هم‌زمان با ورود جنگ جمهوری اسلامی و اسرائیل و آمریکا به بیست‌وششمین روز، گزارش‌های رسیده به ایندیپندنت فارسی نشان می‌دهد قطع گسترده و عامدانه اینترنت در ایران که تنها با هدف جلوگیری از دسترسی مردم به اطلاعات درست و کنترل روایت‌ها انجام می‌شود، به یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های روزمره مردم تبدیل شده و زندگی میلیون‌ها نفر را مختل کرده است.

بر اساس گزارش‌های دریافتی از شهرهای مختلف ایران و همچنین نت‌بلاکس، نهاد بین‌المللی پایش اینترنت، بیش از ۹۹ درصد کاربران در ایران هیچ دسترسی به اینترنت آزاد ندارند و تنها برخی افراد وابسته به حکومت با استفاده از سیم‌کارت‌های موسوم به «سفید»، یا تعداد محدودی از افراد با خرید اینترنت استارلینک یا فیلترشکن‌های گران‌قیمت، می‌توانند به اینترنت جهانی متصل شوند.

یکی از مخاطبان ایندیپندنت فارسی در تهران که از طریق استارلینک به اینترنت وصل است، می‌گوید: «الان اینترنت تبدیل شده به یک کالای لوکس. ما هم پولدار نیستیم، ولی مجبور شدیم به دلیل کارمان، هرچه داشتیم را بفروشیم تا استارلینک بخریم. بعضی‌ از دوستانمان هم که برای هر گیگابایت فیلترشکن، الان بین یک تا دو میلیون تومان پول می‌دهند که هم سرعتش افتضاح است و هم خیلی وقت‌ها اصلا وصل نمی‌شود.»

او اضافه می‌کند: «روی همین استارلینک هم پارازیت می‌فرستند و دائم قطع و وصل می‌شود. عملا ما را گروگان گرفته‌اند. شبکه‌های ماهواره‌‌ای هم به‌ دلیل همین پارازیت‌ها دائما قطع‌اند. قبل از جنگ هم که به‌ دلیل اعتراض‌ها اینترنت را قطع کرده بودند. برای همین همه کاسبی‌ها خوابیده و ملت بیچاره شده‌اند. تنها امیدمان فروپاشی این کثافت‌ها است تا یک‌ بار برای همیشه، از دستشان خلاص شویم.»

فرد دیگری از شرق تهران می‌گوید: «قبلا حداقل می‌توانستیم با اینترنت بفهمیم چی واقعی و چی دروغ است. الان همان را هم از ما گرفته‌اند. اخبار حکومتی و تلویزیون را هم که هیچ‌کس باور نمی‌کند. هی می‌گویند ما داریم آمریکا را شکست می‌دهیم، اما هر روز خبر کشته شدن یکی از سران نظامشان را خودشان تایید می‌کنند. الان خودم با همین فیلترشکن‌های حکومتی که برای هر گیگابایت ۱.۵ میلیون تومن دادم، وصلم. هیچ عکس و ویدیویی هم باز نمی‌شود. اگر این شرایط قطعی اینترنت ادامه داشته باشد، شک نکنید مردم دوباره می‌ریزند بیرون. جنگ هم باشد، مردم می‌آیند بیرون. چون همه عاصی و کلافه‌اند. یعنی تحمل خود جنگ بسیار آسان‌تر از قطعی اینترنت است.»

مخاطبان ایندیپندنت فارسی همچنان تاکید دارند که قطع اینترنت علاوه بر محدود کردن دسترسی به اطلاعات، به کسب‌وکارها نیز ضربه شدیدی وارد کرده است. س. ن، صاحب یک فروشگاه آنلاین در اصفهان، می‌گوید: «کل درآمد من از اینستاگرام بود. اما عملا حدود سه ماه است که به دلیل قطعی اینترنت بیکارم. هیچ سفارشی ندارم. زندگی خیلی‌ها نابود شده، ولی هیچ‌کس پاسخگو نیست. بله جنگ خیلی بد است، ولی اینترنت ما را کی قطع کرد؟ اسرائیل و آمریکا یا جمهوری اسلامی؟»

هم‌زمان، برخی مردم از افزایش شدید قیمت اینترنت ماهواره‌ای استارلینک در ایران خبر می‌دهند. به گفته تعدادی از کاربران و فروشندگان در تهران، قیمت تجهیزات استارلینک در پایتخت امروز چهارشنبه ۵ فروردین به بیش از سه هزار و ۵۰۰ دلار رسیده است، اما حتی این گزینه نیز بدون خطر نیست.

