شامگاه چهارشنبه ۵ فروردین ۱۴۰۵، گروهی از نیروهای حامی جمهوری اسلامی در چند نقطه تهران با سر دادن شعار «تنگسیری نقطهزن، اف۱۸ بیشتر بزن»، از فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران حمایت میکردند، بیآنکه بدانند جنگندههای اسرائیلی همزمان در حال هدف قرار دادن محل استقرار علیرضا تنگسیری در بندرعباساند.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، روز پنجشنبه ۶ فروردین، خبر داد که علیرضا تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران، در حملات جنگندههای اسرائیلی کشته شده است. به این ترتیب، یکی از آخرین فرماندهان باسابقه سپاه پاسداران از جمع فرماندهان ارشد این نهاد نظامی که تاکنون زنده مانده بودند، نیز کشته شد.
وزیر دفاع اسرائیل تاکید کرد: «ارتش دفاعی اسرائیل فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران، فردی را که مسئول مستقیم عملیات تروریستی مینگذاری و مسدود کردن تنگه هرمز به روی ترافیک دریایی بود، از بین برد.»
به گفته کاتز، حمله مذکور همچنین حامل این پیام برای سپاه پاسداران است که «نیروهای دفاعی اسرائیل شما را تعقیب میکنند و یکییکی از بین خواهند برد».
ارتش اسرائیل کمی بعد در خبری تکمیلی، اعلام کرد که بهنام رضایی، معاون اطلاعات نیرو دریایی سپاه، نیز همراه با تنگسیری کشته شده است.
بر اساس اعلام مقامهای اسرائیلی، تنگسیری در بندرعباس و در جریان نشستی با فرماندهان ارشد نیروی دریایی سپاه هدف قرار گرفت. اگرچه مقامهای جمهوری اسلامی هنوز بهطور رسمی این خبر را تایید نکردهاند، برخی رسانههای وابسته به سپاه پاسداران، از جمله کانال تلگرامی صابریننیوز، هم از «شهادت فرمانده دلاور نیروی دریایی سپاه» خبر دادهاند.
کانال ۱۱ اسرائیل نیز نوشت که علیرضا تنگسیری در حمله به آپارتمانی در بندرعباس کشته شد که تعدادی از افسران ستاد سپاه نیز آنجا حضور داشتند. کانال ۱۱ اسرائیل در توضیح اهمیت کشته شدن تنگسیری، یادآور شد که او «از گزینههای فرماندهی کل سپاه پاسداران» بود.
علیرضا تنگسیری از سال ۱۳۹۷ فرماندهی نیروی دریایی سپاه پاسداران را برعهده داشت و از چهرههای باسابقه این نهاد به شمار میرفت. او متولد ۱۳۴۱ در استان بوشهر بود و فعالیت نظامی خود را از دوران جنگ ایران و عراق آغاز کرد. تنگسیری در فاصله سالهای ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۷ جانشین فرمانده نیروی دریایی سپاه بود و پیش از آن نیز فرماندهی منطقه یکم دریایی سپاه در بندرعباس را برعهده داشت؛ موقعیتی که در کنترل تنگه هرمز و آبهای جنوبی ایران نقش مهمی دارد.
او در سالهای اخیر بهعنوان یکی از چهرههای کلیدی در راهبرد دریایی جمهوری اسلامی در خلیج فارس شناخته میشد و بارها بر توانمندیهای سپاه در جنگهای نامتقارن، از جمله استفاده از قایقهای تندرو، کارگذاری مینهای دریایی و موشکهای ساحلبهدریا تاکید کرده بود. تنگسیری بارها علنا از لزوم کنترل کامل تنگه هرمز سخن گفته و اعلام کرده بود که عبور هر شناور از این آبراهه «مستلزم هماهنگی با حاکمیت دریایی ایران» است.
