در شرایطی که به نظر میرسد مذاکرات تهران و واشنگتن به بنبست رسیده است و مشخص نیست دو طرف در ادامه چه مسیری را در پیش میگیرند، فایننشال تایمز روز چهارشنبه در گزارشی نوشت که در صورت تشدید جنگ، ممکن است جمهوری اسلامی ایران به اهداف آمریکا در اروپا حمله کند.
این رسانه به نقل از منابع مطلع ایرانی نوشت که برای حمله متقابل به داراییهای آمریکا در خارج از خاورمیانه پیشنهادهایی مطرح شده است، چرا که بسیاری در تهران ازسرگیری جنگ را اجتنابناپذیر میدانند.
به نوشته فایننشال تایمز، افراد نزدیک به حکومت ایران گفتهاند که سران جمهوری اسلامی ایران موضوع حمله به داراییهای آمریکا در کشورهای جنوبشرقی اروپا از جمله بلغارستان، را بررسی کردهاند. بلغارستان ماه گذشته مجوز استفاده از پایگاه هوایی بِزمر (Bezmer) را برای هواپیماهای سوخترسان آمریکایی تصویب کرد.
یکی از این منابع افزود که قبرس نیز در میان اهداف احتمالی حملات تلافیجویانه قرار دارد. در ماه مارس، یک پایگاه هوایی بریتانیا در قبرس هدف حمله پهپادی قرار گرفت.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
این منابع همچنین گفتند ایرانیها موضوع حمله به کابلهای فیبر نوری زیردریایی در تنگه هرمز در صورت تشدید تنش را هم جداگانه بررسی کردهاند.
این تهدیدها بازتابی از جو مقابلهجویانه حاکم بر تهران است و نشان میدهد که از نظر افراد تصمیمگیرنده در ساختار جمهوری اسلامی ایران، پرسش مطرح درباره ازسرگیری جنگ این نیست که «آیا» این اتفاق رخ خواهد داد یا نه، بلکه این است که «چه زمانی» رخ میدهد.
مذاکرات برای بازگشایی تنگه هرمز متوقف شده و دونالد ترامپ روز سهشنبه گفته که هیچ مذاکره یا گفتگویی با تهران در جریان نیست و هیچ مذاکرهای نیز برنامهریزی نشده است. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و دیگر فرماندهان نظامی نیز هشدار دادهاند که در صورت وقوع یک درگیری تمامعیار جدید، ایران از راهبرد قبلی خود که حمله به اهداف نظامی آمریکا، تاسیسات انرژی و دیگر زیرساختها در خاورمیانه بود، فراتر خواهد رفت و برخی مناطق دورتر را نیز هدف قرار خواهد داد.
سپاه ماه گذشته هم بریتانیا را به دلیل استفاده آمریکا از پایگاههای نظامی این کشور تهدید و اعلام کرد: «هر پایگاهی که برای آغاز حمله به خاک ایران استفاده شود، یک هدف مشروع تلقی خواهد شد.»
به باور برخی کارشناسان، جمهوری اسلامی ایران میتواند با موشکهای بالیستیک میانبرد خود، از جمله موشکهای خانواده شهاب، داراییهای آمریکا را در جنوب و جنوبشرق اروپا، هدف قرار دهد، هرچند ممکن است این موشکها در بردهای طولانیتر، برای وارد کردن خسارت قابلتوجه با مشکل مواجه شوند.
به گفته منابع مطلع، واکنش جمهوری اسلامی ایران به اقدامهای واشنگتن بستگی خواهد داشت. فایننشال تایمز به نقل از یکی از این منابعش نوشت که جمهوری اسلامی ایران در حال آمادهسازی طرحی برای گسترش بیشتر درگیری است تا در صورتی که ترامپ تهدیدهای قبلی خود برای حمله به زیرساختهای ایران را عملی کند، آن را اجرا کند.
رئیسجمهوری آمریکا ماه گذشته گفته بود هر بار که جمهوری اسلامی ایران یک کشتی را در تنگه هرمز هدف قرار دهد، واشنگتن یک پل یا نیروگاه برق در ایران را منهدم خواهد کرد.
