جبهه متحد افغانستان، متشکل از شماری از نظامیان ارتش دولت پیشین، ۱۰ مرداد با انتشار بیانیه‌ای که ژنرال سمیع سادات، آخرین فرمانده مسئول تامین امنیت کابل، قرائت کرد، از آغاز عملیات نظامی علیه طالبان خبر داد. سادات که لباس ارتش دولت پیشین افغانستان را بر تن داشت، اعلام کرد نیروهای تحت امرش از ساعت ۵ صبح شنبه ۱۰ مرداد، عملیات علیه طالبان را آغاز کرده‌اند.

سادات هدف این عملیات را «آزادی افغانستان» عنوان کرد و گفت اعضا، رهبران، و قرارگاه‌های طالبان از اهداف نظامی این جبهه‌اند. او همچنین تاکید کرد که تلاش‌ها برای مذاکره با طالبان نتیجه‌ای نداشته است و مبارزه نظامی باید ادامه پیدا کند.

ساعاتی پیش از انتشار این بیانیه، صفحه جبهه متحد افغانستان در ایکس (توییتر سابق) ویدیوهایی از حمله طالبان منتشر کرد. در نخستین ویدیو، جسد یک مرد مشاهده می‌شود و در دومین ویدیو، در تاریکی شب، شلیک یک گلوله سلاح سنگین به سوی هدفی نامشخص دیده می‌شود. در این ویدیو، جزئیات قابل‌توجهی دیده نمی‌شود، اما در متن همراه ویدیو ادعا شده است که قرارگاه طالبان در منطقه «لشکری بازار» استان هلمند هدف حمله نیروهای این جبهه قرار گرفته است.

از زمان انتشار بیانیه سمیع سادات در ۱۰ مرداد تا ۱۶ مرداد، جبهه متحد مدعی انجام ۹ عملیات در استان‌های هلمند، بادغیس، غور، قندهار، فاریاب و بغلان شده است. در ویدیوهای منتشرشده از این عملیات‌ها، اجسادی که گفته می‌شود متعلق به اعضای طالبان است دیده می‌شود، اما به‌دلیل مشخص نبودن زمان و مکان ضبط تصاویر و نبود جزئیات کافی، امکان راستی‌آزمایی مستقل این ادعاها وجود ندارد.

از زمانی که جبهه مقاومت ملی به رهبری احمد مسعود و جبهه آزادی افغانستان به رهبری ژنرال یاسین ضیا به جنگ چریکی روی آوردند، در کنار حمله‌های تائید شده این جبهات به طالبان،  ده‌ها ویدیو جعلی با ادعای حمله به طالبان نیز از آدرس‌های ناشناس در رسانه‌های اجتماعی منتشر شده است. ایندیپندنت فارسی دست‌کم ۲۰ ویدیوی جعلی را در رسانه‌های اجتماعی بررسی کرده که در همه آن‌ها ادعای حمله به طالبان مطرح شده است. این ویدیوها در بازه زمانی سال ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۵ ضبط شده است و چهره افراد قابل شناسایی نیست. یک منبع امنیتی مخالف طالبان گفت علاوه بر افرادی که برای کسب شهرت یا امتیاز ویدیوهای جعلی تولید می‌کنند، اداره استخبارات طالبان نیز گاه برای فریب افکار عمومی، شناسایی نیروهای مقاومت، و ردیابی کانال‌های ارتباطی این جبهه‌ها، اقدام به تولید و انتشار چنین ویدیوهایی می‌کند. با این حال، منبعی در جبهه متحد افغانستان گفت این جبهه یک سازوکار مشخص برای راستی‌آزمایی ویدیوها از عملیات نظامی نیروهای چریکی‌اش دارد و ویدیو پس از تایید «منابع محلی در محل عملیات»، منتشر می‌شود.

چرا حضور چهره‌های همسو با طالبان در جبهه متحد؟

در مراسم اعلام موجودیت جبهه متحد افغانستان که مهر ۱۴۰۲ در دفتر این جبهه در ایالت ویرجینیای آمریکا برگزار شد، سمیع سادات، مسعود بختور، خوشحال سعادت، قیوم رحیمی و شماری دیگر از مقام‌های دولت پیشین به‌عنوان رهبران این جبهه سخنرانی کردند.

در میان آنان، خوشحال سعادت، ژنرال پیشین پلیس افغانستان و از بنیان‌گذاران جبهه متحد، بارها از گفت‌وگو و تماس با طالبان حمایت کرده است. او در گفت‌وگوهای آنلاین در رسانه اجتماعی ایکس، بارها از جبهه‌های مقاومت مسلحانه علیه طالبان انتقاد و تاکید کرده بود مقاومت نظامی موثری علیه طالبان وجود ندارد. سعادت در اردیبهشت ۱۴۰۴ نیز در یک گفت‌وگوی آنلاین، توقف جنگ و حاکمیت طالبان را «فرصتی برای سازندگی» توصیف کرد و گفت باید به پایان درگیری‌ها در افغانستان خوش‌بین بود.

