جنگ علیه جمهوری اسلامی ایران هزینه‌های سنگینی به همراه داشته، اما در عین حال، جاه‌طلبی‌های جمهوری اسلامی را هم بیش‌ازپیش آشکار کرده و به انزوای فزاینده رژیم حاکم بر ایران دامن زده است.

اسرائیلی‌ها و مردم منطقه این جنگ را به ملموس‌ترین شکل احساس می‌کنند؛ آژیرها، شب‌های بی‌خوابی، خانه‌های آسیب‌دیده، اختلال در روال‌ روزمره و کودکانی که خیلی زودتر از آنچه باید، یاد می‌گیرند چگونه پناه بگیرند.

حملات موشکی ایران این آخرهفته، خسارات سنگینی به عراد و دیمونا وارد کرد و ده‌ها نفر زخمی شدند. علاوه بر افزایش ناامنی اقتصادی، فشارهای روانی و فرسایش اجتماعی، اختلال در زندگی روزمره و کار و تحصیل و تشدید فشار بر منابع عمومی، وضعیت بازارهای انرژی نیز لایه دیگری به دشواری این وضعیت در اسرائیل افزوده‌اند.

با عمیق‌تر شدن تنش‌ها درباره مسدود ماندن تنگه هرمز، قیمت نفت افزایش یافته و چشم‌انداز افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، گران‌تر شدن کالاها و بیشتر شدن فشار هزینه‌های زندگی، هم شدت گرفته است.

با این حال هر جنگی هزینه دارد و اداره آن‌ها مستلزم پذیرش این هزینه‌ها و تاب‌آوری در داخل کشور است. آنچه در این میان مشخص است، این است که اکنون علیه رژیمی که به تروریسم دامن زده بود، یک کارزار گسترده شکل گرفته و باید به ابعاد مختلف این موضوع از نگاهی راهبردی و درازمدت نگاه کرد.

در حال حاضر، بخش عمده‌ای از جهان عرب در صف حمایت از جمهوری اسلامی قرار نگرفته‌اند و اگرچه در ادبیات رسمی، همچنان بر کاهش تنش، حاکمیت ملی و خویشتنداری تاکید می‌شود، پیام اصلی برای تهران بسیار ناخوشایندتر است. دولت‌هایی که خواستار آرامش‌اند، هم‌زمان حملات ایران به کشورهای خلیج فارس را محکوم می‌کنند، درباره تهدید زیرساخت‌های غیرنظامی هشدار می‌دهند و نشان داده‌اند که به باقی ماندن در معرض تشدید تنش از سوی تهران تمایلی ندارند.

این یک تحول منطقه‌ای قابل‌توجه است. تهران سال‌ها بر یک فرمول قدیمی تکیه داشت: اسرائیل اقدام می‌کند، پایتخت‌های عربی عقب‌نشینی می‌کنند و جمهوری اسلامی با پنهان شدن پشت اظهار نارضایتی‌های منطقه‌ای، دوباره فضای مانور سیاسی به دست می‌آورد.

این فرمول امروز ضعیف‌تر از همیشه به نظر می‌رسد. عمان که مدت‌ها برای میانجی‌گری تلاش می‌کرد، خواستار پایان جنگ شده و در عین حال حملات به کشورهای شورای همکاری خلیج فارس و کشورهای عربی را محکوم کرده است. امارات متحده عربی پا را از این هم فراتر گذاشته و حملات رژیم حاکم بر ایران را آشکارا محکوم کرده است.

از این رو، آنچه دیده می‌شود این است که جهان عرب دیگر از جمهوری اسلامی حمایت نمی‌کند، بلکه به طور فزاینده‌ای از زندگی زیر تهدید موشک‌ها، نیروهای نیابتی و باجگیری‌های منطقه‌ای رژیم حاکم بر ایران خسته شده است.

حتی در مواردی که لحن رسمی کشورها همچنان محتاطانه است، پیام راهبردی واضح‌تر می‌شود. همانطور که در گزارش‌ها آمده، انور قرقاش، مشاور ارشد امارات متحده عربی، استدلال کرده است این جنگ می‌تواند روابط کشورهای خلیج فارس را با ایالات متحده تعمیق بخشد و آن‌ها را به سمت یک چارچوب امنیتی پایدارتر سوق دهد؛ چارچوبی که نه‌تنها جاه‌طلبی‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی، بلکه موشک‌ها، پهپادها و اعمال زور در سراسر منطقه را نیز در برمی‌گیرد.

به این ترتیب رژیمی که سال‌ها از طریق ارعاب، اهرم فشار ایجاد کرده بود، اکنون به همسایگانش یادآوری می‌کند که چرا نباید به آن اعتماد داشته باشند. رژیمی که به نیروهای نیابتی و تهدید شوک اقتصادی متکی بود، اکنون زیرساخت‌ها و مسیرهای تجاری را که کشورهای عرب برای رشد و ثبات خود به آن‌ها وابسته‌اند، تهدید می‌کند.

کشورهای عربی همچنان از تشدید کنترل‌نشده تنش، آسیب به غیرنظامیان و بی‌ثباتی گسترده در منطقه‌ نگران‌اند. آن‌ها از همه اقدام‌های اسرائیل و آمریکا حمایت نمی‌کنند و قرار نیست به زبان اسرائیل صحبت کنند، با این حال، با گفتار و رفتار خود نشان می‌دهند که واقعیت مرکزی این منازعه را درک کرده‌اند: جمهوری اسلامی ایران برای آن‌ها نیز تهدید محسوب می‌شود.

این درک و دریافت ارزش راهبردی واقعی دارد، زیرا ادعای مشروعیت منطقه‌ای تهران را تضعیف و دامنه مانور آن را محدود می‌کند و فضا را برای هم‌پیمانی‌های امنیتی قوی‌تر، هماهنگی عمیق‌تر با واشنگتن و گفتگوی منطقه‌ای صادقانه‌تر درباره اینکه چه کسی خاورمیانه را بی‌ثبات می‌کند، مناسب می‌کند.

از این رو هزینه‌هایی که اسرائیل در این جنگ متحمل می‌شود، بیهوده نیستند. روند تحولات به سود تهران در حال تغییر نیست، بلکه علیه آن در تغییر است؛ اینکه جمهوری اسلامی ایران نمی‌تواند کل منطقه را تهدید کند و انتظار داشته باشد دیگران با پیامدهای آن کنار بیایند. اگر این جنگ تهران را منزوی‌تر و آسیب‌پذیرتر کند و باعث شود مخالفت کشورهای عربی با آن علنی‌تر و پررنگ‌تر شود، این امر خاورمیانه را به صلح پایدار نزدیک خواهد کرد.

برگرفته از اورشلیم‌پست