در آستانه اعلام تحریم‌های اقتصادی جدید واشنگتن علیه ایران در روز دوشنبه، ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران پیام‌های تند و تهدیدآمیزی علیه یکدیگر ردوبدل کردند؛ تحریم‌هایی که تهران و شرکای تجاری‌ عمده آن، از جمله چین را تحت تأثیر قرار خواهد داد.

در حالی که نزدیک به شش ماه از جنگ می‌گذرد، دو طرف نه در حال تبادل آتش‌اند و نه برای مذاکرات صلح تلاش می‌کنند. همزمان، انتقال محموله‌های نفتی از طریق تنگه هرمز تقریبا متوقف شده است. تهران نیز با تهدید به حمله به هر نفتکش بدون مجوزی که از این آبراه عبور کند، همچنان از اهرم فشار خود استفاده می‌کند.

به گزارش رویترز‌، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، قرار است روز دوشنبه ساعت دو بعدازظهر به وقت شرق آمریکا کنفرانسی خبری درباره جزئيات تحریم‌های جدید برگزار کند. او پیش‌تر اعلام کرده بود «سخت‌ترین تحریم‌های تاریخ» علیه ایران را اعلام می‌کند و همزمان از چین می‌خواهد با واشنگتن همکاری کند.

بر اساس داده‌های سال ۲۰۲۵ مؤسسه تحلیلی کپلر، چین خریدار بیش از ۸۰ درصد نفت صادراتی ایران است؛ به همین دلیل، پکن خواستار یافتن راه‌حل دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن شده است.

لین جیان، سخنگوی وزارت امور خارجه چین، روز جمعه با اشاره به تحولات خاورمیانه گفت: «تحریم و فشار به حل مسأله کمکی نمی‌کند.»

سخنگوی وزارت خارجه چین همچنین از «همه طرف‌های مرتبط» خواست اقدامات مسئولانه‌ای اتخاذ کنند و مسائل موجود را از طریق «راه‌های سیاسی و دیپلماتیک» حل‌وفصل کنند.

در سوی دیگر نیز اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز شنبه گفت اعلام قریب‌الوقوع تحریم‌های اقتصادی جدید آمریکا علیه ایران «ادعای حاکمیت فرامرزی بر تک‌تک کشورهای مستقل عضو سازمان ملل متحد» است.

او در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «چنین تحریم‌های ثانویه‌ای هیچ مبنایی در حقوق بین‌الملل ندارند.»

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، نیز در واکنش به اعلام دونالد ترامپ درباره آغاز «کمرشکن‌ترین عملیات اقتصادی» علیه ایران گفت، این اقدام نیز مانند سیاست‌های پیشین آمریکا «محکوم به شکست» است.

عراقچی روز جمعه در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «۱۴ سال پیش: فلج‌کننده‌ترین تحریم‌های تاریخ؛ شکست خورد. هشت سال پیش: فشار حداکثری؛ شکست خورد. پنج ماه پیش: تسلیم بدون قید و شرط؛ شکست خورد. امروز: کمرشکن‌ترین عملیات اقتصادی تاریخ؛ محکوم به شکست است.»

عراقچی همراه این پیام، نوشته‌ای از باراک اوباما در سال ۲۰۱۲ را نیز بازنشر کرد که در آن، به نقل از جو بایدن، معاون وقت رئیس‌جمهوری آمریکا، تحریم‌های ایران «فلج‌کننده‌ترین تحریم‌ها در تاریخ تحریم‌ها» توصیف شده بود.

این اظهارات پس از آن مطرح می‌شود که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، هشدار داد هر کشوری که «هر نوع راه نجاتی» برای ایران فراهم کند با پیامدهای اقتصادی روبه‌رو خواهد شد.

او گفت واشنگتن «هرآنچه را در این درگیری اتفاق می‌افتد» رصد می‌کند، سپس افزود: «آنها بسیار مایل‌اند به توافق برسند، اما به نظر من هنوز آماده پذیرش توافق درست نیستند.»

ترامپ این کارزار را «روز دی اقتصادی» (Economic D-Day) توصیف کرد؛ اصطلاحی برگرفته از عملیات تعیین‌کننده متفقین در نرماندی در جنگ جهانی دوم.

رئیس‌جمهوری ایالات متحده همچنین روز جمعه طی سخنرانی در کارولینای جنوبی با اشاره به ضربات واردشده به ساختار رهبری جمهوری اسلامی ایران و سردرگمی در روند مذاکرات گفت: «رهبران آنها رفته‌اند، گروه دوم از رهبرانشان نیز حذف شده‌اند و بخش‌هایی از گروه سوم رهبرانشان نیز از میان رفته‌اند. در واقع این یکی از بزرگ‌ترین مشکلات من است، چراکه اساسا نمی‌دانم باید با چه کسی معامله و مذاکره کنم.»