یک فرد آگاه در این حوزه می‌گوید: «آن‌هایی که پولش را داشتند، در این یک ماه استارلینک خریدند، ولی بعد از بازداشت چند فروشنده، شنیدیم سراغ خریدارها هم رفتند و صدها نفر را در همین تهران فقط به جرم استفاده از استارلینک بازداشت کردند. الان هم دیگر خیلی‌ها می‌ترسند استارلینک بخرند. آن‌هایی هم که دارند، می‌ترسند استفاده کنند.»

یک زن ۴۵ ساله ساکن شهریار واقع در استان تهران، می‌گوید: «در این دوره‌زمانه که همه کسب‌وکارها به نوعی به اینترنت مرتبطند، واقعا این قطعی اینترنت بزرگ‌ترین جنایتی بود که این آخوندها می‌توانستند در حق ما بکنند. از درد موشک‌ها که می‌ترسیم بیرون سرکار برویم، اینترنت هم که قطع است و نمی‌شود محصولی را فروخت. خب مردم از کجا بیاورند نان بخورند؟ برای یک گیگابایت فیلترشکن دو میلیون تومن پول دادم. برای ساختن این‌ همه شهر موشکی زیرزمینی پول دارند، برای حماس و حزب‌الله پول دارند، ولی نمی‌توانند کمی به مردم در این شرایط کمک مالی کنند یا حداقل قطع کردن اینترنت را بی‌خیال شوند. عملا کشورمان را اشغال کرده‌اند این آخوندها.»

این در حالی است که مقام‌های جمهوری اسلامی، از جمله عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، از قطع اینترنت دفاع و در پاسخ به انتقادها، ادعا کرده این اقدام به «دلایل امنیتی» انجام شده است. عراقچی در پاسخ به سوال مجری شبکه سی‌بی‌اس درباره دسترسی خود او به اینترنت، هم مدعی شد که «چون صدای ایرانیان است» به اینترنت دسترسی دارد.

این اظهارات با واکنش منفی گسترده‌ای در میان ایرانی‌ها مواجه شد و آنان با رد ادعای عراقچی، تاکید کردند که قطع اینترنت نه اقدامی امنیتی، بلکه تلاشی عامدانه برای پنهان کردن واقعیت‌ها درباره جنگ‌طلبی جمهوری اسلامی، شکست‌های پیاپی آنان در این جنگ و جلوگیری از دسترسی مردم به اطلاعات مستقل و ارتباط با جهان خارج است.

بسیاری از مردم به سابقه قطع اینترنت در اعتراضات سال‌های گذشته هم اشاره می‌کنند. از آبان ۱۳۹۸ تا پاییز ۱۴۰۱ و دی‌ماه ۱۴۰۴ و به گفته آن‌ها، الگوی فعلی نیز ادامه همان سیاستی است که در زمان اعتراض‌ها برای کنترل فضا و جلوگیری از انتشار اطلاعات درباره حجم سرکوب و کشتارهای حکومتی به کار گرفته می‌شد.

در نهایت، آنچه از مجموع این روایت‌ها برمی‌آید، تصویری از جامعه‌ای است که نه‌تنها زیر فشار جنگ، بلکه زیر فشار بی‌اطلاعی و قطع ارتباط با جهان بیرون قرار گرفته است. برای بسیاری از مردم، قطع اینترنت صرفا یک محدودیت فنی نیست، بلکه نمادی از تلاش حکومت برای کنترل کامل اطلاعات و پنهان کردن واقعیت‌های میدانی است. در چنین شرایطی بی‌اعتمادی عمومی به روایت‌های رسمی نیز بیش از هر زمان دیگری افزایش یافته است.