GNMguu0XsAEOw2G.jpeg

یک منبع مطلع و نزدیک به سادات به ایندیپندنت فارسی گفت خوشحال سعادت ارتباط نزدیکی با شبکه حقانی به رهبری سراج‌الدین حقانی دارد و مایل است به افغانستان بازگردد. این منبع او را یکی از لابی‌گران شبکه حقانی توصیف کرد که در نشست‌های مختلف به سود حاکمیت طالبان سخن می‌گوید و تلاش می‌کند حمایت دیپلمات‌های غربی را برای جناح حقانی در برابر جناح قندهار جلب کند.

با این حال، یک منبع مسئول در جبهه متحد افغانستان، به شرط فاش نشدن نامش، گفت خوشحال سعادت دیگر با این جبهه همکاری ندارد. به گفته او، سعادت به‌دلیل مخالفت با جنگ علیه طالبان از جبهه متحد کناره‌گیری کرده است. قیوم رحیمی، والی پیشین هرات و لوگر، و مسعود بختور، والی پیشین فراه و مسئول سیاسی دفتر جبهه متحد، نیز مدتی است از این جبهه فاصله گرفته‌اند. هرچند این منبع دلیل غیبت آنان را «مشکلات خانوادگی» عنوان کرد، این دو در ماه‌های اخیر در هیچ‌یک از فعالیت‌های جبهه حضور نداشته‌اند.

بیانیه سمیع سادات از کجا منتشر شد؟

سمیع سادات در روزهای پایانی حکومت اشرف غنی، فرمانده ارتش در جنوب افغانستان بود و پس از عقب‌نشینی نیروهای دولتی به کابل، به‌عنوان فرمانده عمومی پایتخت برای دفاع از شهر منصوب شد، اما کابل ساعاتی بعد به تصرف طالبان درآمد. او همانند هزاران نظامی و کارمند دولت پیشین، در جریان عملیات تخلیه از افغانستان خارج شد و به بریتانیا رفت. هرچند در پنج سال گذشته چند بار با ویزای گردشگری به آمریکا سفر کرده، محل اقامت دائمی او لندن است.

با این حال، در پیام ویدیویی اخیر سادات مشخص نیست که او در کجا حضور دارد. یک منبع آگاه به ایندیپندنت فارسی گفت سادات و چهار تن از اعضای کلیدی جبهه متحد دفتری را برای هماهنگی فعالیت‌های نظامی در اسلام‌آباد، پایتخت پاکستان، ایجاد کرده‌اند. به گفته این منبع آگاه، این دفتر با هماهنگی دولت پاکستان فعالیت می‌کند و پیام ویدیویی سادات نیز از همان‌جا منتشر شده است.

منبعی در جبهه متحد از اظهارنظر درباره محل ضبط این پیام خودداری کرد، اما گفت این ویدیو در دفتر جبهه در ویرجینیا ضبط نشده است و سادات نیز در آن دفتر حضور ندارد. 

دست‌کم دو منبع مطلع در گفت‌وگو با ایندیپندنت فارسی تایید کردند که بیانیه ویدیویی سادات از اسلام‌آباد منتشر شده است و او در خاک بریتانیا یا آمریکا اجازه چنین فعالیت‌هایی ندارد. به گفته این منابع، سمیع سادات، مصطفی وردک و همت علیزی در دفتر جبهه متحد افغانستان در اسلام‌آباد حضور دارند.

دیپلمات‌های بریتانیایی طی پنج سال گذشته در دیدار با مقام‌های طالبان بارها تاکید کرده‌اند که لندن از مخالفان مسلح طالبان حمایت نمی‌کند. هیئت‌های آمریکایی نیز در دیدار با وزیر خارجه طالبان همواره بر راه‌حل سیاسی تاکید کرده‌اند و در این مدت هیچ تماس رسمی با جبهه‌های مخالف طالبان برقرار نکرده‌اند.

در مقابل، پاکستان تنها کشوری است که از زمان بازگشت طالبان به قدرت، به‌صورت علنی از «آزاد شدن افغانستان از سلطه طالبان» سخن گفته است. وزارت خارجه پاکستان در بیانیه‌ای که مهر ۱۴۰۴ منتشر شد، اعلام کرد این کشور آرزو دارد افغانستان «آزاد شود و دارای یک حکومت مردم‌سالار واقعی باشد».