به گزارش وال استریت ژورنال، دونالد ترامپ در حال تصمیمگیری است که پس از حمله اخیر موشکی ایران به نیروهای آمریکایی، آیا عملیات گسترده نظامی در ایرن را از سر بگیرد یا خیر.
هفته گذشته، ترامپ در هواپیمای ریاستجمهوری «ایرفورس وان» روی باند فرودگاهی در ایالت دلاور نظارهگر انتقال تابوتهای چهار سرباز آمریکایی کشتهشده در جنگ ایران بود. او در حال رایزنی با مهمترین مشاوران جنگی خود، ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش، و پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، بود.
وال استریت ژورنال مینویسد، در آن جلسه غیررسمی، دریاسالار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، نیز حضور داشت؛ فرماندهای که از مقر خود در تمپا، فلوریدا، جنگ را هدایت میکند و برای مراسم انتقال اجساد به دلاور آمده بود.
کوپر معمولا در سایه کین و هگست قرار داشته است؛ دو مقامی که مرتب در دفتر بیضی به ترامپ گزارش میدهند و در بحثهای کاخ سفید درباره جنگ نقش پررنگتری دارند.
به عنوان فرمانده نیروهای آمریکا در خاورمیانه، مأموریت کوپر پیشبرد جنگ ایران و حفاظت از منافع امنیتی آمریکا در منطقه است. وظیفه کین نگاه به تصویر جهانی، از جمله تهدیدهای چین، کره شمالی و روسیه، و مدیریت منابع نظامی آمریکا در سطح جهان است.
وال استریت ژورنال مینویسد، کوپر سالها با یک ضعف بروکراتیک روبهرو بوده: دسترسی آسانی به دفتر بیضی ندارد. بیشتر گزارشهای جنگی به ترامپ را کین و هگست ارائه کردهاند. کوپر از آغاز جنگ تنها چند بار حضوری به ترامپ گزارش داده و تماس تلفنی آنها نیز محدود بوده است. آخرین دیدار حضوریشان همان جلسه هفته گذشته در ایرفورس وان بود.
اما به گفته منابع آگاه، این کوپر است که گزینهای برای یک کارزار هوایی سنگین در ایران طراحی کرده که اجرای آن ممکن است تا دو هفته طول بکشد.
اکنون، در حالی که ترامپ پس از حمله غافلگیرکننده موشکی ایران در روز سهشنبه وعده پاسخ سخت داده، رئیسجمهور باید تصمیم بگیرد تا چه حد پیش برود. او میتواند طرح کوپر برای ۱۰ تا ۱۴ روز حملات هوایی فشرده با هدف فلج کردن توان موشکی ایران را تایید کند؛ آن هم با وجود هشدارها درباره کاهش ذخایر مهمات پدافند هوایی آمریکا. یا ممکن است به حملهای محدودتر رضایت دهد تا راه دیپلماسی همچنان باز بماند.
منتقدان در کنگره هشدار میدهند هر کارزار هوایی تازهای میتواند دولت را عمیقتر وارد جنگ کند.
ترامپ در هفتههای اخیر میان تلاشهای متناوب دیپلماتیک و تهدیدهای تند برای بازگشت به عملیات گسترده رزمی ـ مشابه مرحله آغازین جنگ آمریکا و اسرائیل در ایران ـ در نوسان بوده است. یک مقام ارشد دولت روز چهارشنبه گفت ترامپ «در حال و هوای تشدید تنش» قرار دارد، اما هنوز درباره «عمق پاسخ» تصمیم نگرفته است.
منطق گزینه کوپر این است که آمریکا از حملات متقابل محدود فراتر برود؛ حملاتی که نتوانستهاند تهران را از تهدید کشتیها در تنگه هرمز و شلیک موشک به نیروهای آمریکایی بازدارند. هدف، تشدید چشمگیر جنگ برای شکستن بنبست است.
کوپر معتقد است اگر آمریکا میخواهد اقدام نظامی مؤثر باشد، باید حملات هوایی خود را افزایش دهد تا تهدید موشکی ایران بهطور جدی تضعیف شود. این رویکرد «حمله بزرگ» همچنین میتواند نیاز آمریکا به مصرف بیشتر مهمات دفاعی را کاهش دهد، زیرا توان حمله ایران کمتر خواهد شد.
کوپر مدتهاست معتقد است اگر زمان کافی در اختیار داشته باشد، قدرت نظامی میتواند ضربهای سنگین به ایران وارد کند. به گفته منابع آگاه، هگست از گزینه کارزار هوایی فشرده کوپر حمایت کرده است.
