دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، بامداد دوشنبه از پاسخ تهران به پیشنهادهای واشنگتن برای پایان دادن به جنگ بهشدت انتقاد کرد و آن را «کاملا غیرقابل قبول» خواند. مقامهای جمهوری اسلامی نیز در واکنش اعلام کردند که «ایران برنامههای خود را برای راضی کردن رئیسجمهوری ایالات متحده تنظیم نمیکند.»
واینت در گزارشی در این زمینه، نوشت که اگرچه هنوز جزئيات کامل پاسخ تهران منتشر نشده، بر اساس اعلام برخی منابع دیپلماتیک، اختلاف میان دو طرف بر سر مواضعی است که مشخص نیست دو طرف بتوانند بر سر آن تفاهم کنند یا خیر.
منابع نزدیک به حزبالله، تحتحمایت جمهوری اسلامی ایران، اعلام کردهاند که این پیشنهاد شامل چند خواسته ایران است: پایان محاصره آمریکا و امکان صادرات آزادانه نفت، برقراری آتشبس در لبنان، پایان فوری جنگ همزمان با اعلام توافق، لغو تحریمهای آمریکا و آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران، برداشته شدن محدودیتهای مربوط به فروش نفت ایران و در نهایت، کنترل ایران بر تنگه هرمز.
منابع نزدیک به مذاکرات هم به روزنامه قطری «العربی الجدید» گفتهاند پاسخ جمهوری اسلامی که از طریق پاکستان به آمریکا ارسال شد، ۱۴ بند داشت.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
این منابع افزودند تهران در پاسخ خود انعطاف نشان داده و با گفتگو درباره پرونده هستهای ظرف ۳۰ روز موافقت کرده است؛ موضوعی که پیشتر حاضر به بررسی آن نبود و اصرار داشت به مراحل بعدی موکول شود.
طبق گزارش رسانههای غربی، آمریکا از جمهوری اسلامی میخواهد تمام اورانیوم غنیشده با خلوص ۶۰ درصد را تحویل دهد و متعهد شود طی ۲۰ سال آینده هیچگونه غنیسازی اورانیوم انجام ندهد. همچنین از تهران خواسته شده است تاسیسات هستهای خود را برچیند تا اطمینان حاصل شود قادر به ساخت سلاح هستهای نخواهد بود.
واشنگتن همچنین خواهان کاهش قابلتوجه ذخایر موشکهای بالیستیک ایران و پایان حمایت تهران از نیروهای نیابتی منطقهای خود، بهویژه حماس و حزبالله، است.
در مورد تنگه هرمز نیز آمریکا خواستار بازگشایی فوری این گذرگاه راهبردی برای عبورومرور تجاری، بدون دریافت هزینه یا الزام به هماهنگی با جمهوری اسلامی، است.
ترامپ بامداد دوشنبه در شبکه اجتماعی تروث سوشال، پیامی تند منتشر و پیشنهاد تهران را بهطور کامل رد کرد. او نوشت: «همین حالا پاسخ بهاصطلاح 'نمایندگان' ایران را خواندم. از آن خوشم نمیآید. کاملا غیرقابلقبول است!»
لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه و متحد سیاسی ترامپ، نیز نشانههایی از پایان صبر واشنگتن بروز داد و در شبکه ایکس نوشت: «از تلاشهای صادقانه رئیسجمهوری ترامپ برای یافتن راهحل دیپلماتیک بهمنظور تغییر رفتار رژیم تروریستی ایران قدردانی میکنم» و سپس افزود: «با توجه به حملات مداوم آنها به کشتیرانی بینالمللی، حملات پیدرپی به متحدان ما در خاورمیانه و اکنون پاسخ کاملا غیرقابل قبول به پیشنهاد دیپلماتیک آمریکا، به نظر من زمان تغییر مسیر فرا رسیده است. پروژه آزادیپلاس اکنون ایده بسیار خوبی به نظر میرسد.»
«پروژه آزادیپلاس» به طرحی اشاره دارد که هدف آن آزادسازی کشتیهای گرفتار در تنگه هرمز است.
در مقابل، رسانه تسنیم وابسته به سپاه پاسداران به نقل از مقامهای جمهوری اسلامی نوشت: «واکنش ترامپ هیچ چیز را تغییر نمیدهد. هیچکس در ایران برای راضی کردن ترامپ طرح نمینویسد. تیم مذاکرهکننده فقط برای مردم ایران برنامهریزی میکند.»
شبکه پرستیوی وابسته به صداوسیمای جمهوری اسلامی هم مدعی شد که ابتکار آمریکا رد شده، زیرا «به معنای تسلیم تهران در برابر خواستههای افراطی ترامپ» است.
اوضاع به کدام سمت میرود؟
بهطور خلاصه، همچنان مشخص نیست آیا اسرائیل و آمریکا درگیری نظامی را از سر خواهند گرفت یا نه.
اگرچه گزارشهای اخیر حاکی از آن است که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، خواهان از سرگیری عملیات نظامی برای وادار کردن تهران به امتیازدهی بیشتر است، تصمیمگیرنده نهایی ترامپ است؛ موضوعی که پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، نیز به آن اشاره کرد.
ترامپ در سالهای حضورش در کاخ سفید بارها نشان داده که قابل پیشبینی نیست و آماده اتخاذ تصمیمهای غیرمتعارف است.
یکی از گزینههای پیش روی او ادامه محاصره دریایی ایران به مدت چندین ماه، بدون ازسرگیری حملات نظامی، است که میتواند باعث جهش شدید قیمت نفت شود. او همچنین میتواند اعلام پیروزی کند و بخش عظیمی از نیروهای نظامی آمریکا را از منطقه خارج کند. گزینه دیگر هم احیای «پروژه آزادی» است.
البته گزینه بازگشت به جنگ نیز همچنان روی میز است؛ چه در قالب حملات محدود و چه حملات گستردهتر به زیرساختهایی مانند نیروگاهها و پلها.
ترامپ و نتانیاهو شامگاه یکشنبه گفتگو کردند، اما نه کاخ سفید و نه دفتر نخستوزیر اسرائیل جزئیات این تماس را منتشر نکردند.
قرار است ترامپ روز چهارشنبه به پکن سفر کند و بنا بر گزارش روزنامه والاستریت ژورنال، قصد دارد از شی جینپینگ، رئیسجمهوری چین، بخواهد برای دستیابی به توافق میان دو طرف میانجیگری کند.
نتانیاهو هم در گفتگویی با برنامه ۶۰ دقیقه شبکه سیبیاس، در پاسخ به این پرسش که چگونه میتوان اورانیوم غنیشده را از ایران خارج کرد، گفت بهترین راه این است که «وارد شوید و آن را بیرون بیاورید».
او در پاسخ به احتمال استفاده از نیروهای ویژه، از توضیح درباره جزئیات برنامههای نظامی خودداری کرد، اما بخشی از گفتگویش با ترامپ را فاش کرد و ادعا کرد که «رئیسجمهوری ترامپ به من گفت من میخواهم وارد آنجا شوم».
نتانیاهو افزود چنین عملیاتی قابل اجرا و ممکن است، اما گزینه مطلوب این است که در قالب یک توافق انجام شود.