تنگسیری تنها یک روز پیش از کشته شدن، طی پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که یک کشتی کانتینربر به دلیل نداشتن مجوز عبور، از تنگه هرمز بازگردانده شده است؛ موضعی که نشان میداد او تا آخرین لحظات زندگی، در اجرای سیاستهای سختگیرانه جمهوری اسلامی در این آبراهه حیاتی، مهمترین نقش را داشت.
نام تنگسیری در سالهای گذشته بارها در ارتباط با توقیف کشتیهای خارجی در خلیج فارس و همچنین تنشهای دریایی با ایالات متحده مطرح شد. او در سال ۱۳۹۸، از سوی وزارت خارجه آمریکا و در سال ۲۰۲۳، نیز از سوی اتحادیه اروپا به دلیل نقش در برنامههای نظامی و پهپادی جمهوری اسلامی، تحریم شد.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
گزارشهای غیررسمی حاکی از آن است که تنگسیری پیش از این نیز هدف یک ترور ناموفق قرار گرفته بود. بر اساس اطلاعات ارسالشده برای ایندیپندنت فارسی، در تاریخ ۱۱ بهمن انفجاری مشکوک در بندرعباس رخ داد که گمان میرفت فرماندهی نیروی دریایی سپاه و شخص تنگسیری هدف آن بوده باشند، اما به دلیل تخلیه ساختمان پیش از حمله، این عملیات ناکام ماند.
اکنون گزارشها حاکی از آن است که او شامگاه چهارشنبه ۵ فروردین و در میانه جنگ با اسرائیل و آمریکا، در یکی از مهمانسراهای مرتبط با منطقه یکم سپاه در بندرعباس هدف قرار گرفت؛ موضوعی که بار دیگر درباره نحوه ردیابی و نفوذ اطلاعاتی اسرائیلیها در ساختارهای امنیتی جمهوری اسلامی پرسشهایی جدی ایجاد کرده است.
کشته شدن تنگسیری در شرایطی رخ میدهد که طی هفتههای اخیر، دهها مقام ارشد نظامی، امنیتی و سیاسی جمهوری اسلامی در حملات هدفمند ارتش اسرائیل کشته شدهاند. بر اساس گزارشها، تاکنون نام دستکم ۳۰ مقام بلندپایه در این فهرست قرار گرفته که نشاندهنده تمرکز اسرائیلیها بر حذف ساختار فرماندهی و ایجاد اختلال در زنجیره تصمیمگیری در جمهوری اسلامی است.
در حال حاضر، اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس، تنها فرمانده ارشد باقیمانده سپاه پاسداران با سابقه طولانی فرماندهی، محسوب میشود که او نیز هفتهها است در انظار عمومی دیده نشده و گزارشهایی تاییدنشده درباره وضعیت او، از جمله احتمال بازداشت به جرم جاسوسی یا حتی فرار و خروج از ایران منتشر شده است.
با کشته شدن تنگسیری، نیروی دریایی سپاه پاسداران، یکی از مهمترین چهرههای راهبردی خود را در حوزه خلیج فارس از دست داد. او فرماندهی بود که در سیاستهای تهاجمی دریایی جمهوری اسلامی، از کنترل تنگه هرمز تا تقابل مستقیم با نیروهای آمریکایی و توقیف کشتیهای خارجی، نقشی محوری ایفا میکرد. کشته شدن علیرضا تنگسیری را میتوان سنگینترین ضربه به ساختار عملیاتی سپاه پاسداران در حوزه دریایی دانست، چرا که او نهتنها فرمانده میدانی، بلکه یکی از طراحان اصلی راهبرد جمهوری اسلامی برای کنترل تنگه هرمز و اعمال فشار بر کشتیرانی بینالمللی بود.
از دست رفتن چنین چهرهای، آن هم در میانه جنگ و در شرایطی که بخش قابلتوجهی از فرماندهان ارشد سپاه پیشتر کشته شدهاند، میتواند یک خلاء جدی در هماهنگی عملیاتی، تصمیمگیری سریع و اجرای تاکتیکهای جنگ نامتقارن در خلیج فارس ایجاد کند؛ خلاءی که بهسادگی پر نخواهد شد.
