رسانه وال‌استریت ژورنال روز چهارشنبه در گزارشی نوشت که در جریان اقدام نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، روسیه با ارسال تصاویر ماهواره‌ای و فناوری پهپاد به کمک متحدش تهران آمده است.

بر اساس این گزارش، منابع آگاه گفتند که روسیه در حال به اشتراک‌ گذاشتن اطلاعات بیشتر و گسترش همکاری‌های نظامی با جمهوری اسلامی است و برای کمک به تهران در هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی در منطقه، تصاویر ماهواره‌ای و فناوری پهپادی پیشرفته‌تر به  آن ارائه می‌دهد.

هم‌زمان با سومین هفته جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، روسیه در تلاش است نزدیک‌ترین شریکش در خاورمیانه‌ را در مبارزه با این دو قدرت نظامی، حفظ کند و جنگی را که از نظر نظامی و اقتصادی به نفع مسکو است، طولانی‌تر کند.

منابع آگاه به وال‌استریت ژورنال گفتند که فناوری ارائه‌شده شامل قطعات اصلاح‌شده پهپادهای شاهد است که برای بهبود ارتباطات، ناوبری و هدف‌گیری طراحی شده‌اند. این منابع که یکی از آن‌ها یک افسر اطلاعاتی ارشد اروپایی است، گفتند که روسیه از تجربه خود در استفاده از پهپادها در اوکراین استفاده می‌کند و در مورد تعداد پهپادهایی که باید در عملیات‌ها استفاده شوند و ارتفاعی که باید از آن حمله کنند، راهنمایی‌های تاکتیکی به تهران ارائه می‌دهد.

وال استریت ژورنال همچنین گزارش داد که مسکو موقعیت مکانی نیروهای نظامی ایالات متحده در خاورمیانه و همچنین متحدان منطقه‌ای آن را در اختیار تهران قرار داده است. دو نفر از این افراد، یک افسر و یک دیپلمات خاورمیانه‌ای، گفتند که این همکاری نسبت به روزهای اولیه جنگ، عمیق‌تر شده و روسیه اخیرا تصاویر ماهواره‌ای را مستقیم در اختیار جمهوری اسلامی قرار داده است.

به گفته تحلیلگران، این کمک مشابه اطلاعاتی است که ایالات متحده و متحدان اروپایی آن در سال‌های اخیر به اوکراین می‌دادند. این افراد گفتند که در خلیج فارس، اعتقاد بر این است که کمک مسکو به جمهوری اسلامی در حملات اخیر به سیستم‌های راداری ایالات متحده در منطقه کمک کرده است. در این حملات یک رادار هشدار اولیه برای سیستم دفاع منطقه‌ای ارتفاع بالا یا تاد در اردن و همچنین مواضعی در بحرین، کویت و عمان هدف قرار گرفتند.

تصاویر ماهواره‌ای می‌توانند در مورد جزئیات و حرکات اهداف زمینی و دریایی اطلاعات بیشتری ارائه دهند تا به هدف‌گیری قبل از حمله و همچنین ارزیابی خسارت پس از اصابت کمک کنند و جمهوری اسلامی در این زمینه‌ها به کمک نیاز دارد. جیم لامسون، تحلیلگر سابق سیا، در این زمینه گفت: «اگر در تصاویری که روس‌ها ارائه می‌دهند، درباره مثلا انواع خاصی از هواپیماها، مراکز نگهداری مهمات، سیستم‌های پدافند هوایی و تحرکات دریایی جزئیاتی وجود داشته باشد که برای ایرانی‌ها ارزش اطلاعاتی داشته باشد، به آن‌ها کمک خواهد کرد.»

یکی از مقام‌ آگاه از این موضوع هم گفت داده‌هایی که روسیه ارائه می‌دهد، از ماهواره‌هایی گرفته می‌شود که اطلاعات عملیات نظامی را جمع‌آوری می‌کنند. این ماهواره‌ها را نیروهای هوافضای روسیه (VKS) کنترل می‌کنند.

جمهوری اسلامی در این جنگ نسبت به جنگ ۱۲ روزه، تلاش بیشتری کرد که دارایی‌های نظامی ایالات متحده و کشورهای خلیج فارس را هدف بگیرد. تحلیلگران می‌گویند حملات تهران با استفاده از پهپادها برای غلبه بر رادار قبل از حمله موشکی، بسیار شبیه به تاکتیک‌های روسیه در اوکراین است.