تردد در تنگه هرمز متوقف شده است

به گزارش رویترز، همزمان با محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا، تنگه هرمز همچنان مسدود است و هزاران دریانورد در صدها کشتی گرفتار شده‌اند. داده‌های ردیابی کشتی‌ها نشان می‌دهد که روز پنجشنبه تنها چهار کشتی تجاری از این تنگه عبور کرده‌اند که هیچ‌‌یک از آنها نفتکش بزرگ حمل نفت خام یا کشتی‌های حمل گاز مایع (LNG) نبوده‌اند.

کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، اعلام کرد که با کمک ارتش این کشور در یک هفته گذشته روزانه به طور میانگین هشت میلیون بشکه نفت از این تنگه عبور کرده است. این رقم در مقایسه با عبور روزانه بیش از ۲۰ میلیون بشکه پیش از آغاز جنگ، کاهش چشمگیری را نشان می‌دهد. پیش از جنگ تقریبا از هر پنج بشکه نفت مصرفی جهان، یک بشکه از این مسیر عبور می‌کرد.

در پی تهدید دونالد ترامپ مبنی بر تحریم شرکای تجاری جمهوری اسلامی ایران، بهای جهانی نفت خام در روز جمعه ۳۰ مرداد افزایش یافت؛ رویدادی که احتمال کاهش عرضه نفت در هفته‌های پیش رو را تقویت کرده است.

بهای نفت خام شاخص برنت با ۷۱ سنت (۰.۷۶ درصد) افزایش به ۹۴.۴۹ دلار در هر بشکه رسید. همچنین نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا (WTI) با ۲۹ سنت (۰.۳۳ درصد) افزایش، به ۸۷.۱۲ دلار در هر بشکه معامله شد.

اقتصاد ایران به‌شدت آسیب دیده است

خبرگزاری رویترز، روز جمعه به نقل از منابع تجاری گزارش داد، با تشدید تحریم‌های آمریکا و محاصره دریایی بنادر ایران، عرضه نفت خام ایران به چین در هفته جاری کاهش یافته است.

رویترز به نقل از چهار منبع گزارش کرد که پیشنهاد فروش محموله‌های نفت ایران برای تحویل در ماه‌های شهریور و مهر (سپتامبر و اکتبر) نسبت به محموله‌های ماه‌های تیر و مرداد (ژوئیه و اوت) کاهش یافته است. به گفته این منابع، بخشی از کاهش عرضه نتیجه فروخته شدن نفتی است که قبلا به نفتکش‌ها منتقل شده و روی آب شناور بوده است.

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران و مذاکره‌کننده اصلی در مذاکرات غیرمستقیم با آمریکا، شامگاه پنجشنبه در سخنانی خطاب به فعالان اقتصادی ایرانی و عراقی، فشار واردشده بر اقتصاد ایران را پذیرفت.

قالیباف گفت: «مهم نیست چه میزان قدرت نظامی داشته باشیم؛ اگر مردم گرسنه باشند و گردش مالی، رشد اقتصادی و تولید ملی نداشته باشیم، دوام نخواهیم آورد.»

با این حال، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران، خواستار راه‌حل دیپلماتیک شد.

به گزارش رسانه‌های داخلی، پزشکیان گفت: «بهتر است امروز، زمانی که قدرتمند هستیم و عزت داریم، جنگ را پایان دهیم؛ زمانی که تمام جهان پیروزی ما را به رسمیت می‌شناسد و تأکید می‌کند که آمریکا برخلاف همه قوانین و مقررات به مدارس، بیمارستان‌ها و زیرساخت‌های ما حمله کرده و در جهان منفور است.»

پس از این اظهارات، خبرگزاری فارس، در یادداشتی نوشت که رئیس‌جمهوری ایران ادبیات «سیاسیون ورشکسته در فضای رسانه‌ای» را تکرار می‌کند.

 این رسانه وابسته به سپاه با طرح این پرسش که «مگر ما شروع‌کننده جنگ بودیم که پایان دادن به آن به دست ما باشد؟»، رویکرد دولت را «ضعیف و انفعالی» توصیف کرد و نوشت: «دشمن همچون گرگی است که بوی ضعف را حس می‌کند و به جای عقب‌نشینی، حمله‌ای سخت‌تر را آغاز می‌کند. ادبیات پایان جنگ از موضع خواهش و التماس، به دشمن این پیام را می‌دهد که ایران از میدان خسته شده و برای خروج شتابزده است.»

در همین حال، علی عبداللهی، رئیس ستاد نیروهای مسلح ایران، روز جمعه ادعا کرد که ایران در برابر تهدیدهای دشمن، با «پاسخ‌های کوبنده، تنبیه‌کننده و ویرانگر» نظامی واکنش نشان خواهد داد.