در مقابل، ژنرال کین که محتاطتر توصیف میشود، مرتب کاخ سفید را از «پیامدهای درجه دوم و سوم» گزینههای نظامی آگاه میکند. او نسبت به کاهش ذخایر رهگیرهای پدافند هوایی آمریکا هشدار داده؛ سامانههایی که برای دفاع از پایگاهها و متحدان آمریکا در دیگر نقاط جهان نیز لازماند. با این حال، او معتقد است کمبود این ذخایر مانع ازسرگیری عملیات گسترده در ایران نمیشود، و ریسک آن را افزایش میدهد.
سخنگویان کین و کوپر از اظهار نظر درباره این رایزنیهای داخلی خودداری کردند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز چهارشنبه پس از دیدار روز قبل با ترامپ با هگست دیدار کرد. مقامهای آمریکایی گفتهاند اگر ترامپ تصمیم به بازگشت به عملیات گسترده بگیرد، نیروهای اسرائیلی نیز ممکن است در حمله احتمالی آمریکا مشارکت داشته باشند.
ترامپ صبح چهارشنبه نشانههایی داد که به ازسرگیری حملات تمایل دارد، هرچند جزئیات را بیان نکرد و راه مذاکره را کاملا نبست. او به شبکه فاکسنیوز گفت: «حسابی آنها را در هم خواهیم کوبید. بهشدت به آنها ضربه خواهیم زد.» سپس افزود: «میگذاریم همچنان حرف بزنند.»
شان پارنل، سخنگوی ارشد پنتاگون، در بیانیهای گفت هگست، دریاسالار کوپر و ژنرال کین «کاملا همسو هستند و در مأموریت، راهبرد و عزم خود درباره عملیات برونمرزی مرتبط با ایران وحدت کامل دارند» و وزارت دفاع آماده اجرای دستورات رئیسجمهور در کوتاهترین زمان ممکن است.
وال استریت ژورنال مینویسد، کارزار مشترک هوایی آمریکا و اسرائیل ۲۸ فوریه (۹ اسفند) آغاز شد، اما تا پایان مارس ترامپ بیحوصله شده بود. ایران اعلام کرده بود تنگه هرمز را بسته و مینگذاری دریایی را آغاز کرده است. افزایش قیمت نفت اقتصاد جهانی را تحت فشار قرار داد و آمریکا را وادار کرد برای کاهش قیمتها از ذخایر نفتی خود استفاده کند.
به گفته یک منبع آگاه، کوپر در ۳۱ مارس برآورد کرده بود هنوز حدود ۲۰ روز دیگر برای پایان عملیات نیاز دارد. اما در ۳ آوریل یک جنگنده اف-۱۵ئی آمریکا در جنوبغرب ایران سرنگون شد و عملیات پرخطری برای نجات خدمه آغاز شد. هرچند هر دو خلبان نجات یافتند، این حادثه در تصمیم ترامپ برای پذیرش آتشبس چند روز بعد مؤثر بود.
هگست پس از اعلام آتشبس گفت برنامه موشکی ایران «عملا نابود شده» و پرتابگرها و موشکهای آن «بهشدت فرسوده و منهدم شدهاند». با این حال، ارزیابی اطلاعاتی آمریکا نشان داد توان موشکی ایران بهطور کامل از بین نرفته است. ترامپ در مصاحبهای در اوایل ژوئن گفت ایران شاید حدود ۲۱ تا ۲۲ درصد موشکهای خود را حفظ کرده باشد؛ برخی تحلیلگران رقم بالاتری را محتمل دانستهاند.
در حالی که کین کاخ سفید را از محدود بودن ذخایر رهگیرهای پدافندی آگاه کرده بود، استدلال کوپر این بود که حملات هوایی قدرتمند میتواند توان موشکی ایران و قابلیت تلافیجویی آن را بهطور چشمگیری کاهش دهد. بر اساس رویکرد کین، سامانههای پدافند هوایی آمریکا میتوانند در منطقه بازآرایی شوند تا از نقاط کلیدی بهتر محافظت کنند.
اما تردیدها همچنان پابرجاست. منتقدان میگویند آمریکا در ماه نخست جنگ به تأسیسات زیرزمینی موشکی و کارخانههای ایران ضربات سنگینی زد، اما ایران توانست پرتابگرها را از مجتمعهای زیرزمینی خارج کرده و حملات خود را از سر بگیرد؛ آن هم با مسیرها و مانورهای متفاوت موشکی برای عبور از پدافند آمریکا و با استفاده همزمان از پهپادها.
توان موشکی ایران در اواسط ژوئیه، زمانی که حمله موشکی ایران سه سرباز آمریکایی را در یک پایگاه هوایی در اردن کشت، و بار دیگر در حمله غافلگیرکننده سهشنبه به نیروهای آمریکایی آشکار شد.
سنتکام اعلام کرد: «همه موشکهای ایرانی با موفقیت رهگیری شدند و نیروهای آمریکا همچنان در حالت آمادهباش کامل و سطح بالای آمادگی قرار دارند.»