نیکول گراجوسکی، استاد دانشگاه تحقیقاتی ساینس پو در پاریس، گفت: «هدف‌گیری‌های جمهوری اسلامی در خلیج فارس بیشتر بر رادار و فرماندهی و کنترل متمرکز بود و به‌شدت شبیه به اقدام‌های روسیه شده است.»

استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ایالات متحده، که مذاکرات آمریکا با مسکو را رهبری کرده، گفته که روسیه ارائه اطلاعات به ایران برای کمک به حملاتشان را تکذیب کرده است. با این حال رئیس‌جمهوری ترامپ هم معتقد است مسکو ممکن است به تهران «کمی» کمک کند.

اولیویا ولز، سخنگوی کاخ سفید، گفت: «اینکه کشورهای دیگر اطلاعاتی به ایران ارائه بدهند یا ندهند، بر موفقیت عملیاتی ما تاثیر نمی‌گذارد. ارتش ایالات متحده بیش از هفت هزار موضع را هدف قرار داده و بیش از ۱۰۰ کشتی ایران را نابود کرده که به کاهش ۹۰ درصدی حملات موشکی آن‌ها و کاهش ۹۵ درصدی حملات پهپادی منجر شده است.»

روسیه و جمهوری اسلامی ایران پیمان نظامی رسمی ندارند، اما تهران نزدیک‌ترین شریک مسکو در خاورمیانه و روسیه یکی از تامین‌کنندگان اصلی تجهیزات نظامی جمهوری اسلامی است. این رابطه از زمان سقوط اتحاد جماهیر شوروی فرازونشیب‌هایی داشت، اما از زمانی که روسیه حمله به اوکراین را آغاز کرد، بسیار عمیق‌تر شد.

این دو کشور برای به اشتراک گذاشتن آموخته‌های نظامی و دفاعی کمیسیون‌ها و گروه‌های کاری تشکیل داده‌اند و هیئت‌های نظامی، در حالی که سربازانشان با هم آموزش می‌دیدند، با یکدیگر دیدار می‌کردند. روسیه حتی یکی از جدیدترین سیستم‌های ماهواره‌ای را برای ایران ساخت و راه‌اندازی کرد.

اما از همه مهم‌تر، تهران پهپادهای شاهد خود را برای جنگ با اوکراین در اختیار مسکو قرار داد. هنگامی که روسیه استفاده از پهپادهای شاهد در میدان نبرد را شروع کرد، هیئتی متشکل از ده‌ها افسر ایرانی در کریمه جمع شدند تا ویدیو‌های اثر آن‌ها را بر شهرهای اوکراین و مواضع خط مقدم تماشا کنند. اوکراین می‌گوید که روسیه از آغاز جنگ بیش از ۵۷ هزار پهپاد شاهد شلیک کرده است.

از آن زمان، مسکو تولید داخلی شاهد را آغاز کرد و آن‌ها را برای ناوبری و هدف‌گیری دقیق‌تر و همچنین مقاومت در برابر اختلال جنگ الکترونیکی، تطبیق داد و اکنون برخی از این نوآوری‌ها را با ایران به اشتراک می‌گذارد.

کمک‌های روسیه به جمهوری اسلامی ایران نه‌تنها به دلیل درگیری‌ جاری مسکو در اوکراین، بلکه به دلیل تمایل نداشتن کرملین به خشمگین کردن ترامپ، محدود است. به باور کارشناسان، مسکو می‌تواند برای افزایش کمک‌های خود کارهای بیشتری انجام دهد، اما به دلایل متعدد، از این کار سر باز می‌زند.

این جنگ از برخی جهات به نفع روسیه بود. از جمله اینکه به کاهش عرضه رهگیرهای آمریکایی که اوکراین برای دفاع هوایی خود به آن نیاز دارد، منجر شد. بسته شدن تنگه هرمز، جایی که یک‌پنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از آنجا عبور می‌کند، هم قیمت نفت، شریان حیاتی اقتصاد روسیه، را افزایش داد. از طرفی دولت ترامپ به منظور کاهش قیمت‌ نفت، محدودیت‌های خرید نفت از روسیه را نیز کم کرد.