همزمان با ادامه عملیات انزوای اقتصادی و محاصره دریایی بنادر ایران از سوی آمریکا، نیروهای ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران به سمت چندین شناور شلیک کردند. در این درگیری، سه نفتکش ایرانی هدف حملات آمریکا قرار گرفت و ایران نیز سه نفتکش را به دلیل «حرکت در مسیرهای غیرمجاز در تنگه هرمز» هدف قرار داد.
بنا بر اعلام فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) سه شناور ایرانی هدف حمله قرار گرفتند، از جمله یک شناور در نزدیکی ساحل جزیره خارگ و در نزدیکی مرکز صادرات نفت ایران. این حمله پس از آن انجام شد که نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به سمت دو کشتی نیروی دریایی آمریکا موشکهای بالستیک شلیک کرد.
برد کوپر، فرمانده سنتکام که بر نیروهای نظامی آمریکا در خاورمیانه نظارت دارد، درباره این حملات گفت: «پیام ما به سپاه پاسداران باید کاملا روشن باشد: اگر به دو کشتی ما شلیک کنید، ما هزینه اقتصادی حتی سنگینتری به شما تحمیل خواهیم کرد؛ یعنی سه کشتی شما را از بین خواهیم برد.»
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، ساعاتی پس از بیانیه سنتکام در شبکه اجتماعی اکس تهدید کرد در صورت تداوم حمله ایران به کشتیهای آمریکایی، سنتکام نفتکشهای ایرانی را منهدم و غرق خواهد کرد.
سپاه پاسداران در واکنش، آمریکا را تهدید کرد که حملات علیه شناورهای نظامی این کشور در منطقه را تشدید خواهد کرد. سپاه همچنین کمی بعد مدعی شد که علاوه بر سه نفتکش سه شناور مرتبط با آمریکا در مناطق دیگر را نیز هدف قرار داده است.
رسانههای دولتی ایران روز شنبه ۱۴ شهریور، پیامی از ابراهیم ذوالفقاری، سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، منتشر کردند که در آن درباره ادامه حملات، ایجاد ناامنی برای کشتیهای ایرانی و محاصره دریایی ایران به آمریکا هشدار داده شده است.
در این پیام آمده است: «در صورت تداوم شرارت، ناامنی و مزاحمت برای کشتیهای ایرانی و ادامه محاصره دریایی ایران، ضربات نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران علیه شناورهای نظامی آمریکا در منطقه شدیدتر از قبل خواهد بود و امکان گسترش این حملات نیز وجود دارد.»
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران هم حمله آمریکا به سه نفتکش ایران در خلیج فارس و دریای عمان را محکوم کرد و آن را «نقض آشکار» منشور ملل متحد، «جنایت جنگی» و تهدیدی علیه صلح بینالمللی و امنیت کشتیرانی تجاری دانست.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
این تبادل حملات درپی تشدید تنشها طی هفته گذشته رخ داد. در حالی که دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، با گسترش تحریمها رویکرد خود را به سوی اعمال فشار اقتصادی بر ایران سوق داده است، شخص ترامپ همچنان گزینه نظامی را روی میز نگه داشته است.
ترامپ روز ۳۱ اوت پیامی کوتاه را به همراه ویدئوی ساختهشده با هوش مصنوعی در شبکههای اجتماعی منتشر کرد. در این ویدئو، جزیره خارگ در حال انفجار و «تبدیل شدن به ویرانهای کامل» به تصویر کشیده شده بود.
ایران سومین تولیدکننده بزرگ نفت در سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) است و پیش از آغاز جنگ ۹۰ درصد نفت خام خود را از طریق جزیره خارگ صادر میکرد. با این حال، از اواسط آوریل و با آغاز محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا، روند صادرات نفت این کشور مختل شده است.
ترامپ پیش از این نیز از حمله به خارگ سخن گفته بود. او در ۱۱ ژوئن گفته بود میخواهد کنترل این جزیره را به دست بگیرد، اما چند روز پیش از آنکه تهران و واشنگتن در ۱۷ ژوئن یک توافق موقت با هدف پایان دادن به جنگ امضا کنند، اعلام کرد که انجام عملیات نظامی آمریکا در خارگ فعلا منتفی است.
