در حالی که محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر جمهوری اسلامی ایران ادامه دارد، تصاویر ماهوارهای از تجمع حدود ۲۳ نفتکش در نزدیکی جزیره خارگ، مهمترین پایانه صادرات نفت ایران حکایت دارد، که بزرگترین تجمع شناورها در این منطقه از زمان آغاز این محاصره است. خبرگزاری بلومبرگ روز دوشنبه با استناد به تصاویر ماهوارهای و تحلیلهای تازه، این وضعیت را نشانهای از تنگنای جدی صادرات نفت جمهوری اسلامی توصیف کرد.
بر اساس این گزارش، نفتکشها در مناطق انتظار اطراف جزیره خارگ لنگر انداختهاند یا در محل بارگیری نفت خام و گاز مایع نفتی (LPG) مستقر شدهاند. مقایسه این تصاویر که روز جمعه ۲۶ اردیبهشت ثبت شدهاند، با مقایسه تصاویر هوایی روز ۲۳ فروردین، نشان میدهد در آن روز تنها چهار نفتکش در این منطقه حضور داشتند؛ درست پیش از آنکه ناوهای جنگی آمریکا در دریای عمان مستقر شوند تا کشتیهای مرتبط با ایران را زیر نظر بگیرند و در مواردی متوقف کنند.
چارلی براون، مشاور ارشد سازمان اتحاد علیه ایران هستهای، مستقر در نیویورک، به بلومبرگ گفت: «تجمع کشتیها در مناطق انتظار اطراف خارک نشان میدهد که تاخیرها و گلوگاهها در سیستم صادرات نفت خام ایران بهطور قابل توجهی افزایش یافته است.»
در تصاویر۲۶ اردیبهشت، یک کشتی نیز در گوشه جنوب شرقی جزیره خارک دیده میشود. جایی که بهطور معمول برای صادرات گاز مایع نفتی استفاده میشود. این سوخت عمدتا برای مصارف خانگی، از جمله پختوپز به کار میرود. در همین حال، تصاویر ماهوارهای نشان میدهد اسکلههای اصلی بارگیری نفت خام تقریبا خالی ماندهاند.
این دومین کشتی از این نوع است که از زمان آغاز درگیریهای نظامی در این محل مشاهده میشود. پیشتر نفتکش نیدی در اوایل آوریل در همین تاسیسات دیده شده بود و سپس در اوایل مه در آبهای غرب هند ردیابی شد.
کاهش صادرات و پر شدن مخازن ذخیرهسازی
بلومبرگ گزارش داده است که با مختل شدن صادرات، فعالیت در جزیره خارک بهشدت کاهش یافته و ظرفیت مخازن ذخیرهسازی نفت در حال تکمیل شدن است. در چنین شرایطی، زمانی که نفتکشهای بارگیریشده قادر به ترک منطقه نیستند و نفتکشهای خالی نیز برای بارگیری وارد نمیشوند، جمهوری اسلامی ناچار میشود تولید نفت خود را کاهش دهد.
از زمان آغاز جنگ میان جمهوری اسلامی ایران از یک سو و آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر، ایالات متحده حدود ۲۰ شناور نظامی را در منطقه مستقر کرده و هزاران نیروی اضافی به خاورمیانه اعزام کرده است. واشنگتن از ۱۳ آوریل محاصره دریایی شدیدی را علیه بنادر ایران اعمال کرده و عملا مانع ورود و خروج کشتیهای تجاری شده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا تاکید کرده است که این محاصره تا زمانی که توافقی با تهران حاصل نشود ادامه خواهد داشت. در مقابل، جمهوری اسلامی اعلام کرده که رفع محاصره بنادر ایران پیششرط هرگونه مذاکره درباره برنامه هستهای است. همزمان، تهران از ماه فوریه بهطور عملی عبور کشتیهای تجاری از تنگه هرمز را نیز با محدودیتهای گسترده روبهرو کرده است.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
در چنین شرایطی، تداوم اختلال در صادرات نفت میتواند فشار مضاعفی بر اقتصاد بحرانزده ایران وارد کند؛ اقتصادی که بخش عمده درآمد ارزی آن همچنان به فروش نفت وابسته است. کاهش صادرات و انباشت نفت در مخازن ذخیرهسازی، علاوه بر محدود کردن توان مالی دولت، میتواند بر نرخ ارز، تامین کالاهای اساسی و حتی پرداخت حقوق کارکنان دولت و نیروهای نظامی تاثیر منفی شدیدتری بگذارد. به همین دلیل، جزیره خارگ که سالها شاهرگ حیاتی صادرات نفت ایران بوده، اکنون به یکی از مهمترین نقاط فشار در رویارویی تهران با آمریکا تبدیل شده است.
کارشناسان معتقدند اگر این وضعیت در هفتههای آینده ادامه یابد، جمهوری اسلامی ناچار خواهد شد میان دو گزینه دشوار یکی را انتخاب کند؛ یا با کاهش بیشتر تولید نفت، از آسیب به تاسیسات و زیرساختهای ذخیرهسازی جلوگیری کند، یا با پذیرش شروط واشنگتن، مسیر بازگشت به مذاکرات را هموار سازد. در هر دو صورت، تصاویر ماهوارهای از ازدحام بیسابقه نفتکشها در اطراف خارگ نشان میدهد که فشار اقتصادی و عملیاتی بر حکومت ایران به مرحلهای رسیده است که ادامه آن میتواند بر تصمیمات سیاسی تهران در قبال برنامههای هستهای، موشکی و سیاستهای منطقهای جمهوری اسلامی اثرگذار باشد.
