از زمانی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، آتش‌بس با جمهوری اسلامی ایران را اعلام کرد و گفت که دو طرف به توافق نزدیک شده‌اند، بیش از دو ماه می‌گذرد.

ترامپ ۱۸ فروردین (هفتم آوریل) در شبکه‌های اجتماعی نوشت که دو طرف «به توافق بسیار نزدیک شده‌اند»، اما برای «نهایی شدن و به مرحله اجرا رسیدن توافق» به دو هفته زمان نیاز دارند. او در پایان نوشت: «مایه افتخار است که این مشکل دیرینه در آستانه حل‌وفصل شدن قرار دارد.»

البته هیچ توافقی حاصل نشد. با این حال، ترامپ در دو ماه گذشته همچنان بارها و بارها این تصور را القا کرد که توافق با تهران در آستانه نهایی شدن است.

سی‌ان‌ان در گزارشی با جمع‌آوری این ادعاهای ترامپ، نوشت که اگر دوره قبل از آتش‌بس را هم حساب کنیم، او در مجموع دست‌کم ۳۷ بار چنین ادعایی را مطرح کرده؛ یعنی در مطالبش شبکه‌های اجتماعی، سخنرانی‌های عمومی، گفتگوهای تلفنی با رسانه‌ها، یا مستقیم گفته که توافق نزدیک است یا مدعی شده ایران به‌شدت خواهان دستیابی به توافق است.

با این حال هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که نشان دهد این ادعا امروز نسبت به ۱۸ فروردین (اعلام آتش‌بس)، به واقعیت نزدیک‌تر شده باشد، با این حال، ترامپ همچنان آن را تکرار می‌کند. شاید چون واقعیت را نادرست درک کرده، شاید هم برای آرام کردن بازارهای مالی، یا شاید چون تصور می‌کند صرف تکرار این ادعا می‌تواند آن را به واقعیت تبدیل کند.

این روند در واقع از سوم فروردین ۱۴۰۵ آغاز شد. ترامپ آن روز پای در هواپیمای ایرفورس وان، درباره آنچه مذاکرات صلح خواند، به خبرنگاران گفت: «به نظرم درباره موضوع‌های اصلی توافق‌های مهمی حاصل شده است و در واقع تقریبا درباره همه موضوع‌ها توافق وجود دارد.»

روز بعد، او عبارتی را به کار برد که بعدها بارها تکرار شد: اینکه تهران مستاصل و به‌شدت دنبال توافق است. افزود: «فکر می‌کنم به این ماجرا پایان خواهیم داد. البته نمی‌توانم با قطعیت بگویم.»

تا چهارم فروردین، او همچنان گفت که جمهوری اسلامی ایران «به‌شدت می‌خواهد توافق کند» و یک روز بعد در نشست هیئت دولت، مدعی شد تهران «برای توافق التماس می‌کند».

نهم فروردین ترامپ در گفتگویی غیررسمی با خبرنگاران در هواپیمای ایرفورس وان، در پاسخ به این پرسش که آیا انتظار دارد هفته آینده توافق حاصل شود، گفت: «بله، فکر می‌کنم درباره ایران توافقی حاصل خواهد شد.»

از این مقطع، پیش‌بینی‌های ترامپ لحنی قاطع‌تر به خود گرفت. او ۱۷ فروردین گفت پیش از آنکه روند مذاکرات با یک عقبگرد روبرو شود، دو طرف «بسیار به توافق نزدیک شده بودند».

روز بعد، یعنی ۱۸ فروردین، او آتش‌بس را اعلام کرد که قرار بود دو هفته ادامه یابد تا دو طرف در این مدت جزئیات توافق را نهایی کنند.

یک هفته بعد، در ۲۶ فروردین، ترامپ به شبکه فاکس بیزنس گفت: «فکر می‌کنم تقریبا تمام است؛ به نظر من، واقعا به پایان بسیار نزدیک شده‌ایم» و افزود: «باید ببینیم چه می‌شود. فکر می‌کنم آن‌ها واقعا می‌خواهند توافق کنند.»

