به گفته دو منبع مطلع که با اکسیوس صحبت کردهاند، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه کاخ سفید، آخر هفته گذشته با مشاور امنیت ملی امارات متحده عربی دیدار کرد تا درباره گامهای بعدی در قبال ایران گفتوگو کند.
اکسیوس مینویسد، این مذاکرات که از سوی کاخ سفید اعلام نشده و تا پیش از این نیز گزارشی درباره آن منتشر نشده بود، در شرایطی انجام شد که دولت ترامپ برای بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری عبور نفتکشها از این مسیر تلاش میکند و همزمان به دنبال تحت فشار قرار دادن اقتصادی ایران است. ویتکاف در جزیره ساردینیا در دریای مدیترانه با شیخ طحنون بن زاید آل نهیان دیدار کرد.
منابع اکسیوس گفتند چند روز قبل از این ملاقات، هیاتی ایرانی در ۲۰ مرداد برای انجام مذاکرات بیسروصدا با مقامهای اماراتی به ابوظبی سفر کرد و از آنها خواست با تحریمهای آمریکا همکاری نکند، اما این درخواست بلافاصله رد شد
امارات متحده عربی شریک کلیدی در عملیات تحت رهبری آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز و هدایت نفتکشها از این مسیر بوده است. این کشور همچنین برای موفقیت کارزار فشار اقتصادی آمریکا بر حکومت ایران اهمیت زیادی دارد.
طحنون بن زاید از قدرتمندترین چهرههای امارات است. او برادر محمد بن زاید، رئیس امارات، مشاور امنیت ملی کشور و معاون حاکم ابوظبی است و بر منافع گسترده سرمایهگذاری و فناوری امارات نظارت دارد.
به گفته منابع اکسیوس، ویتکاف و طحنون درباره گامهای بعدی در بحران ایران و همچنین مسائل دیگری گفتوگو و درباره گزینههای پیشرو رایزنی کردند.
کاخ سفید به درخواست اکسیوس برای اظهارنظر درباره این دیدار پاسخ نداد.
این دیدار چند روز پس از آن انجام شد که اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، از طرحی با عنوان «عملیات طرد اقتصادی» خبر داد و وعده کرد تحریمهای سنگینی علیه کشورها و نهادهایی که با جمهوری اسلامی تجارت میکنند اعمال شود.
به گفته یک منبع مطلع از این تماس، بسنت پیش از اعلام این طرح با طحنون گفتوگو کرده بود.
در روز دیدار ویتکاف و طحنون، وزارت خزانهداری آمریکا برای قطع دسترسی شعبههای بانک مصری «بانک مصر» در امارات به نظام مالی آمریکا اقدام کرد؛ اقدامی که به دلیل فعالیت این شعبهها با ایران صورت گرفت. اقدام پیشنهادی، تراکنشهای دلاری این بانک را مسدود خواهد کرد.
بانک مرکزی امارات اعلام کرد بررسی فوری تراکنشهای شعبههای این بانک مصری با ایران را انجام خواهد داد.
این در حالی است که چند روز پیش از اعلام تحریمهای دولت ترامپ، امارات تصمیم گرفت تمام تجارت، مبادلات تجاری و تراکنشهای مالی با ایران را متوقف کند.
این تصمیم اقدامی مهم بود، زیرا امارات، بهویژه دبی، سالها بهعنوان یکی از مراکز اصلی تجارت و صادرات مجدد کالا به ایران عمل کرده است. حجم تجارت میان دو کشور در سال ۲۰۲۴ به ۲۸ میلیارد دلار رسید.
منبع دیگری که از موضوع اطلاع داشت گفت مقامهای اماراتی به دولت ترامپ اعلام کردهاند هر کارزار فشار اقتصادی علیه ایران برای موثر بودن باید همه کشورهای اصلی طرف تجارت با جمهوری اسلامی را شامل شود.
به گفته دو منبع مطلع، تحریمهای ثانویهای که دولت ترامپ در حال آمادهسازی آنها علیه ایران است، در تصمیم امارات برای توقف تجارت با ایران نقش داشت، اما دلیل اصلی این تصمیم نبود.
منابع اکسیوس گفتند روز ۱۱ اوت (۲۰ مرداد)، هیاتی ایرانی برای انجام مذاکرات دیپلماتیک کمسروصدا با مقامهای اماراتی به ابوظبی سفر کرد.
به گفته منابع، ایرانیها در این مذاکرات گفتند میخواهند تنشها را کاهش دهند و روابط را بهبود بخشند؛ این مذاکرات پس از آن انجام شد که ایران در جریان جنگ، هزاران موشک و پهپاد به سوی امارات شلیک کرده بود.
منابع گفتند مقامهای ایرانی حتی از امارات خواستند برای تامین مواد غذایی و دارو به آنها کمک کند و از اماراتیها خواستند با تحریمهای آمریکا همکاری نکنند؛ اما این درخواست بلافاصله رد شد.
با این حال، در روزهای بعد، سپاه پاسداران حملات خود به نفتکشهای شرکت ملی نفت امارات را که تلاش میکردند از تنگه هرمز عبور کنند، تشدید کرد.
به گفته منابع اکسیوس، اماراتیها بهشدت خشمگین شدند و تصمیم گرفتند تمام فعالیتهای تجاری با ایران را متوقف کنند.
به گفته مقامهای آمریکایی، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، اوایل این هفته به تمام سفارتخانههای آمریکا در سراسر جهان دستور داد درباره «عملیات طرد اقتصادی» یک یادداشت رسمی دیپلماتیک را در بالاترین سطح دولتهای میزبان خود ارائه کنند.
به سفارتخانههای آمریکا گفته شد از کشورها بخواهند «فورا و بهصورت نظاممند» تمام تجارت خود با ایران را قطع کنند و فعالیتهای تجاری غیرقانونی ایران را شناسایی کنند.
مقامهای آمریکایی گفتند در این یادداشت دیپلماتیک تاکید شده است کشورها، شرکتها و افرادی که به تجارت با ایران ادامه دهند، در معرض تحریم قرار خواهند گرفت و ممکن است از نظام دلاری آمریکا خارج شوند.
یکی از مقامهای آمریکایی گفت پیام ویژهای برای نمایندگیهای دیپلماتیک آمریکا در ابوظبی، مسقط، هنگکنگ، دوحه، لندن، برلین و چند پایتخت در آسیای مرکزی ارسال شده است. در این پیام از آنها خواسته شده دولتهای میزبان، تمام شعبههای بانک ملی ایران و بانک صادرات ایران را که با سپاه پاسداران مرتبط هستند، تعطیل کنند.
به گفته این مقام آمریکایی، دولت ترامپ در حال تشکیل یک کارگروه بیننهادی است تا اجرای کارزار فشار اقتصادی علیه ایران و اعمال آن را هماهنگ کند.
