که رودریگز رئیس‌جمهوری مشروع ونزوئلا نیست و خواستار برگزاری انتخابات شد.

در صورت فروپاشی کامل رژیم چپ‌گرای بولیواری، دارایی‌ها و شبکه‌های وابسته به جمهوری اسلامی در ونزوئلا ناچار خواهند شد این کشور را ترک کنند. با توجه به فاصله‌گیری تدریجی آمریکای جنوبی از محور چپ افراطی، گزینه‌های جایگزین محدود به نظر می‌رسند. 

با وجود حمایت گوستاوو پترو از مادورو، انتخاب کلمبیا به‌عنوان پایگاه جدید جمهوری اسلامی بعید به نظر می‌رسد. کلمبیا متحد سنتی واشنگتن در مبارزه با قاچاق مواد مخدر و تروریسم بوده است و نیروهای مسلح این کشور سال‌ها با آمریکا همکاری آموزشی و عملیاتی داشته‌اند.

در این میان، برزیل تحت رهبری لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا به‌عنوان محتمل‌ترین گزینه مطرح شده است. فروپاشی رهبری ونزوئلا می‌تواند به مهاجرت دارایی‌های شبه‌نظامی مرتبط با حزب‌الله به کشورهایی مانند کلمبیا و برزیل منجر شود، که با وجود مواضع رسمی، مرزهای طولانی و کنترل‌نشده دارند. این روند می‌تواند جایگاه پریمیرو کوماندو دا کپیتال، بزرگ‌ترین کارتل آمریکای لاتین و نقطه اتکای راهبردی حزب‌الله، را تقویت کند و برزیل را به کانون جدید تروریسم مواد مخدر تبدیل کند. نکته قابل توجه این است که قوانین برزیل حزب‌الله را نه به‌عنوان گروهی تروریستی، بلکه به‌عنوان بازیگری سیاسی می‌شناسند. 

وضعیت کنونی همچنان پرابهام است، زیرا رژیم حاکم بر کاراکاس هنوز سقوط نکرده است و مشخص نیست که رهبری برزیل در صورت انتقال شبکه‌های جمهوری اسلامی، ابزار و اراده لازم برای مداخله را داشته باشد یا خیر. فقط یک نکته قطعی است: رهبران «مجمع سائوپائولو»، جریان چپ افراطی آمریکای لاتین، اکنون دریافته‌اند که ترامپ شوخی‌بردار نیست و ایستادن در برابر او شاید ارزش هزینه‌اش را نداشته باشد.