جمهوری اسلامی ایران پیشتر نیز آمادگی خود را برای حمله به اهداف دوردست نشان داده است. در هفتههای پس از آغاز جنگ از سوی آمریکا و اسرائیل در ماه فوریه، واشنگتن تهران را متهم کرد که چندین موشک به سمت دیهگو گارسیاــ یک پایگاه نظامی مشترک آمریکا و بریتانیا در اقیانوس هند که حدود چهار هزار کیلومتر با ایران فاصله داردــ شلیک کرده است؛ هرچند هیچیک از این موشکها به هدف نرسیدند.
ترکیه در ماه مارس اعلام کرد سامانههای پدافند هوایی ناتو چندین موشک بالیستیک شلیکشده از ایران را رهگیری کردند. در همان ماه، پایگاه هوایی بریتانیا در آکروتیری قبرس نیز هدف یک حمله پهپادی قرار گرفت.
مقامهای غربی در آن زمان گفتند گمان میکنند این پهپاد ایرانی بود، اما احتمالا نیروهای نیابتی منطقهای آن را شلیک کردند و مستقیم از تهران به پرواز درنیامده بود.
فایننشال تایمز در ادامه نوشت که منابع مطلع گفتند حمله ماه گذشته به پایگاه آمریکا در اردن که به کشته شدن سه نظامی آمریکایی منجر شد، دقیقترین حمله دوربردی بوده که جمهوری اسلامی ایران تاکنون انجام داده و توانایی آن را برای هدف قرار دادن اهداف در فواصل طولانیتر نشان داده است.
تفاهمنامهای که ماه ژوئن میان آمریکا و جمهوری اسلامی ایران منعقد شد، ماه گذشته پس از حمله تهران به کشتیها در تنگه هرمز از هم فروپاشید و دو طرف یکدیگر را به نقض توافق موقت متهم کردند. در پی آن، چندین دور حملات متقابل انجام شد و آمریکا بار دیگر محاصره بندرهای ایران را برقرار کرد. هفتهها تلاش دیپلماتیک هم نتوانست برای بازگشایی این آبراهه و ازسرگیری مذاکرات بر سر توافقی گستردهتر به منظور پایان دادن به جنگ، به نتیجه برسد و ترامپ نیز بیشازپیش از این بنبست خشمگین شده است.
به باور تحلیلگران نظامی، جمهوری اسلامی ایران میتواند از موشکهای سنگینتر استفاده کند، اما برای این منظور باید کلاهک سبکتری حمل کند که به معنای محدود بودن میزان خسارت واردشده خواهد بود.
با توجه به این موضوع، ممکن است برای ایران وارد عمل شدن از طریق نیروهای نیابتی خود مانند شبهنظامیان شیعه در عراق، حزبالله در لبنان یا حوثیها در یمن نتیجهبخشتر باشد.
به گفته داگلاس باری از موسسه بینالمللی مطالعات راهبردی (IISS)، «حملاتی که آنها امسال علیه دیهگو گارسیا انجام دادند، تا حدی نشان میدهد که آنها سلاحهایی با برد بیش از دو هزار کیلومتر در اختیار دارند» با این حال افزود اینکه واقعا چه تعداد از این سلاحها را در اختیار دارند هم سوال مهم دیگری است. پاسخ این پرسش هم که آیا حاضرند حتی از این تعداد محدود برای نمایش قدرت و ارسال یک پیام بزرگ استفاده کنند یا نه نیز، همچنان مشخص نیست.»
پس از انتشار گزارش فایننشال تایمز، یک مقام ناتو به حمله احتمالی جمهوری اسلامی ایران به اهداف آمریکا در اروپا واکنش نشان داد و گفت: «ناتو آماده مقابله با هرگونه تهدید است و برای دفاع از تمامی اعضای خود، هر اقدام لازم را انجام خواهد داد.»
مقام ناتو افزود: «همانطور که پیشتر نیز نشان داده شد، سامانههای پدافند هوایی ناتو در چهار مورد، موشکهای بالیستیکی را که از سوی ایران به سمت ترکیه در حرکت بودند، رهگیری کردند. ما همچنان تاکید میکنیم که وضعیت بازدارندگی و آمادگی دفاعی ما قوی و موثر است.»