به باور کارشناسان، حمله آمریکا به جزیره خارگ فشار بیشتری بر صنعت نفت ایران و اقتصاد بحرانی این کشور وارد خواهد کرد؛ اقتصادی که در حال حاضر نیز به دلیل محاصره دریایی آمریکا با مشکلات شدیدی روبهرو است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، روز شنبه با اشاره به اثربخشی عملیات واشنگتن در گفتگو با «فاکس نیوز» گفت: «اکنون محاصره برقرار است و به دلیل این محاصره، نفتی از ایران خارج نمیشود. احتمالا تنها حدود ۳۰ میلیون بشکه نفت خام ایران باقی مانده که چین هنوز نخریده است. بنابراین این موجودی بهزودی تمام خواهد شد و دیگر خریدی از سوی چین در کار نخواهد بود، چون اصلا کالایی برای فروش باقی نمانده است.»
وزیر خزانهداری آمریکا با تأکید بر اینکه «محاصره بهشکلی کار میکند که پیش از این نظیرش را ندیدهایم»، تصریح کرد که با ترکیب محاصره دریایی و تحریمهای اقتصادی قرار است رژیم ایران را خفه کنیم.
او با اشاره به تشدید فشارهای همهجانبه واشنگتن علیه تهران تأکید کرد که اهرمهای ژئوپلیتیکی و اقتصادی ایران در منطقه رو به «نابودی کامل» است.
بسنت با اشاره به اینکه کشورهای تولیدکننده نفت در خلیج فارس با احداث خطوط لوله جایگزین دیگر نیازی به عبور نفت از تنگه هرمز نخواهند داشت، تصریح کرد: «اهرم فشار و دستاندازی ایران ــ اگر اصلا اهرمی در کار باشد، که به شما میگویم نیست، چراکه کنترل تنگه در دست ماست ــ رو به پایان است و با هدایت نفت به خارج از این مسیر، دیگر تهدیدی متوجه همسایگان نخواهد بود.»
اما در سوی ایران به رغم افزایش بیسابقه و صعودی تورم، مقامهای جمهوری اسلامی همچنان مدعی تابآوری دربرابر تحریمهای جدیدند. حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، در گفتگو با خبرگزاری مهر مدعی شد که اعمال فشار اقتصادی و تشدید تحریمها علیه ایران هزینه بیشتری برای آمریکا به همراه خواهد داشت.
محبی گفت: «اگر آمریکا بخواهد یک دلار به ایران ضربه اقتصادی وارد کند، ممکن است چندین دلار هزینه و خسارت متوجه خودش شود. آمریکاییها باید بدانند تشدید محاصره اقتصادی ایران تنها هزینههای بیشتری برای خودشان ایجاد میکند.»
این در حالی است که روند سقوط ارزش پول ملی در ایران ادامه دارد و بازارها راکدند. بر اساس گزارس رسانهها، بهای هر دلار از حدود یک میلیون ریال در سال گذشته به بیش از ۲.۲ میلیون ریال رسیده و میانگین تورم ۱۲ماهه بر اساس آمارهای رسمی به مرز ۷۰ درصد نزدیک شده است.
در مقابل، مقامهای ایران گفتهاند همچنان ذخایر ارزی کافی در اختیار دارند. عبدالناصر همتی، رئیس بانک مرکزی، ۱۰ شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرد، بانک مرکزی قادر است برای مدیریت نوسانات بازار تا دو میلیارد دلار ارز وارد بازار کند و اقتصاد ایران با وجود فشار آمریکا فرو نخواهد پاشید.
با این حال، برخی تحلیلگران نظر دیگری دارند. سرتیپ بازنشسته جیکوب ناگل، رئیس پیشین شورای امنیت ملی اسرائیل و پژوهشگر ارشد اندیشکده «افدیدی»، در مصاحبه با رادیو ۱۰۳ افام اعلام کرد رویکرد آمریکا تداوم فشار اقتصادی و مسدود کردن شریانهای مالی تهران است: «ایالات متحده ابرقدرتی است که رویکردش خفه کردن اقتصاد ایران است و واقعا هم آن را خفه خواهد کرد.»
او در گفتگو با اورشلیمپست با اشاره به افت شدید درآمدهای نفتی، بحران نقدینگی حاکمیت و نرخ تصاعدی تورم تأکید کرد: «در صورت تداوم این فشارها، ظرف شش تا ۹ ماه آینده، مطمئنا مردم دوباره به خیابانها بازخواهند گشت. آنها بیآبی و بیبرقی را تاب نخواهند آورد و حتی نیروهای بسیج نیز حاضر به رویارویی با مردم نخواهند بود.»

