پس از آنکه حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی با تخریب زیرساختهای بندری و به خطر انداختن کشتیها شبکه لجستیکی نیروی دریایی آمریکا را مختل کرد، نیروی دریایی آمریکا از ناوگانی از کشتیهای تجاری مجهز استفاده کرد تا سوخترسانی به ناوهای جنگی را دور از مناطق پرخطر انجام دهد. به گزارش وار زون، این کشتیها چنان عملکرد موثری داشتند که یکی از مقامهای ارشد نیروی دریایی خواستار افزایش تعداد آنها شد.
رابرت هاین، مدیر عملیات دریایی در فرماندهی حملونقل نظامی نیروی دریایی آمریکا، عملیات خشم حماسی را بهمثابه دوره دکتری در حوزه لجستیک توصیف کرد. او توضیح داد که طی ۲۵ سال گذشته، عملیات نظامی آمریکا در خاورمیانه عملا در شرایطی انجام میشد که دسترسی آسان به منابع سوخت ممکن بود، اما وقتی جمهوری اسلامی این زیرساختها را از کار انداخت، راهکارهای جدیدی برای تامین سوخت ناوگان لازم بود.
راهکار اصلی، انتقال سوختگیری از بنادر به سوختگیری در دریا بود. در این روش، از نفتکشهای عملیات تجمیع محمولهها موسوم به کانسول (CONSOL) استفاده میشود و به تجهیزات تخلیه سوخت در دریا مجهزند.
وار زون در ادامه مینویسد این روند پیشتر نیز وجود داشت و در سال ۲۰۱۵ دوباره معرفی شد تا امکان انجام ماموریتهای متنوع در سطح جهان فراهم شود. استفاده از این کشتیها باعث میشود نفتکشهای نظامی نیازی به بازگشت به بنادر نداشته باشند، در نتیجه هزینهها کاهش و مدت حضور آنها در عملیات افزایش پیدا میکند. همچنین در شرایط جنگی، این روش نفتکش را در معرض خطر کمتری قرار میدهد.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
در جریان عملیات خشم حماسی، استفاده از این کشتیها به سطح پیشرفتهتری رسید. نیروی دریایی سیستمی ایجاد کرد که هاین آن را «تردمیل نفتکشها» نامید، سیستمی که «کشتیها بهصورت چرخشی وارد و خارج میشوند» تا جایگزین زیرساختهای ثابتی شوند که بهدلیل حملات جمهوری اسلامی دیگر در دسترس نیستند. به گفته هاین، دیگر مراکز لجستیکی ثابت وجود ندارند و تمام این گرههای پشتیبانی به دریا منتقل شدهاند.
علاوه بر توانایی این نفتکشها در سوخترسانی به نفتکشهای نظامی، برنامههایی برای تجهیز آنها به سیستمهای تکمیلی برای سوختگیری مستقیم ناوشکنها و سایر کشتیها نیز در حال اجرا است. یکی از این فناوریها با نصب روی عرشه نفتکش، امکان انتقال سوخت از طریق شلنگهای کشتی دریافتکننده را فراهم میکند.
به نوشته وار زون، در حال حاضر، نیروی دریایی آمریکا حدود ۱۵ نفتکش کانسول در سراسر جهان در اختیار دارد، اما کریس استون، دریادار و مدیر برنامهریزی و لجستیک در فرماندهی حملونقل آمریکا، این تعداد را ناکافی میداند زیرا هنگام بحران یا درگیری، اولین درخواست فرماندهان نظامی دسترسی به این کشتیها است.
استون همچنین گفت ظرفیت نفتکشهای کانسول در جریان عملیات خشم حماسی به اثبات رسیده است و اکنون، کشتیها بهصورت چرخشی در خط مقدم در حال سوختگیری و پشتیبانی مستمرند. او تاکید کرد که این کشتیها دیگر صرفا نقش لجستیکی ندارند، بلکه به سکوهایی برای پشتیبانی عملیاتی و افزایش توان نیروها تبدیل شدهاند. این کشتیها امکان سوخترسانی حین حرکت را فراهم میکنند، برد عملیاتی را افزایش میدهند و وابستگی به بنادر ثابت و آسیبپذیر را کاهش میدهند.
با وجود مزایای این سیستم، چالشهایی نیز وجود دارد. مهمترین مشکل، زمان مورد نیاز برای انجام عملیات سوختگیری است. به گفته هاین، سوختگیری ناوشکن از طریق نفتکشهای نظامی حدود دو ساعت طول میکشد، در حالی که این زمان برای کشتیهای کانسول به حدود شش ساعت میرسد. این فرایند نیازمند هماهنگی دقیق بین دو کشتی است که باید کنار یکدیگر حرکت کنند و سرعت و مسیر ثابتی را حفظ کنند. همچنین، به دلیل بزرگی این نفتکشها، قابلیت مانور آنها دشوارتر است.
کاپیتان میشل لیکاک، فرمانده کشتی مرسک پری، نیز به این چالش اشاره کرد و گفت برخلاف نفتکشهای نظامی که روان حرکت میکنند، نفتکشهای تجاری سنگین آب را هنگام حرکت بیشتر میشکافند و چابکی کمتری دارند.
با این حال، مقامهای نیروی دریایی تاکید میکنند که این روش با وجود زمانبر بودن، ارزشمند است و میتواند کمبود نفتکشهای نظامی را جبران کند. همچنین، برنامههایی برای گسترش این مفهوم به انتقال سایر اقلام مانند مواد غذایی نیز مطرح شده است.
در حالی که این سیستم در عملیات خشم حماسی نقش حیاتی در پشتیبانی از ناوگان ایفا کرده است، اهمیت آن در سناریوهای گستردهتر، بهویژه در مناطقی مانند اقیانوس آرام، بیشتر خواهد بودــ جایی که فاصلهها طولانیتر و تهدیدها علیه بنادر و کشتیها گستردهتر است. در چنین شرایطی، افزایش ظرفیت کشتیهای کانسول و توسعه قابلیتهای آنها برای سوخترسانی مستقیم به انواع کشتیهای جنگی، از جمله رزمناوها، ناوهای هواپیمابر و کشتیهای آبی-خاکی، میتواند نقش مهمی در کاهش خطر و تقویت برنامهریزی عملیاتی ایفا کند.

