پژوهشی جدید نشان می‌دهد تمایل افراد به مصرف غذاهای شیرین یا پرچرب ممکن است تحت‌تاثیر برخی گونه‌های ژنی باشد. به گزارش یاهو هلث، بر اساس یافته‌های این پژوهش، افراد دارای این گونه‌های ژن ممکن است بیشتر در معرض خطر ابتلا به چاقی و دیابت نوع ۲ قرار داشته باشند.

این پژوهش که نتایج اولیه آن در نشست سالانه انجمن تغذیه آمریکا ارائه شده و هنوز منتشر نشده است، یکی از بزرگ‌ترین مطالعات ارتباط ژنتیک با ذائقه و ترجیح غذایی به شمار می‌رود.

پژوهشگران داده‌های نزدیک به ۵۰۰ هزار نفر را که در پایگاه زیست‌پزشکی «یوکی بیوبانک» ثبت شده است، بررسی کردند. آن‌ها اطلاعات مربوط به پرسشنامه ترجیح غذایی را با داده‌های ژنتیکی افراد مقایسه کردند و بر اساس این اطلاعات، برای هر فرد امتیازی تعیین شد که نشان‌دهنده گرایش ژنتیکی او به طعم‌های خاص بود.

سپس، آن‌ها بررسی کردند آیا افرادی که از نظر ژنتیکی تمایل بیشتری به طعم‌های شیرین یا چرب دارند، در عمل نیز مقدار بیشتری از این نوع خوراکی‌ها مصرف می‌کنند یا خیر. برای نمونه، میزان مصرف دسرها، نوشیدنی‌های شیرین و غذاهای پرچرب در این افراد ارزیابی شد. در ادامه، این اطلاعات با داده‌های مربوط به ابتلا به چاقی و دیابت نوع ۲ مقایسه شد.

نتایج اولیه نشان داد افرادی که از نظر ژنتیکی گرایش بیشتری به طعم شیرین دارند، به‌طور متوسط روزانه حدود ۷ گرم بیشتر از دیگران خوراکی‌های شیرین مصرف می‌کنند. هرچند این مقدار زیاد نیست، پژوهشگران متذکر شدند این میزان در طول زمان می‌تواند تفاوت قابل‌توجهی ایجاد کند.

همچنین، افرادی که امتیاز ژنتیکی بالاتری برای علاقه به طعم‌های شیرین و چرب داشتند، بیشتر در معرض اضافه‌وزن قرار داشتند و خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ نیز در آن‌ها اندکی بیشتر بود.

پژوهشگران نتیجه گرفتند یافته‌های این تحقیق نقش پیش‌تر ناشناخته ژنتیک ذائقه و ترجیح غذایی را در مصرف غذاهای بسیار خوش‌خوراک نشان می‌دهد و می‌تواند زمینه‌ساز طراحی برنامه‌های غذایی شخصی‌ برای افراد مبتلا به بیماری‌های سوخت‌و‌سازی مانند چاقی و دیابت نوع ۲ باشد.

یافته‌های جدید بدین معنا نیست که افراد دارای این گونه‌های ژنی حتما به دیابت یا چاقی مبتلا خواهند شد، بلکه نشان می‌دهد ژنتیک می‌تواند افراد را به سمت الگوهای غذایی سوق دهد که خطر این بیماری‌ها را افزایش می‌دهد.

به گفته اسکات کیتلی، متخصص تغذیه، ژنتیک می‌تواند بر گیرنده‌های چشایی، مسیرهای پاداش در مغز، تنظیم اشتها و میزان رضایت از مصرف برخی غذاها اثر بگذارد. علاوه بر این، عوامل اپی‌ژنتیکی مانند تغذیه در سال‌های اولیه زندگی، استرس، خواب و عادت‌های غذایی طولانی‌مدت نیز می‌توانند بدون تغییر توالی دی‌ان‌ای، بر نحوه فعالیت ژن‌ها و در نتیجه بر ترجیح غذایی اثر بگذارند.

غذاهای شیرین و پرچرب به‌طور طبیعی برای بسیاری از افراد جذاب‌اند، کالری بالایی دارند و ارزش غذایی آن‌ها پایین‌تر است. مصرف مداوم کالری بیش از نیاز بدن می‌تواند به افزایش وزن منجر شود و اضافه‌وزن نیز یکی از مهم‌ترین عوامل خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ محسوب می‌شود. همچنین بسیاری از شرکت‌های تولیدکننده مواد غذایی محصولاتشان را به‌گونه‌ای طراحی می‌کنند که بسیار خوش‌خوراک باشند و این موضوع مقاومت در برابر آن‌ها را دشوارتر می‌کند.

به گفته متخصصان، تشخیص اینکه علاقه یک فرد به غذاهای شیرین یا چرب ریشه ژنتیکی دارد یا خیر آسان نیست. گرایش به این نوع خوراکی‌ها در بسیاری از افراد دیده می‌شود و علاوه بر ژنتیک، محیط، فرهنگ، عادت‌های غذایی و دسترسی به مواد غذایی نیز در شکل‌گیری ذائقه و ترجیح غذایی نقش دارند.

کارشناسان توصیه می‌کنند کاهش تدریجی اندازه وعده‌ها، کم کردن دفعات مصرف این خوراکی‌ها، مصرف آن‌ها همراه غذاهای سرشار از پروتئین یا فیبر، و در صورت نیاز، مشورت با پزشک می‌تواند به تغییر عادت‌های غذایی و کاهش خطر بیماری‌ها کمک کند. 

کیتلی می‌گوید داشتن زمینه ژنتیکی با سرنوشت از پیش تعیین‌شده تفاوت دارد و سبک زندگی همچنان مهم‌ترین عامل در کاهش خطر بیماری‌های بلندمدت است.