در چند روز بعد از آن، ترامپ تقریبا با اطمینان، از نهایی شدن توافق سخن گفت.

او ۲۷ فروردین به خبرنگاران گفت: «اوضاع خیلی خوب پیش می‌رود. قرار است با تهران به توافق برسیم و توافق خوبی هم خواهد بود.» سپس روز ۲۸ فروردین، در سه حضور رسانه‌ای جداگانه، مدعی شد: ایران با همه چیز موافقت کرده است، فکر می‌کنم ظرف یکی دو روز آینده به توافق خواهیم رسید و به نظرم میان دو طرف اختلاف مهمی باقی نمانده است.

او سی‌ویکم فروردین هم در تروث سوشال نوشت: «همه‌چیز نسبتا سریع اتفاق خواهد افتاد!» و با وجود اینکه چنین اتفاقی رخ نداد، ترامپ ۱۰ اردیبهشت همچنان مدعی شد که تهران همچنان «بی‌اندازه مشتاق رسیدن به توافق است».

او ۱۱ اردیبهشت نیز در پاسخ به خبرنگاران، جمله خود را چنین بیان کرد: «وقتی جنگ پایان یابد، که نباید زیاد طول بکشد...»

با این حال ترامپ بعد از آن تا مدتی از تکرار این پیش‌بینی‌ها خودداری کرد، تا اینکه ۲۸ اردیبهشت اعلام کرد به درخواست کشورهای خاورمیانه، حملات نظامی را «دو یا سه روز» به تعویق انداخته است، زیرا «آن‌ها معتقدند به دستیابی به توافق بسیار نزدیک شده‌اند».

در این مقطع، حتی خود ترامپ نیز ظاهرا پذیرفت که پیش‌بینی‌های مشابه قبلی بارها نادرست از آب درآمده‌اند. او گفت: «دوره‌هایی داشتیم که فکر می‌کردیم تقریبا به توافق رسیده‌ایم، اما نتیجه نداد» با این حال بلافاصله افزود: «این بار کمی فرق می‌کند.»

اما این بار هم تفاوتی نداشت، هرچند او همچنان بر موضع خود اصرار ورزید و ۲۹ اردیبهشت در ضیافت کنگره گفت: «خیلی سریع به این جنگ پایان خواهیم داد.»

تا دوم خرداد او چندین بار دیگر حرف‌هایش در ۲۸ فروردین را تکرار کرد و گفت که دولتش «به توافق نزدیک‌تر بسیار شده است»، توافق «تا حد زیادی مذاکره و تنظیم شده و فقط نهایی شدن آن باقی مانده»، و اینکه این توافق «به‌زودی» اعلام خواهد شد و تنها «جزئیات نهایی» آن در حال بررسی است. 

او هفتم خرداد نیز در مصاحبه‌ای با لارا ترامپ، ادعا کرد که «به یک توافق خوب بسیار نزدیک شده‌ایم». سرانجام همین یکشنبه بار دیگر اطمینان داد که دو طرف «به توافق بسیار نزدیک‌اند»، اما مدعی شد درگیری میان ایران و اسرائیل ممکن است آن را به خطر بیندازد. او به آکسیوس گفت: «ما به دستیابی به توافق نهایی با ایران بسیار نزدیکیم. توافق خوبی خواهد بود. نمی‌خواهم اتفاق‌هایی که اکنون در جریان است باعث شود این توافق از بین برود.»

این دست‌کم سومین بار بود که ترامپ به آکسیوس می‌گفت توافق در آستانه نهایی شدن است.

سپس دوشنبه، هجدهم خرداد در یک گردهمایی انتخاباتی برای حمایت از سناتور لیندسی گراهام از ایالت کارولینای جنوبی، که از حامیان سرسخت سیاست‌های او به شمار می‌رود، بار دیگر پیش‌بینی کرد که طی دو هفته آینده «پیروزی کامل» حاصل خواهد شد.

ترامپ گفت: «هم‌اکنون در حال مذاکره‌ایم. آن‌ها می‌خواهند به توافق بسیار خوبی برسند» و سپس افزود: «آن‌ها حاضرند همه‌چیز را به ما بدهند.»